Πρησμένα μάτια: Ποιες είναι οι αιτίες και τι μπορεί να βοηθήσει

Τα πρησμένα μάτια οφείλονται συχνά σε συσσώρευση υγρού στους ιστούς γύρω από τα μάτια. Η κατακράτηση μπορεί να σχετίζεται με τον ανεπαρκή ύπνο, ένα αλμυρό γεύμα, το αλκοόλ, τις αλλεργίες ή άλλους παράγοντες. Υπάρχουν τρόποι να μειώσετε προσωρινά το πρήξιμο, όπως η εφαρμογή κρύου στην περιοχή.

«Το δέρμα γύρω από τα μάτια είναι πολύ λεπτό, επομένως ακόμη και μια μικρή ποσότητα επιπλέον υγρού κάνει αισθητή διαφορά», εξηγεί η Mona Gohara, δερματολόγος με πιστοποίηση ειδικότητας στο Κονέκτικατ και αναπληρώτρια κλινική καθηγήτρια δερματολογίας στην Ιατρική Σχολή του Yale. Το πρήξιμο συχνά είναι πιο εμφανές το πρωί: «Όταν ξαπλώνετε όλη τη νύχτα, τα υγρά κατανέμονται προς το πρόσωπο και μπορεί να συγκεντρωθούν γύρω από τα μάτια. Όταν σηκώνεστε, η βαρύτητα βοηθά να απομακρυνθούν».

Τι προκαλεί τα πρησμένα μάτια;

Κατά τη διάρκεια του ύπνου, το παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα ενεργοποιείται και επιτρέπει στα μικροσκοπικά αιμοφόρα αγγεία κοντά στην επιφάνεια του δέρματος να διασταλούν. Έτσι μεταφέρονται θρεπτικά συστατικά στο δέρμα και απομακρύνονται υγρά. «Σκεφτείτε αυτή τη διαδικασία σαν υπηρεσία παράδοσης και συνεργείο καθαρισμού του δέρματος», λέει η δρ Gohara.

Γι’ αυτό είναι σημαντικό να κοιμάστε τις συνιστώμενες επτά ώρες κάθε βράδυ. Ο ανεπαρκής ύπνος διαταράσσει την εξισορρόπηση των υγρών και την τροφοδότηση του δέρματος, ευνοώντας την κατακράτηση. «Τα αλμυρά τρόφιμα μπορεί να κάνουν το σώμα να κατακρατήσει νερό, ενώ το αλκοόλ μπορεί να διαστείλει τα αιμοφόρα αγγεία και να επιδεινώσει την κατακράτηση υγρών και τη φλεγμονή γύρω από τα μάτια», προσθέτει.

Το πρήξιμο μπορεί επίσης να εμφανιστεί λόγω ιγμορίτιδας, κρυολογήματος ή αλλεργίας. «Οι αλλεργίες προκαλούν απελευθέρωση ισταμίνης, η οποία κάνει τα μικροσκοπικά αιμοφόρα αγγεία πιο διαπερατά, επιτρέποντας στα υγρά να περάσουν στους γύρω ιστούς», εξηγεί. «Η φλεγμονή που συνοδεύει ένα κρυολόγημα ή μια λοίμωξη των παραρρινίων κόλπων μπορεί επίσης να προκαλέσει συμφόρηση και ορατό πρήξιμο γύρω από τα μάτια».

Ρόλο μπορεί να παίξουν και οι ορμονικές μεταβολές, ιδίως γύρω από την περίοδο. Όπως λέει η δρ Gohara, «μπορούν να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο το σώμα διαχειρίζεται το αλάτι και το νερό, οπότε αν έχετε τάση για κατακράτηση υγρών, μπορεί να επηρεαστεί και η ευαίσθητη περιοχή των ματιών».

Ακόμη και η κρέμα ματιών που χρησιμοποιείτε μπορεί να ερεθίσει το δέρμα, αν περιέχει συστατικό, άρωμα ή συντηρητικό που δεν σας ταιριάζει — ιδιαίτερα αν την εφαρμόζετε πριν από τον ύπνο. Αν έχετε τάση για πρήξιμο, δοκιμάστε να μην τη χρησιμοποιείτε το βράδυ και παρατηρήστε αν υπάρχει διαφορά.

Πώς να προλάβετε το πρήξιμο στα μάτια

Ο επαρκής ύπνος και ο περιορισμός των αλμυρών τροφών μπορούν να βοηθήσουν, ενώ σημασία έχει και η στάση του ύπνου. «Το να κοιμάστε με επίπεδο μαξιλάρι ή μπρούμυτα ευνοεί τη συγκέντρωση υγρών γύρω από τα μάτια», λέει η δρ Gohara. Αντί γι’ αυτό, δοκιμάστε να ανασηκώνετε ελαφρώς το κεφάλι με ένα μαξιλάρι που στηρίζει καλά ή με ένα μαξιλάρι-σφήνα, ώστε η βαρύτητα να βοηθά στην αποστράγγιση των υγρών.

Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στο πρήξιμο και στις σακούλες κάτω από τα μάτια;

Το πρήξιμο που σχετίζεται με τα υγρά είναι προσωρινό και συνήθως εντονότερο το πρωί. Υποχωρεί σταδιακά μέσα στην ημέρα, καθώς η βαρύτητα βοηθά στην απομάκρυνση των υγρών. Οι σακούλες κάτω από τα μάτια, αντίθετα, «σχετίζονται με το λίπος και εμφανίζονται όταν εξασθενούν οι ιστοί στήριξης της περιοχής και το λίπος προβάλλει προς τα εμπρός», λέει η δρ Gohara. «Αυτές οι σακούλες είναι πιο μόνιμο πρόβλημα που σχετίζεται με την ηλικία, όμως η κατακράτηση υγρών μπορεί να τις κάνει πιο έντονες».

Τι βοηθά να μειωθεί το πρήξιμο κάτω από τα μάτια

«Η εφαρμογή κάτι κρύου στην περιοχή βοηθά να συσταλούν τα επιφανειακά αιμοφόρα αγγεία και να μειωθεί η φλεγμονή», λέει η δρ Gohara. Η λογική είναι παρόμοια με την εφαρμογή πάγου σε έναν τραυματισμό για να περιοριστεί το πρήξιμο. «Οι κρύες φέτες αγγουριού μπορεί να βοηθήσουν και ίσως έχουν μια ήπια αντιφλεγμονώδη δράση. Τα κρύα φακελάκια μαύρου ή πράσινου τσαγιού προσφέρουν επίσης δροσιά και περιέχουν καφεΐνη, η οποία συμβάλλει στη σύσπαση των αγγείων».

Δεν χρειάζεται απαραίτητα να χρησιμοποιήσετε κρύα κομπρέσα. Το ξέπλυμα του προσώπου με κρύο νερό μπορεί επίσης να μειώσει προσωρινά το πρήξιμο και την ερυθρότητα, ενώ αναζωογονεί την όψη. «Το πρήξιμο μειώνεται επειδή η σύσπαση των αγγείων περιορίζει τη συσσώρευση υγρού γύρω από τα μάτια», αναφέρει.

Ένα κρύο ρολό για τα μάτια, αν το διατηρείτε στο ψυγείο, μπορεί επίσης να βοηθήσει. Το απαλό μασάζ στην περιοχή συμβάλλει στη μετακίνηση των υγρών προς άλλα αιμοφόρα αγγεία, από όπου μπορούν να απομακρυνθούν. Οι μάσκες ματιών υδρογέλης ενυδατώνουν το πολύ λεπτό δέρμα κάτω από τα μάτια και μπορούν να μειώσουν το πρήξιμο, ιδίως αν τις έχετε πρώτα στο ψυγείο.

Ποια συστατικά περιποίησης μπορεί να βοηθήσουν;

«Η καφεΐνη που εφαρμόζεται τοπικά μπορεί να μειώσει προσωρινά το πρήξιμο, συστέλλοντας τα επιφανειακά αιμοφόρα αγγεία», λέει η δρ Gohara. Συστατικά με αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες, όπως η αλόη, το αγγούρι και τα εκχυλίσματα ρίζας γλυκόριζας, μπορεί να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση της φλεγμονής. Ωστόσο, σημαντικό ρόλο έχει και η χαμηλή θερμοκρασία: μπορείτε να διατηρείτε τον ορό, τις μάσκες ή το ρολό ματιών στο ψυγείο.

Αν το πρήξιμο είναι επίμονο ή σας ανησυχεί, συζητήστε το με τον γιατρό σας.