Κυστική ακμή: Συμπτώματα, αίτια, αντιμετώπιση και πρόληψη

Η κυστική ακμή προκαλεί βαθιά, επώδυνα σπυράκια γεμάτα πύον, τα οποία μπορεί να είναι μεγάλα και να αφήσουν ουλές. Η θεραπεία από δερματολόγο μειώνει τον κίνδυνο ουλών και λοίμωξης. Συχνά περιλαμβάνει αντιβιοτικά και συνταγογραφούμενες κρέμες ή γέλες για το δέρμα.

Τι είναι η κυστική ακμή

Η κυστική ακμή είναι μορφή φλεγμονώδους ακμής που προκαλεί επώδυνα, πυώδη σπυράκια βαθιά κάτω από το δέρμα. Η ακμή εμφανίζεται όταν οι πόροι φράζουν από σμήγμα και νεκρά κύτταρα. Στην κυστική ακμή, βακτήρια εισέρχονται επίσης στους πόρους και προκαλούν πρήξιμο και φλεγμονή.

Πρόκειται για τη σοβαρότερη μορφή ακμής. Οι κύστεις συχνά πονούν και έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να προκαλέσουν ουλές.

Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στην κύστη και τον όζο ακμής;

Η οζώδης και η κυστική ακμή μοιάζουν: και οι δύο προκαλούν βαθιά, επώδυνα εξογκώματα και μπορεί να αφήσουν ουλές. Η διαφορά είναι ότι οι κύστεις περιέχουν πύον, ενώ οι όζοι είναι πιο συμπαγείς και σκληροί, επειδή δεν περιέχουν υγρό.

Αίτια και συμπτώματα

Τι προκαλεί την κυστική ακμή;

Οι πόροι μπορεί να φράξουν από την περίσσεια σμήγματος και τα νεκρά κύτταρα του δέρματος, προκαλώντας σπυράκια. Τα βακτήρια μπορούν να εισέλθουν στους πόρους και να παγιδευτούν μαζί με το σμήγμα και τα κύτταρα. Η αντίδραση του δέρματος προκαλεί πρήξιμο βαθιά στο χόριο, τη μεσαία στιβάδα του δέρματος. Το μολυσμένο, κόκκινο και πρησμένο εξόγκωμα είναι κύστη ακμής.

Παράγοντες που συνδέονται με μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης κυστικής ακμής είναι:

• Η ηλικία: οι έφηβοι είναι πιο επιρρεπείς.
• Το οικογενειακό ιστορικό κυστικής ακμής.
• Οι ορμονικές αλλαγές στην εφηβεία και, μερικές φορές, στην εμμηνόπαυση, καθώς και το στρες.

Πώς μοιάζει η κυστική ακμή;

Οι κύστεις ακμής μοιάζουν με δοθιήνες, δηλαδή με ένα είδος δερματικής λοίμωξης. Μπορεί να είναι:

• Κόκκινα εξογκώματα κάτω από το δέρμα.
• Επώδυνες ή ευαίσθητες στην αφή.
• Μικρές σαν μπιζέλι ή μεγάλες όσο ένα κέρμα των 10 σεντ.
• Με πύον που εκκρίνεται από μια λευκοκίτρινη κορυφή.

Σε ποια σημεία εμφανίζονται;

Η έξαρση μπορεί να καλύψει μεγάλη περιοχή του δέρματος. Η κυστική ακμή εμφανίζεται συχνά στο πρόσωπο, όπου υπάρχουν πολλοί σμηγματογόνοι αδένες, αλλά μπορεί να αναπτυχθεί και σε άλλα σημεία του σώματος.

Διάγνωση

Ο δερματολόγος, γιατρός που ειδικεύεται στις παθήσεις του δέρματος, μπορεί να εξετάσει το δέρμα και να διαγνώσει την κυστική ακμή.

Αντιμετώπιση και θεραπεία

Οι κύστεις ακμής μπορεί να είναι δύσκολο να αντιμετωπιστούν και υπάρχει κίνδυνος να αφήσουν ουλές. Γι’ αυτό, αντί να δοκιμάζετε προϊόντα ακμής χωρίς συνταγή, απευθυνθείτε σε δερματολόγο, ο οποίος μπορεί να σας καθοδηγήσει στη θεραπεία.

Η υποχώρηση των κύστεων μπορεί να χρειαστεί τρεις μήνες ή περισσότερο. Η θεραπεία συχνά περιλαμβάνει αντιβιοτικά από το στόμα και συνταγογραφούμενες γέλες ή κρέμες που εφαρμόζονται στο δέρμα. Μπορεί να χρησιμοποιηθούν:

• Αντιβιοτικές κρέμες, γέλες, διαλύματα και λοσιόν, για την εξόντωση των βακτηρίων και τη μείωση της φλεγμονής.
• Αζελαϊκό οξύ ή σαλικυλικό οξύ, για την εξόντωση των βακτηρίων και την απομάκρυνση των νεκρών κυττάρων.
• Υπεροξείδιο του βενζοϋλίου, για τη μείωση των βακτηρίων στο δέρμα.
• Ρετινοειδή, όπως αδαπαλένη, τρετινοΐνη και ταζαροτένη, παράγωγα της βιταμίνης Α που βοηθούν στην απομάκρυνση των νεκρών κυττάρων.

Άλλες θεραπείες

• Διάνοιξη και παροχέτευση: Ανοίγει την κύστη για να απομακρυνθεί το πύον.
• Ισοτρετινοΐνη: Ρετινοειδές που λαμβάνεται από το στόμα και είναι ευρύτερα γνωστό ως Accutane.

Πιθανές επιπλοκές

Το σπάσιμο ή το πείραγμα των κύστεων αυξάνει τον κίνδυνο ουλών και βακτηριακών δερματικών λοιμώξεων, όπως η κυτταρίτιδα.

Μετά την υποχώρηση της ακμής, μπορεί να εμφανιστούν στο σημείο της κύστης πιο ανοιχτόχρωμες ή πιο σκούρες κηλίδες. Μπορεί να είναι ροζ, μωβ, κόκκινες, μαύρες ή καφέ. Συνήθως ξεθωριάζουν, αλλά αυτό μπορεί να χρειαστεί περισσότερο από έναν χρόνο.

Πρόγνωση

Οι περισσότεροι άνθρωποι με κυστική ακμή μπορούν να προλάβουν σοβαρές εξάρσεις ή να αντιμετωπίσουν γρήγορα τις κύστεις, ώστε να μειώσουν τον κίνδυνο ουλών. Συχνά, αλλά όχι πάντα, η κυστική ακμή υποχωρεί ή βελτιώνεται με την ηλικία, καθώς σταθεροποιούνται οι ορμόνες.

Η σοβαρή ή χωρίς θεραπεία κυστική ακμή μπορεί να επηρεάσει την εικόνα που έχει κάποιος για την εμφάνισή του και να προκαλέσει άγχος ή κατάθλιψη. Αν σας επηρεάζει, συζητήστε με τον γιατρό σας για υποστήριξη που θα σας βοηθήσει να διαμορφώσετε μια θετική εικόνα για τον εαυτό σας.

Πώς μπορείτε να μειώσετε τον κίνδυνο ακμής

• Πλένετε το πρόσωπο με ήπιο αφρώδες καθαριστικό και χλιαρό νερό, χρησιμοποιώντας τα δάχτυλα και όχι πετσέτα ή σφουγγάρι. Κάντε το όταν ξυπνάτε, πριν κοιμηθείτε και μετά την άσκηση ή την εφίδρωση.
• Αν το δέρμα σας είναι ξηρό, εφαρμόστε ενυδατική κρέμα χωρίς έλαια.
• Χρησιμοποιείτε μη φαγεσωρογόνα προϊόντα μακιγιάζ και περιποίησης προσώπου με βάση το νερό.
• Αποφεύγετε να αγγίζετε το πρόσωπό σας κατά τη διάρκεια της ημέρας.
• Μην πειράζετε και μην πιέζετε τα σπυράκια ή τις κρούστες.
• Λούζετε τακτικά τα μαλλιά σας και κρατάτε τα μακριά από το πρόσωπο, καθώς μπορεί να είναι λιπαρά.
• Η συχνή έκθεση σε λιπαρό περιβάλλον, όπως κατά την εργασία σε εστιατόριο γρήγορου φαγητού, μπορεί να συμβάλει σε εξάρσεις ακμής.
• Διατροφή με υψηλή περιεκτικότητα σε απλά σάκχαρα και γαλακτοκομικά προϊόντα, γνωστή και ως διατροφή υψηλού γλυκαιμικού δείκτη, μπορεί επίσης να συμβάλει σε εξάρσεις.

Πότε να απευθυνθείτε σε γιατρό

Ζητήστε ιατρική συμβουλή αν έχετε πρησμένα, κόκκινα και επώδυνα σπυράκια, αν η ακμή ή οι ουλές σάς κάνουν να αισθάνεστε άβολα με την εμφάνισή σας ή αν εμφανίζετε σημάδια δερματικής λοίμωξης.

Μπορείτε να ρωτήσετε τον γιατρό σας ποια θεραπεία είναι καταλληλότερη, ποιες παρενέργειες μπορεί να έχει, πώς να μειώσετε την πιθανότητα εμφάνισης κύστεων και πώς να προλάβετε τις ουλές ή άλλες επιπλοκές.

Είναι δελεαστικό να αγγίζετε ή να πιέζετε τις επώδυνες, πρησμένες κύστεις, όμως η κυστική ακμή έχει μεγαλύτερη πιθανότητα να αφήσει ουλές ή να προκαλέσει λοίμωξη από άλλες μορφές ακμής. Ο δερματολόγος μπορεί να προτείνει τρόπους πρόληψης και να θεραπεύσει τις κύστεις, μειώνοντας την πιθανότητα ουλών. Οι αποφάσεις για τη θεραπεία πρέπει να λαμβάνονται σε συνεργασία με τον γιατρό σας.