Βάρος στα 20 και τα 30: «Κλειδώνει» τον κίνδυνο καρκίνου για το μέλλον;

Στις ηλικίες των 20 και 30 ετών, οι πιθανές μακροχρόνιες επιπτώσεις του αυξημένου βάρους στην υγεία μοιάζουν συχνά μακρινές. Μια νέα μελέτη μεγάλης κλίμακας, όμως, δείχνει ότι η σύνδεση της παχυσαρκίας με τον κίνδυνο καρκίνου μπορεί να αρχίζει να διαμορφώνεται νωρίτερα από όσο θεωρούσαμε. Τα ευρήματα ενισχύουν την άποψη ότι η πρόληψη χρειάζεται να ξεκινά από τα πρώτα χρόνια της ενήλικης ζωής.

Σύμφωνα με την έρευνα που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Annals of Internal Medicine, οι νέοι ενήλικες με παχυσαρκία φάνηκε να έχουν αυξημένες πιθανότητες διάγνωσης καρκίνου σε περίοδο παρακολούθησης διάρκειας κατά μέσο όρο 11 ετών. Αυτό δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι η μελλοντική υγεία είναι προκαθορισμένη. Οι ερευνητές επισημαίνουν πως η παχυσαρκία αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου, όχι αναπόφευκτη εξέλιξη, και ότι η πρόληψη και οι αλλαγές στον τρόπο ζωής παραμένουν δυνατές.

Τι κατέγραψε η μελέτη σε εκατομμύρια ανθρώπους

Στην ανάλυση συμπεριλήφθηκαν 6.313.338 άτομα ηλικίας 20 έως 39 ετών, χωρίς προηγούμενο ιστορικό καρκίνου, τα οποία είχαν λάβει μέρος σε προληπτικούς ελέγχους υγείας. Οι μετρήσεις κατέγραψαν τόσο τον Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ), ο οποίος υπολογίζεται από το βάρος και το ύψος, όσο και την περίμετρο της μέσης.

Κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης, η οποία διήρκεσε περίπου 11 χρόνια, καταγράφηκαν 151.893 περιστατικά καρκίνου. Η δεκαετής πιθανότητα διάγνωσης παρουσίαζε σταδιακή αύξηση ανάλογα με την κατηγορία βάρους: ήταν 1,84% στα άτομα με φυσιολογικό βάρος, 2,24% στην παχυσαρκία πρώτου βαθμού και 2,62% στην παχυσαρκία δεύτερου βαθμού.

Οι ερευνητές αποδίδουν τη διαφορά σε περίπου 18 έναντι 26 διαγνώσεων ανά 1.000 άτομα μέσα σε διάστημα δέκα ετών, ώστε τα ποσοστά να γίνουν πιο εύληπτα. Σημειώνουν, πάντως, ότι η μελέτη χρησιμοποίησε κατηγορίες βάρους με όρια που εφαρμόζονται στους ασιατικούς πληθυσμούς και δεν είναι ίδια με εκείνα που χρησιμοποιούνται συνήθως στην Ευρώπη.

Η περίμετρος μέσης αποτελεί επίσης σημαντικό δείκτη

Μεγαλύτερη περίμετρος μέσης συσχετίστηκε με αυξημένο κίνδυνο, ακόμη και μεταξύ ανθρώπων με φυσιολογικό βάρος. Το εύρημα δείχνει ότι ο Δείκτης Μάζας Σώματος δεν αποτυπώνει από μόνος του ολόκληρη την εικόνα: η συσσώρευση λίπους στην κοιλιακή χώρα αποτελεί ξεχωριστό και ιδιαίτερα σημαντικό δείκτη υγείας.

Η ισχυρότερη συσχέτιση παρατηρήθηκε σε ορισμένους τύπους καρκίνου, μεταξύ των οποίων του θυρεοειδούς, του ενδομητρίου, των ωοθηκών, του παχέος εντέρου, των νεφρών, του ήπατος και του παγκρέατος. Δεν εντοπίστηκε, αντίθετα, ανάλογη σύνδεση με τον καρκίνο του μαστού που διαγνώστηκε πριν από την ηλικία των 50 ετών. Συνεπώς, η σχέση διαφοροποιούνταν ανάλογα με τον τύπο καρκίνου.

Η πρόληψη και η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας

Στην επεξεργασία των αποτελεσμάτων συνυπολογίστηκαν σημαντικοί παράγοντες, όπως το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ, η φυσική δραστηριότητα και τα μεταβολικά προβλήματα υγείας. Επειδή, όμως, η έρευνα ήταν παρατηρητική, δεν μπορεί από μόνη της να τεκμηριώσει σχέση αιτίας και αποτελέσματος ούτε να δείξει ότι το αυξημένο βάρος ήταν ο μοναδικός λόγος για τις διαγνώσεις.

Χρειάζεται, επίσης, προσοχή όταν τα συμπεράσματα εφαρμόζονται σε άλλους πληθυσμούς. Τα στοιχεία αφορούν αποκλειστικά ανθρώπους από την Κορέα και ενδέχεται να μην ισχύουν με τον ίδιο τρόπο για διαφορετικές πληθυσμιακές ομάδες.

Η μελέτη δεν αξιολόγησε αν κάποια συγκεκριμένη παρέμβαση απώλειας βάρους περιορίζει τον κίνδυνο. Παρ’ όλα αυτά, τα ευρήματα υπογραμμίζουν την ανάγκη η πρόληψη, η διαχείριση και η φροντίδα της παχυσαρκίας να αρχίζουν όσο γίνεται νωρίτερα. Για τον σκοπό αυτό, οι νέοι άνθρωποι χρειάζονται εξατομικευμένη υποστήριξη που να συμβάλλει στην προστασία της υγείας τους.