Κίρρωση ήπατος: συμπτώματα και θεραπεία

Τι είναι η κίρρωση ήπατος

Η κίρρωση ήπατος είναι μια κατάσταση στην οποία το συκώτι έχει υποστεί σοβαρή και μόνιμη βλάβη. Ύστερα από τραυματισμό ή μακροχρόνια νόσο, σχηματίζεται ουλώδης ιστός που αντικαθιστά τον υγιή ιστό. Αυτός ο ιστός δεν μπορεί να κάνει τις ίδιες δουλειές: να παράγει πρωτεΐνες, να βοηθά στην καταπολέμηση λοιμώξεων, να καθαρίζει το αίμα, να συμβάλλει στην πέψη και να αποθηκεύει ενέργεια.

Στην αρχή μπορεί να μην έχεις καθόλου συμπτώματα. Σε ορισμένους ανθρώπους, τα συμπτώματα εμφανίζονται όταν το ήπαρ έχει ήδη υποστεί μεγάλη βλάβη. Όσο η κίρρωση επιδεινώνεται, το ήπαρ δυσκολεύεται περισσότερο να λειτουργήσει και μπορεί να εμφανιστούν σοβαρές επιπλοκές, ακόμη και ηπατική ανεπάρκεια.

Δεν υπάρχει θεραπεία που να εξαφανίζει τον ουλώδη ιστό. Ωστόσο, η αντιμετώπιση της αιτίας και οι αλλαγές στον τρόπο ζωής μπορούν να επιβραδύνουν ή να σταματήσουν την επιδείνωση. Πολλοί άνθρωποι με κίρρωση αισθάνονται καλά και ζουν για πολλά χρόνια. Η πορεία εξαρτάται, μεταξύ άλλων, από την αιτία και το πόσο νωρίς γίνεται η διάγνωση και η θεραπεία.

Πώς εξελίσσεται και αν θεραπεύεται

Η βλάβη από την κίρρωση είναι μόνιμη, αλλά η αντιμετώπιση της αιτίας μπορεί να εμποδίσει την επιδείνωσή της. Πολλοί άνθρωποι αισθάνονται καλά και ζουν για πολλά χρόνια. Η σοβαρότητα εξαρτάται από την αιτία και από το πόσο νωρίς γίνεται η διάγνωση και η θεραπεία. Αν προχωρήσει, μπορεί να οδηγήσει σε ηπατική ανεπάρκεια και επιπλοκές που απειλούν τη ζωή.

Συμπτώματα κίρρωσης ήπατος

Η κίρρωση μπορεί να μην προκαλεί συμπτώματα, ιδιαίτερα στην αρχή. Καθώς προχωρά, μπορεί να εμφανιστούν πιο σοβαρά σημάδια.

• Κόπωση Μπορεί να αισθάνεσαι συνεχώς κουρασμένος ή αδιάθετος.
• Ανορεξία και αδυνάτισμα Μειωμένη όρεξη ή απώλεια βάρους χωρίς προσπάθεια.
• Ναυτία ή εμετός
• Πόνος στην κοιλιά
• Αλλαγές στο δέρμα Ορατά μικρά αγγεία ή κοκκινίλες στις παλάμες. Η ερυθρότητα μπορεί να φαίνεται δυσκολότερα σε καστανό ή μαύρο δέρμα.
• Εύκολες αιμορραγίες Μπορεί να αιμορραγείς ή να μελανιάζεις εύκολα, ή να έχεις ρινορραγίες.
• Έντονη φαγούρα
• Ίκτερος Κιτρίνισμα του δέρματος και του λευκού των ματιών. Το κιτρίνισμα του δέρματος μπορεί να διακρίνεται δυσκολότερα σε καστανό ή μαύρο δέρμα.
• Πρήξιμο Στην κοιλιά, στα πόδια, στους αστραγάλους ή στα πέλματα.
• Αλλαγές στα χέρια Τρέμουλο, λευκά νύχια ή άκρα δαχτύλων που γίνονται πιο πλατιά και κυρτά.
• Σύγχυση Δυσκολία συγκέντρωσης ή μπερδεμένη ομιλία.
• Αίμα στον εμετό Μπορεί επίσης να εμφανιστούν πολύ σκούρα ή μαύρα κόπρανα. Αυτά χρειάζονται άμεση βοήθεια.

Στους άνδρες μπορεί επίσης να μεγαλώσει το στήθος (γυναικομαστία) ή να μικρύνουν οι όρχεις.

Τα ίδια συμπτώματα μπορεί να έχουν και άλλες αιτίες. Αν σε ανησυχούν, συζήτησέ τα με τον γιατρό σου.

Αιτίες κίρρωσης ήπατος και παράγοντες κινδύνου

Η κίρρωση οφείλεται σε μακροχρόνια βλάβη του ήπατος. Στις αιτίες περιλαμβάνονται η ηπατική νόσος που σχετίζεται με το αλκοόλ, η μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος (συσσώρευση λίπους στο συκώτι) και η χρόνια ηπατίτιδα Β ή C. Μπορεί επίσης να συνδέεται με αυτοάνοσες παθήσεις, στις οποίες το ανοσοποιητικό επιτίθεται σε ιστούς του σώματος, καθώς και με ορισμένα γενετικά νοσήματα.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

• Συστηματική κατανάλωση μεγάλης ποσότητας αλκοόλ.
• Ηπατίτιδα Β ή C.
• Παχυσαρκία.
• Διαβήτης τύπου 2.
• Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος.
• Αυτοάνοση ηπατίτιδα, πρωτοπαθής χολική χολαγγειίτιδα ή πρωτοπαθής σκληρυντική χολαγγειίτιδα.
• Γενετικά νοσήματα, όπως αιμοχρωμάτωση, νόσος Wilson, ανεπάρκεια άλφα-1 αντιθρυψίνης ή κυστική ίνωση.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Ο γιατρός σου αξιολογεί το ιατρικό ιστορικό σου, σε εξετάζει και χρησιμοποιεί εξετάσεις για να διαγνώσει την κίρρωση. Οι εξετάσεις αίματος μπορεί να δείξουν σημάδια ηπατικής βλάβης ή λοίμωξης.

• Κλινική εξέταση και λήψη ιατρικού ιστορικού.
• Εξετάσεις αίματος.
• Απεικονιστικές εξετάσεις.
• Βιοψία ήπατος (λήψη δείγματος ιστού για εξέταση).

Θεραπεία κίρρωσης ήπατος

Η θεραπεία δεν εξαφανίζει την κίρρωση, αλλά μπορεί να επιβραδύνει ή να σταματήσει την επιδείνωσή της. Βασικό μέρος της είναι η αντιμετώπιση της αιτίας, όπως η χορήγηση αντιιικών φαρμάκων όταν οφείλεται σε ηπατίτιδα Β ή C. Παράλληλα, ο γιατρός σου μπορεί να δώσει αγωγή για την πρόληψη ή την αντιμετώπιση των επιπλοκών. Η φροντίδα μπορεί να περιλαμβάνει ηπατολόγο, γαστρεντερολόγο, διαιτολόγο και υποστήριξη για τη διακοπή του αλκοόλ.

• Αντιμετώπιση της αιτίαςΗ θεραπεία της νόσου που προκάλεσε την κίρρωση μπορεί να αποτρέψει την επιδείνωση και να βοηθήσει στην πρόληψη της ηπατικής ανεπάρκειας.
• ΚαθαρτικάΜπορούν να βοηθήσουν στην απομάκρυνση τοξινών από τον οργανισμό.
• Β-αναστολείςΧρησιμοποιούνται για τη μείωση της αιμορραγίας.
• ΔιουρητικάΑυξάνουν την αποβολή ούρων και βοηθούν να μειωθεί το πρήξιμο.
• ΑντιβιοτικάΜπορεί να χρησιμοποιηθούν για την πρόληψη ή τη θεραπεία λοιμώξεων, καθώς και στο πλαίσιο αντιμετώπισης εσωτερικής αιμορραγίας.
• Φροντίδα των οστώνΜπορεί να χρειαστεί θεραπεία για την εξασθένηση των οστών.
• Μεταμόσχευση ήπατοςΜπορεί να χρειαστεί αν η κίρρωση είναι πολύ σοβαρή.

Τη θεραπεία και τη δόση κάθε φαρμάκου τις ορίζει ο γιατρός σου. Μην ξεκινάς και μη σταματάς φάρμακα μόνος σου.

Τι μπορείς να κάνεις μόνος σου

• Απόφυγε το αλκοόλ και ζήτησε υποστήριξη για τη διακοπή του.
• Συζήτησε με τον γιατρό σου ή διαιτολόγο για τον σχεδιασμό υγιεινών γευμάτων.
• Απόφυγε τα ωμά οστρακοειδή.

Επιπλοκές κίρρωσης ήπατος

• Υποσιτισμός (ανεπαρκής πρόσληψη θρεπτικών συστατικών).
• Οστεοπόρωση (αδύναμα και εύθραυστα οστά).
• Λοιμώξεις, όπως ουρολοιμώξεις και πνευμονία.
• Σήψη (σοβαρή αντίδραση του οργανισμού σε λοίμωξη).
• Ίκτερος.
• Ασκίτης (συσσώρευση υγρού στην κοιλιά).
• Αλλαγές στον εγκέφαλο που μπορεί να προκαλέσουν σύγχυση.
• Αυξημένη πίεση στη φλέβα που φέρνει αίμα στο ήπαρ.
• Κιρσοί οισοφάγου και στομάχου (διογκωμένες φλέβες που μπορεί να αιμορραγήσουν ξαφνικά).
• Εσωτερική αιμορραγία.
• Ηπατική ανεπάρκεια.
• Νεφρική ανεπάρκεια.
• Θρόμβος στη φλέβα που φέρνει αίμα στο ήπαρ.
• Χολόλιθοι (πέτρες στη χολή).
• Αυξημένη ευαισθησία στα φάρμακα.
• Καρκίνος του ήπατος.

Πότε χρειάζεσαι άμεσα βοήθεια

Πότε να δεις γιατρό σύντομα

• Κλείσε ραντεβού με τον γιατρό σου αν ανησυχείς ότι μπορεί να έχεις κίρρωση.
• Αν έχεις διαγνωστεί με κίρρωση και κιτρινίσει το δέρμα ή το λευκό των ματιών σου, ζήτησε επείγουσα ιατρική εκτίμηση.
• Αν έχεις διαγνωστεί με κίρρωση και έχεις δυσκολία στην αναπνοή ή περισσότερη δύσπνοια από το συνηθισμένο, ζήτησε επείγουσα ιατρική εκτίμηση.
• Αν έχεις διαγνωστεί με κίρρωση και πρηστεί η κοιλιά, τα πόδια, οι αστράγαλοι ή τα πέλματά σου, ζήτησε επείγουσα ιατρική εκτίμηση.

Ποιος γιατρός: Ηπατολόγος, Γαστρεντερολόγος. Εφημερεύοντα νοσοκομεία σήμερα

Συχνές ερωτήσεις για την κίρρωση ήπατος