Οθόνες και παιδιά: Μια μικρή αλλαγή βελτιώνει τη συμπεριφορά τους

«Άσε για λίγο το tablet», «κλείσε την τηλεόραση», «πόση ώρα ακόμη θα είσαι στο κινητό;». Αν ακούτε συχνά αυτές τις φράσεις στο σπίτι, δεν είστε οι μόνοι. Οι οθόνες αποτελούν πλέον σταθερό κομμάτι της ζωής των παιδιών και μπορεί να απορροφούν μεγάλο μέρος του ελεύθερου χρόνου τους. Τι θα άλλαζε, όμως, αν αυτός ο χρόνος μειωνόταν αισθητά; Θα μπορούσε να φανεί διαφορά στη συμπεριφορά και την ψυχολογία τους;

Τι αποκάλυψε έρευνα για τον χρόνο των παιδιών μπροστά στις οθόνες;

Με βάση μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό JAMA Network Open, ο δραστικός περιορισμός της ψυχαγωγικής χρήσης οθονών ενδέχεται να σχετίζεται με αξιοσημείωτη βελτίωση στην ψυχική υγεία και τη συμπεριφορά των παιδιών, σε διάστημα μόλις δύο εβδομάδων.

Την έρευνα διεξήγαγε ο δρ Jesper Schmidt-Persson μαζί με την επιστημονική ομάδα του στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Δανίας. Στη μελέτη έλαβαν μέρος 89 οικογένειες, στις οποίες υπήρχαν συνολικά 181 παιδιά και έφηβοι από 4 έως 17 ετών. Οι μισές οικογένειες κλήθηκαν να θέσουν όριο μόλις τριών ωρών την εβδομάδα ανά μέλος για ψυχαγωγική χρήση οθονών. Η μείωση ήταν μεγάλη, δεδομένου ότι αρκετά παιδιά χρησιμοποιούν ηλεκτρονικές συσκευές για ψυχαγωγία επτά με οκτώ ώρες κάθε ημέρα. Τα ευρήματα κατέγραψαν αλλαγές σε πεδία που ενδιαφέρουν ιδιαίτερα τους γονείς, όπως η συναισθηματική κατάσταση, η συμπεριφορά και η κοινωνική αλληλεπίδραση.

Ποιες διαφορές καταγράφηκαν στη συμπεριφορά των παιδιών;

Οι ερευνητές παρατήρησαν ότι τα παιδιά που μείωσαν τον ψυχαγωγικό χρόνο στις οθόνες εμφάνισαν:

• Λιγότερες συναισθηματικές δυσκολίες, καθώς και λιγότερα συμπτώματα εσωστρέφειας.
• Πιο καλές σχέσεις με τους συνομηλίκους και λιγότερες δυσκολίες στην επικοινωνία μαζί τους.
• Αυξημένη συνεργασία, ενσυναίσθηση και διάθεση για κοινωνική προσφορά.

Ο περιορισμός του χρόνου στις οθόνες φαίνεται, επομένως, να έδωσε στα παιδιά περισσότερες δυνατότητες να έρθουν κοντά στους γύρω τους και να συμμετέχουν ενεργότερα στην οικογενειακή καθημερινότητα.

Πρακτικές ιδέες για τους γονείς στην καθημερινή ζωή

Ακολουθούν μερικές προτάσεις που μπορείτε να βάλετε σε εφαρμογή:

• Προγραμματίστε δραστηριότητες όλοι μαζί: Τα επιτραπέζια, τα παζλ, η ζωγραφική και οι κατασκευές δίνουν χώρο στη δημιουργικότητα και την επικοινωνία.
• Περάστε περισσότερο χρόνο έξω: Μια έξοδος στο πάρκο, το ποδήλατο ή το παιχνίδι στην παιδική χαρά ενθαρρύνουν την κίνηση και την κοινωνικοποίηση.
• Φάτε χωρίς οθόνες: Κρατήστε αυτή την ώρα για συζήτηση και ουσιαστική επαφή μεταξύ σας.
• Λειτουργήστε ως πρότυπο: Και οι γονείς χρειάζεται να μειώνουν τον χρόνο χρήσης του κινητού τους.
• Ορίστε σταθερούς κανόνες: Μπορείτε, για παράδειγμα, να συμφωνήσετε ότι όλες οι ηλεκτρονικές συσκευές απομακρύνονται λίγο πριν από τον ύπνο.

Η τεχνολογία έχει ενσωματωθεί στην καθημερινότητά μας και μπορεί να προσφέρει σημαντικές δυνατότητες για μάθηση, δημιουργία και επικοινωνία. Στόχος δεν είναι να απομακρύνουμε πλήρως τις οθόνες, αλλά να διαμορφώσουμε μια ισορροπημένη χρήση τους.

Χρειάζεται, τέλος, να διευκρινιστεί ότι το όριο των τριών ωρών την εβδομάδα εφαρμόστηκε αυστηρά στο πλαίσιο του συγκεκριμένου ερευνητικού προγράμματος, το οποίο διήρκεσε δύο εβδομάδες· δεν αποτελεί γενική σύσταση για παιδιά όλων των ηλικιών.