Βιταμίνη C: Μπορεί να περιορίσει τον σχηματισμό ουσιών που συνδέονται με τον καρκίνο στο στομάχι

Η βιταμίνη C μπορεί να κάνει περισσότερα από το να υποστηρίζει την καθημερινή υγεία. Νέα έρευνα από το Πανεπιστήμιο του Γουότερλου υποδεικνύει ότι ίσως συμβάλλει και στην πρόληψη του σχηματισμού δυνητικά καρκινογόνων ουσιών κατά την πέψη. Με τη χρήση μαθηματικών μοντέλων, οι επιστήμονες εξέτασαν πώς επηρεάζει η βιταμίνη C τις χημικές αντιδράσεις στο πεπτικό σύστημα που έχουν συνδεθεί με τον κίνδυνο καρκίνου.

Η έκθεση στα νιτρικά και τα νιτρώδη έχει αυξηθεί στη διατροφή των κατοίκων της Βόρειας Αμερικής τις τελευταίες δεκαετίες. Οι ενώσεις αυτές βρίσκονται σε αλλαντικά και επεξεργασμένα κρέατα, όπως το μπέικον και το σαλάμι, αλλά και σε φρούτα και λαχανικά που καλλιεργούνται σε έδαφος ή νερό επιβαρυμένο από ρύπανση. Παρότι τα νιτρικά και τα νιτρώδη συμμετέχουν σε σημαντικές λειτουργίες του εγκεφάλου και του καρδιαγγειακού συστήματος, όταν φτάσουν στο στομάχι μπορούν επίσης να λάβουν μέρος σε δυνητικά επιβλαβείς αντιδράσεις.

Μία από αυτές, η νιτροζοποίηση, μπορεί να οδηγήσει στην παραγωγή ουσιών που οι ερευνητές υποπτεύονται ότι ενδέχεται να συμβάλλουν στην ανάπτυξη καρκίνου. Η κατανόηση των παραγόντων που ευνοούν τον σχηματισμό τους, καθώς και όσων μπορεί να τον εμποδίσουν, αποτελεί εδώ και χρόνια πρόκληση.

Πώς μπορεί η βιταμίνη C να επηρεάσει τον κίνδυνο

«Τουλάχιστον από τη δεκαετία του 1990, οι ερευνητές μελετούν τη σχέση του καρκίνου με αυτές τις ενώσεις, με αντικρουόμενα αποτελέσματα», δήλωσε ο δρ Γκόρντον ΜακΝίκολ, μεταδιδακτορικός ερευνητής στα εφαρμοσμένα μαθηματικά και πρώτος συγγραφέας της μελέτης. «Η εργασία μας υποδεικνύει ότι η παρουσία βιταμίνης C στη διατροφή μπορεί να βοηθήσει να εξηγηθούν αυτές οι ασυμφωνίες».

Για να διερευνήσουν αυτή την πιθανότητα, οι ερευνητές ανέπτυξαν ένα μαθηματικό μοντέλο που προσομοιώνει τη διαδρομή των νιτρικών και των νιτρωδών στο σώμα και τις χημικές μεταβολές τους. Το μοντέλο περιλάμβανε αρκετά αλληλένδετα συστήματα, μεταξύ των οποίων τους σιελογόνους αδένες, το στομάχι, το λεπτό έντερο και το πλάσμα, δηλαδή το υγρό μέρος του αίματος.

Οι προσομοιώσεις έδειξαν ότι η πρόσληψη βιταμίνης C μαζί με νιτρικά και νιτρώδη μπορεί να παρεμποδίσει τον σχηματισμό δυνητικά επιβλαβών ενώσεων. Αυτό θα μπορούσε να εξηγήσει γιατί τα τρόφιμα που περιέχουν νιτρικά δεν συνδέονται απαραίτητα με τον ίδιο κίνδυνο.

Για παράδειγμα, τα φυλλώδη λαχανικά, όπως το σπανάκι, περιέχουν φυσικά τόσο νιτρικά όσο και βιταμίνη C. Σύμφωνα με το μοντέλο, η παρουσία της βιταμίνης C θα μπορούσε να περιορίσει τις χημικές αντιδράσεις που συνδέονται με τον κίνδυνο καρκίνου, προσφέροντας μια πιθανή εξήγηση για τις προστατευτικές επιδράσεις που υποδεικνύονται σε ορισμένες διατροφικές έρευνες.

Μπορεί να βοηθήσει η λήψη βιταμίνης C μετά το φαγητό;

Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης αν τα συμπληρώματα βιταμίνης C θα μπορούσαν να έχουν ανάλογα οφέλη όταν λαμβάνονται μετά το γεύμα.

Τα ευρήματά τους υποδεικνύουν ότι η λήψη βιταμίνης C μετά από κάθε γεύμα θα μπορούσε να μειώσει σε μέτριο βαθμό τον σχηματισμό προϊόντων νιτροζοποίησης που συνδέονται με τον κίνδυνο καρκίνου. Η επίδραση αυτή ενδέχεται να έχει ιδιαίτερη σημασία όταν καταναλώνονται τρόφιμα με νιτρικά και νιτρώδη, όπως τα επεξεργασμένα κρέατα, μεταξύ των οποίων το μπέικον και το σαλάμι.

Ωστόσο, τα αποτελέσματα προέρχονται από μαθηματικές προσομοιώσεις και όχι από κλινικές δοκιμές. Αν και το μοντέλο προβλέπει ότι η βιταμίνη C μπορεί να περιορίσει την παραγωγή δυνητικά επιβλαβών χημικών ουσιών, χρειάζεται περαιτέρω έρευνα για να διαπιστωθεί αν αυτό μεταφράζεται σε μετρήσιμη μείωση του κινδύνου καρκίνου στους ανθρώπους.

Νέα στοιχεία για τη μελλοντική έρευνα στην πρόληψη του καρκίνου

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι το μοντέλο τους μπορεί να βοηθήσει στην καλύτερη κατανόηση της σύνθετης σχέσης ανάμεσα στη διατροφή, τη χημεία της πέψης και τον κίνδυνο καρκίνου. Ενδέχεται επίσης να καθοδηγήσει μελλοντικά πειράματα που θα εξετάσουν πώς οι διατροφικές επιλογές επηρεάζουν τον σχηματισμό δυνητικά επιβλαβών ενώσεων.

«Η εργασία αυτή προσφέρει έναν μηχανιστικό οδικό χάρτη για μελλοντικές κλινικές και εργαστηριακές μελέτες, εντοπίζοντας τους βασικούς παράγοντες που αλληλεπιδρούν σε αυτές τις δυνητικά επιβλαβείς χημικές αντιδράσεις, όπως η έκθεση στα νιτρώδη, η πρόσληψη αντιοξειδωτικών, ο χρόνος των γευμάτων, οι συνθήκες στο στομάχι και η δραστηριότητα του στοματικού μικροβιώματος», δήλωσε η δρ Ανίτα Λέιτον, καθηγήτρια εφαρμοσμένων μαθηματικών και κάτοχος ερευνητικής έδρας Canada 150. «Το μοντέλο μπορεί να βοηθήσει τους ερευνητές να σχεδιάσουν πιο στοχευμένα πειράματα και παρεμβάσεις, εστιάζοντας στο πότε και σε ποιους είναι πιθανότερο να συμβεί νιτροζοποίηση».

Εξετάζοντας πώς αλληλεπιδρούν παράγοντες όπως η πρόσληψη βιταμίνης C, ο χρόνος των γευμάτων, οι συνθήκες στο στομάχι και τα βακτήρια του στόματος, το μοντέλο μπορεί να βοηθήσει τους ερευνητές να αναπτύξουν πιο ακριβείς προσεγγίσεις για τη μελέτη και, ενδεχομένως, τον περιορισμό χημικών αντιδράσεων που σχετίζονται με τον καρκίνο κατά την πέψη.

Η μελέτη με τίτλο «Η βιταμίνη C ως αναστολέας της νιτροζοποίησης: Μια μελέτη μοντελοποίησης σε διαφορετικά διατροφικά πρότυπα και ποιότητα νερού» δημοσιεύτηκε στο Journal of Theoretical Biology.

Η λήψη συμπληρωμάτων βιταμίνης C και οι σχετικές αποφάσεις για την υγεία πρέπει να συζητούνται με τον γιατρό.