Καρκίνος του ήπατος: συμπτώματα και θεραπεία

Τι είναι ο καρκίνος του ήπατος

Το ήπαρ, δηλαδή το συκώτι, είναι ένα μεγάλο όργανο στο πάνω δεξί μέρος της κοιλιάς. Βοηθά στην πέψη, αποθηκεύει ενέργεια και θρεπτικά συστατικά και απομακρύνει βλαβερές ουσίες από το αίμα. Παράγει επίσης τη χολή, ένα υγρό που βοηθά στην πέψη των λιπών. Όταν κύτταρα στο ήπαρ αναπτύσσονται ανεξέλεγκτα, μπορεί να δημιουργηθεί καρκίνος. Ο καρκίνος που εντοπίζεται εκεί μπορεί να έχει ξεκινήσει στο ίδιο το ήπαρ ή να έχει εξαπλωθεί από διαφορετικό όργανο.

Στα αρχικά στάδια μπορεί να μην παρατηρήσεις κανένα σύμπτωμα. Καθώς ο όγκος μεγαλώνει, μπορεί να εμφανιστούν πόνος, πρήξιμο στην κοιλιά, απώλεια βάρους ή κιτρίνισμα του δέρματος. Η σοβαρότητα εξαρτάται από το μέγεθος και τη θέση του καρκίνου, την εξάπλωσή του, το σημείο από όπου ξεκίνησε και τη γενική σου υγεία. Αν εντοπιστεί νωρίς, μπορεί να είναι ευκολότερο να αντιμετωπιστεί και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να αφαιρεθεί χειρουργικά. Η θεραπεία επιλέγεται μαζί με την εξειδικευμένη ομάδα που σε παρακολουθεί.

Μορφές και τύποι

• Πρωτοπαθής καρκίνος του ήπατοςΞεκινά στο ίδιο το ήπαρ.
• Δευτεροπαθής ή μεταστατικός καρκίνοςΞεκινά σε άλλο σημείο του σώματος και εξαπλώνεται στο ήπαρ.

Πώς εξελίσσεται και αν θεραπεύεται

Η πορεία εξαρτάται από τη θέση και το μέγεθος του καρκίνου, το αν έχει εξαπλωθεί, το αν ξεκίνησε στο ήπαρ ή αλλού και τη γενική σου υγεία. Η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να κάνει τη θεραπεία ευκολότερη. Όταν δεν υπάρχουν συμπτώματα μέχρι να προχωρήσει ο καρκίνος, η αντιμετώπιση γίνεται δυσκολότερη.

Συμπτώματα καρκίνου του ήπατος

Στα αρχικά στάδια μπορεί να μην υπάρχουν συμπτώματα. Τα παρακάτω μπορεί να οφείλονται και σε άλλες παθήσεις, γι’ αυτό χρειάζονται ιατρικό έλεγχο και δεν σημαίνουν από μόνα τους καρκίνο.

• Ίκτερος Κιτρίνισμα του δέρματος και του λευκού των ματιών. Μπορεί να συνυπάρχουν φαγούρα, πιο σκούρα ούρα και πιο ανοιχτόχρωμα κόπρανα.
• Μειωμένη όρεξη
• Ανεξήγητη απώλεια βάρους Χάνεις βάρος χωρίς να προσπαθείς.
• Κόπωση Ασυνήθιστη κούραση ή έλλειψη ενέργειας.
• Γενική αδιαθεσία Μπορεί να νιώθεις άρρωστος ή να έχεις συμπτώματα σαν γρίπη.
• Εξόγκωμα στην κοιλιά Στη δεξιά πλευρά, κάτω από τα πλευρά.
• Πόνος στην κοιλιά Στο πάνω δεξί μέρος της κοιλιάς.
• Πόνος στον ώμο Μπορεί να εμφανιστεί στον δεξιό ώμο, κοντά στη δεξιά ωμοπλάτη ή στην πλάτη.
• Ναυτία και εμετοί
• Γρήγορος κορεσμός Νιώθεις ότι χορταίνεις πολύ γρήγορα όταν τρως.
• Πρησμένη κοιλιά Έντονο πρήξιμο που δεν σχετίζεται με το πότε τρως.
• Μελανιές ή αιμορραγία Εμφανίζονται πιο εύκολα.

Τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν όταν ο καρκίνος έχει ήδη προχωρήσει. Είναι ίδια είτε ξεκίνησε στο ήπαρ είτε εξαπλώθηκε εκεί από άλλο όργανο. Το κιτρίνισμα του δέρματος μπορεί να διακρίνεται δυσκολότερα σε καστανό ή μαύρο δέρμα.

Τα ίδια συμπτώματα μπορεί να έχουν και άλλες αιτίες. Αν σε ανησυχούν, συζήτησέ τα με τον γιατρό σου.

Αιτίες καρκίνου του ήπατος και παράγοντες κινδύνου

Δεν είναι πάντα σαφές τι προκαλεί τον πρωτοπαθή καρκίνο του ήπατος. Η μακροχρόνια λοίμωξη από ηπατίτιδα Β ή C μπορεί να τον προκαλέσει, ενώ αρκετές παθήσεις και συνήθειες συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο. Ο δευτεροπαθής καρκίνος προκύπτει όταν καρκινικά κύτταρα από άλλο σημείο του σώματος εξαπλώνονται στο ήπαρ. Μπορείς να εμφανίσεις καρκίνο του ήπατος ακόμη και χωρίς γνωστούς παράγοντες κινδύνου.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

• Ηλικία άνω των 60 ετών, με τη μεγαλύτερη συχνότητα σε άτομα άνω των 85.
• Ανδρικό φύλο.
• Χρόνια ηπατίτιδα Β ή C.
• Κίρρωση, δηλαδή ουλές στο ήπαρ.
• Μεγάλη κατανάλωση αλκοόλ.
• Κάπνισμα.
• Υπερβολικό βάρος ή παχυσαρκία.
• Διαβήτης.
• Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος, δηλαδή συσσώρευση λίπους που δεν οφείλεται στο αλκοόλ.
• Αιμοχρωμάτωση, πάθηση στην οποία ο οργανισμός αποθηκεύει περισσότερο σίδηρο από όσο χρειάζεται.
• Πέτρες στη χολή.
• Λοίμωξη από HIV.
• Ορισμένα παράσιτα του ήπατος.
• Έκθεση σε χημικές ουσίες, όπως χλωριούχο βινύλιο και αρσενικό.
• Κατανάλωση τροφίμων με αφλατοξίνη, που σχετίζεται με μύκητες σε τρόφιμα όπως δημητριακά και ξηροί καρποί που δεν έχουν αποθηκευτεί σωστά.
• Γονέας, αδελφός ή αδελφή με πρωτοπαθή καρκίνο του ήπατος.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Ο γιατρός σου μπορεί να ψηλαφήσει την κοιλιά σου και να ακροαστεί τον θώρακά σου. Αν χρειάζεται, θα σε παραπέμψει σε ειδικό για εξετάσεις αίματος και απεικονιστικό έλεγχο. Μπορεί επίσης να ληφθεί μικρό δείγμα κυττάρων από το ήπαρ για έλεγχο. Δεν χρειάζονται απαραίτητα όλες οι εξετάσεις. Η παραπομπή για έλεγχο δεν σημαίνει ότι έχεις καρκίνο.

• Εξετάσεις αίματος.
• Υπερηχογράφημα.
• Αξονική τομογραφία.
• Μαγνητική τομογραφία.
• Βιοψία ήπατος, δηλαδή λήψη μικρού δείγματος κυττάρων για έλεγχο.
• Τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων (PET), αν έχεις ήδη άλλο καρκίνο και υπάρχει υποψία εξάπλωσης στο ήπαρ.

Θεραπεία καρκίνου του ήπατος

Η θεραπεία εξαρτάται από το πού ξεκίνησε ο καρκίνος, τον τύπο, το μέγεθος, τη θέση και την εξάπλωσή του, καθώς και από τη γενική σου υγεία. Οι θεραπείες για τον πρωτοπαθή και τον δευτεροπαθή καρκίνο του ήπατος είναι παρόμοιες. Η εξειδικευμένη ομάδα θα συζητήσει μαζί σου τα οφέλη και τις παρενέργειες και θα διαμορφώσει το πλάνο θεραπείας. Θα έχεις τακτικούς ελέγχους κατά τη θεραπεία και μετά από αυτή, με εξετάσεις όταν χρειάζονται.

• Χειρουργική επέμβασηΑν ο καρκίνος εντοπιστεί νωρίς, είναι μικρός και δεν έχει εξαπλωθεί, μπορεί να αφαιρεθεί μέρος ή όλο το ήπαρ. Η ανάρρωση μπορεί να χρειαστεί πολύ χρόνο.
• Μεταμόσχευση ήπατοςΑν αφαιρεθεί όλο το ήπαρ, χρειάζεται αντικατάστασή του με ήπαρ από δότη.
• ΧημειοθεραπείαΑποτελεί μία από τις διαθέσιμες επιλογές θεραπείας.
• Θερμική κατάλυσηΧρησιμοποιείται θερμότητα για την καταστροφή του καρκίνου.
• Στοχευμένα φάρμακαΜπορεί να περιλαμβάνονται στο θεραπευτικό πλάνο.
• ΑκτινοθεραπείαΑποτελεί μία από τις διαθέσιμες επιλογές θεραπείας.
• ΑνοσοθεραπείαΜπορεί να περιλαμβάνεται στο θεραπευτικό πλάνο.

Τη θεραπεία και τη δόση κάθε φαρμάκου τις ορίζει ο γιατρός σου. Μην ξεκινάς και μη σταματάς φάρμακα μόνος σου.

Τι μπορείς να κάνεις μόνος σου

• Συζήτησε με την ομάδα σου τυχόν αλλαγές στη διατροφή που μπορούν να σε βοηθήσουν να χωνεύεις καλύτερα κατά τη θεραπεία.
• Αν κάποιο σύμπτωμα ή παρενέργεια σε ανησυχεί, ενημέρωσε την ομάδα σου χωρίς να περιμένεις τον επόμενο προγραμματισμένο έλεγχο.

Πρόληψη: πώς προστατεύεσαι

Δεν μπορείς πάντα να προλάβεις τον καρκίνο του ήπατος, αλλά μπορείς να μειώσεις τον κίνδυνο. Ο εμβολιασμός κατά της ηπατίτιδας Β και ο έλεγχος για ηπατίτιδα C συμβάλλουν στην πρόληψη μέσω της αντιμετώπισης σχετικών παραγόντων κινδύνου.

• Διατήρησε υγιές βάρος και προσπάθησε να χάσεις βάρος αν είσαι υπέρβαρος.
• Φρόντισε να έχεις επαρκή σωματική δραστηριότητα.
• Απόφυγε τη μεγάλη κατανάλωση αλκοόλ.
• Μην καπνίζεις ή προσπάθησε να διακόψεις το κάπνισμα.
• Συζήτησε με τον γιατρό σου τον εμβολιασμό κατά της ηπατίτιδας Β.
• Κάνε έλεγχο για ηπατίτιδα C και ζήτησε ιατρική φροντίδα αν έχεις τη λοίμωξη.
• Χρησιμοποίησε προστατευτικό ρουχισμό και μάσκες αν εκτίθεσαι σε βλαβερές χημικές ουσίες στην εργασία σου.

Πότε χρειάζεσαι άμεσα βοήθεια

Πότε να δεις γιατρό σύντομα

• Ζήτησε επείγουσα αξιολόγηση αν κιτρινίσουν το δέρμα ή το λευκό των ματιών σου.
• Ζήτησε επείγουσα αξιολόγηση αν κάνεις εμετούς για περισσότερο από 2 ημέρες.
• Κλείσε ραντεβού αν παρατηρήσεις εξόγκωμα στην κοιλιά.
• Δες τον γιατρό σου αν χάσεις πολύ βάρος χωρίς να προσπαθείς.
• Ζήτησε έλεγχο για πιθανά συμπτώματα καρκίνου του ήπατος, ιδιαίτερα αν χειροτερεύουν.
• Αν λαμβάνεις θεραπεία, ενημέρωσε την εξειδικευμένη ομάδα για συμπτώματα ή παρενέργειες που σε ανησυχούν.

Ποιος γιατρός: Ηπατολόγος, Ογκολόγος. Εφημερεύοντα νοσοκομεία σήμερα

Συχνές ερωτήσεις για τον καρκίνο του ήπατος