Η λιπώδης νόσος του ήπατος αφορά και ανθρώπους με φυσιολογικό βάρος. Μεγάλη διεθνής μελέτη διαπίστωσε πως το βάρος από μόνο του δεν επαρκεί για την πρόβλεψη του κινδύνου συσσώρευσης λίπους στο συκώτι. Ποια είναι τα ευρήματά της.
Λιπώδης νόσος του ήπατος με φυσιολογικό βάρος: Τα ευρήματα της νέας μελέτης
Η λιπώδης νόσος του ήπατος, ή αλλιώς μεταβολικά σχετιζόμενη στεατωτική νόσος του ήπατος (MASLD), αφορά τη συγκέντρωση λίπους στο ήπαρ. Σε παγκόσμιο επίπεδο, εκτιμάται ότι επηρεάζει έναν στους τρεις ενήλικες.
Παρότι η νόσος συναντάται συχνότερα σε άτομα με παχυσαρκία ή διαβήτη τύπου 2, μπορεί να εμφανιστεί και σε ανθρώπους με φυσιολογικό βάρος. Σε αυτή την ομάδα, που αποκαλείται λιπώδης νόσος του ήπατος σε άτομα με φυσιολογικό βάρος, ανήκει το 5% έως 20% των ασθενών με MASLD.
«Άνθρωποι με φυσιολογικό δείκτη μάζας σώματος μπορούν να έχουν σοβαρή νόσο του ήπατος. Το σωματικό βάρος δεν πρέπει να είναι το μόνο κριτήριο για την αξιολόγηση της υγείας του ήπατος», αναφέρει ο Juan Pablo Arab, ηπατολόγος και ένας από τους συγγραφείς της μελέτης, σύμφωνα με το VCU Health.
Στο περιοδικό JAMA δημοσιεύτηκε η νέα έρευνα με τίτλο “Histologic Features and Clinical Outcomes of Lean Metabolic Dysfunction-Associated Steatotic Liver Disease”. Η ανάλυση περιέλαβε ιατρικά αρχεία 18.326 ενηλίκων από 41 χώρες, με διάγνωση της νόσου επιβεβαιωμένη μέσω βιοψίας ήπατος.
Τι αποκαλύπτουν οι νεότερες έρευνες για τη λιπώδη νόσο με φυσιολογικό βάρος
Τα στοιχεία από τις μελέτες των τελευταίων ετών σκιαγραφούν μια σύνθετη εικόνα. Κάποια ευρήματα προκαλούν ανησυχία, ενώ άλλα υπογραμμίζουν πόσο σημαντικός είναι ο έγκαιρος έλεγχος.
- Οι κατευθυντήριες οδηγίες του 2024, “EASL-EASD-EASO Clinical Practice Guidelines on the management of metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease (MASLD)”, αναφέρουν ότι ο έλεγχος σε διαδοχικά στάδια μπορεί να συμβάλει στην ανίχνευση προχωρημένης ίνωσης. Αρχικά χρησιμοποιούνται δείκτες που προκύπτουν από εξετάσεις αίματος, όπως ο FIB-4, και ακολουθεί η ελαστογραφία. Η προχωρημένη ίνωση αποτελεί σημαντικό δείκτη για την εξέλιξη της νόσου.
- Η ανασκόπηση του 2025 με τίτλο “The global landscape of lean metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease: insight from Asia and the West” καταλήγει ότι αυτή η μορφή είναι συχνότερη σε πληθυσμούς από την Ασία, χωρίς να περιορίζεται σε αυτούς, καθώς καταγράφεται παγκοσμίως.
- Στη μελέτη του 2026, “Hepatic Outcomes in Lean Versus Nonlean Metabolic Dysfunction-Associated Steatotic Liver Disease: Propensity-Matched Cohort Study”, οι ασθενείς με φυσιολογικό βάρος παρουσίαζαν σταθερά υψηλότερο κίνδυνο για ίνωση, κίρρωση, καρκίνο του ήπατος και θάνατο σε σχέση με τους άλλους ασθενείς. Το αποτέλεσμα αυτό προκαλεί προβληματισμό για το ενδεχόμενο η νόσος να μην εντοπίζεται σε όλες τις περιπτώσεις.
Τι κατέγραψε η ανάλυση των 18.326 ασθενών
Με βάση τον δείκτη μάζας σώματος, φυσιολογικό βάρος είχε το 6,7% των συμμετεχόντων, ενώ σύμφωνα με την περιφέρεια μέσης το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 6%. Η μορφή αυτή καταγράφηκε συχνότερα στην Ασία, όπου έφτανε το 11,3%, και λιγότερο συχνά στη Βόρεια Αμερική.
Στην αρχική αξιολόγηση, τα άτομα με φυσιολογικό βάρος είχαν λιγότερες μεταβολικές διαταραχές, μεταξύ των οποίων και διαβήτη τύπου 2, σε σχέση με τους ασθενείς που είχαν υπερβάλλον βάρος. Καταγράφηκαν επίσης λιγότερη φλεγμονή και βλάβη στο ήπαρ.
Ωστόσο, για τις δύο ομάδες ο μακροπρόθεσμος κίνδυνος για θάνατο και σοβαρές ηπατικές επιπλοκές ήταν ανάλογος.
Στα άτομα με προχωρημένη ίνωση, ο κίνδυνος θανάτου ήταν περίπου διπλάσιος, ενώ για σοβαρές ηπατικές επιπλοκές, όπως ο καρκίνος του ήπατος, ξεπερνούσε το τριπλάσιο.
Καθώς η έρευνα ήταν παρατηρητική και βασίστηκε σε ιατρικά αρχεία, τα αποτελέσματά της δείχνουν συσχετίσεις και όχι ότι υπάρχει σχέση αιτίας και αποτελέσματος.
Μέθοδοι για τον εντοπισμό της ίνωσης στο ήπαρ
Για την εκτίμηση της ίνωσης, δηλαδή της δημιουργίας ουλώδους ιστού στο ήπαρ, χρησιμοποιούνται συχνά δύο μέθοδοι. Η μία είναι ο δείκτης FIB-4, που υπολογίζεται από την ηλικία και συγκεκριμένες τιμές αιματολογικών εξετάσεων. Στην ανάπτυξή του συνέβαλε ο ηπατολόγος Richard Sterling, κλινικός διευθυντής του Ινστιτούτου Stravitz-Sanyal του VCU.
Η άλλη μέθοδος, η μεταβατική ελαστογραφία ή FibroScan, αξιοποιεί ηχητικά κύματα για τη μέτρηση της σκληρότητας του ήπατος. Στη νέα έρευνα, αποδείχθηκε ακριβέστερη από τον δείκτη FIB-4 στον εντοπισμό προχωρημένης ίνωσης σε ασθενείς με φυσιολογικό βάρος.
Πιθανοί λόγοι για λιπώδες ήπαρ με φυσιολογικό βάρος
Οι αιτίες της νόσου σε άτομα χωρίς υπερβάλλον βάρος παραμένουν υπό διερεύνηση. Μεταξύ των παραγόντων που ενδέχεται να συμβάλλουν είναι:
- η συσσώρευση λίπους στο εσωτερικό της κοιλιάς,
- η μειωμένη μυϊκή μάζα,
- η αντίσταση στην ινσουλίνη,
- η κληρονομική προδιάθεση,
- μεταβολές στη λειτουργία του εντέρου,
- η διατροφή και άλλες περιβαλλοντικές επιδράσεις.
Κάποιοι ενδέχεται ακόμη να παρουσιάζουν αυξημένο σάκχαρο ή χοληστερίνη, παρότι ο δείκτης μάζας σώματος δεν αποτυπώνει αυτές τις διαταραχές.
«Οι γιατροί πρέπει να βασίζουν τις εξετάσεις και τη θεραπεία στον βαθμό της ίνωσης, δηλαδή στις ουλές που σχηματίζονται στο ήπαρ, και όχι μόνο στο σωματικό βάρος», αναφέρει στο συμπέρασμά του ο ηπατολόγος. Για την πρόγνωση της νόσου, καθοριστική είναι η σοβαρότητα της ίνωσης και όχι το σωματικό βάρος μεμονωμένα.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/lipos-sto-sykoti-kai-fysiologiko-varos-giati-to-varos-apo-mono-toy-den-arkei/29793
