Μελέτη σε περισσότερους από 340.000 ενήλικες εντόπισε διαφορές στη σχέση ανάμεσα στην κατανάλωση κρασιού, μπίρας, μηλίτη και οινοπνευματωδών ποτών και σε ορισμένες εκβάσεις υγείας. Η υψηλή κατανάλωση αλκοόλ συνδέθηκε με χειρότερα αποτελέσματα ανεξάρτητα από το είδος του ποτού, ενώ στα χαμηλότερα επίπεδα η εικόνα ήταν πιο σύνθετη.
Η χαμηλή έως μέτρια κατανάλωση κρασιού συνδέθηκε με μικρότερο κίνδυνο θανάτου, ιδίως από καρδιαγγειακή νόσο. Αντίθετα, αντίστοιχη κατανάλωση μπίρας, μηλίτη και οινοπνευματωδών ποτών συνδέθηκε με υψηλότερο κίνδυνο. Τα ευρήματα, που παρουσιάστηκαν στην ετήσια επιστημονική συνεδρίαση του American College of Cardiology (ACC.26), υποδεικνύουν ότι τόσο το είδος όσο και η ποσότητα του αλκοόλ μπορεί να επηρεάζουν τη σχέση του με τη μακροπρόθεσμη υγεία.
Τα αποτελέσματα ενισχύουν επίσης ένα ευρύτερο συμπέρασμα προηγούμενων ερευνών: γενικά, όσο λιγότερο αλκοόλ καταναλώνει κανείς τόσο καλύτερα για την υγεία. Η μελέτη, ωστόσο, δεν αποδεικνύει ότι το κρασί προστατεύει από ασθένειες.
«Τα αποτελέσματα προέρχονται από τον γενικό πληθυσμό και, σε ορισμένες ομάδες υψηλού κινδύνου, όπως άτομα με χρόνιες παθήσεις ή καρδιαγγειακά προβλήματα, οι κίνδυνοι μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτεροι», δήλωσε ο Zhangling Chen, MD, PhD, καθηγητής στο Second Xiangya Hospital του Central South University στην Κίνα και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης.
Πώς μετρήθηκε ο κίνδυνος σε 340.000 ενήλικες
Για να διερευνήσουν τη σχέση ανάμεσα στις συνήθειες κατανάλωσης αλκοόλ και τη μακροζωία, οι ερευνητές εξέτασαν στοιχεία 340.924 ενηλίκων που συμμετείχαν στη μελέτη UK Biobank από το 2006 έως το 2022. Το UK Biobank είναι μια μεγάλη ερευνητική βάση δεδομένων που συγκεντρώνει πληροφορίες για την υγεία και τον τρόπο ζωής, ώστε οι επιστήμονες να μελετούν παράγοντες που σχετίζονται με ασθένειες και θνησιμότητα.
Οι συμμετέχοντες δήλωσαν την κατανάλωση αλκοόλ μέσω ερωτηματολογίων διατροφής κατά την ένταξή τους στη μελέτη. Οι ερευνητές τούς κατέταξαν σε τέσσερις ομάδες, ανάλογα με την ποσότητα καθαρού αλκοόλ που κατανάλωναν συνήθως ημερησίως ή εβδομαδιαίως, και όχι απλώς μετρώντας τα ποτά.
Η διάκριση αυτή έχει σημασία, καθώς η μπίρα, το κρασί και τα οινοπνευματώδη ποτά έχουν διαφορετική περιεκτικότητα σε αλκοόλ. Ενδεικτικά, ένα κουτάκι μπίρας 355 ml, ένα ποτήρι κρασί 148 ml και ένα σφηνάκι οινοπνευματώδους ποτού 44 ml περιέχουν περίπου 14 γραμμάρια καθαρού αλκοόλ το καθένα.
Όσοι κατανάλωναν λιγότερα από 20 γραμμάρια αλκοόλ την εβδομάδα —περίπου 1,5 τυπική μερίδα— εντάχθηκαν στην ομάδα όσων δεν έπιναν ποτέ ή έπιναν περιστασιακά. Η χαμηλή κατανάλωση ορίστηκε ως 20 γραμμάρια την εβδομάδα έως 20 γραμμάρια την ημέρα για τους άνδρες και από 20 γραμμάρια την εβδομάδα έως 10 γραμμάρια την ημέρα για τις γυναίκες.
Η μέτρια κατανάλωση ορίστηκε ως 20 έως 40 γραμμάρια την ημέρα —περίπου 1,5 έως τρεις τυπικές μερίδες— για τους άνδρες και 10 έως 20 γραμμάρια ημερησίως για τις γυναίκες. Υψηλή κατανάλωση θεωρήθηκαν πάνω από 40 γραμμάρια —περίπου τρία ποτά— ημερησίως για τους άνδρες ή πάνω από 20 γραμμάρια —περίπου 1,5 ποτό— για τις γυναίκες.
Οι ερευνητές παρακολούθησαν την υγεία των συμμετεχόντων για περισσότερα από 13 χρόνια κατά μέσο όρο, εξετάζοντας τη σχέση των προτύπων κατανάλωσης με θανάτους από διαφορετικές αιτίες.
Διαφορετικές συσχετίσεις για κρασί, μπίρα και οινοπνευματώδη
Το σαφέστερο εύρημα αφορούσε την υψηλή κατανάλωση αλκοόλ. Σε σύγκριση με όσους δεν έπιναν ποτέ ή έπιναν περιστασιακά, οι άνθρωποι με υψηλή κατανάλωση είχαν 24% μεγαλύτερο κίνδυνο θανάτου από οποιαδήποτε αιτία. Ο κίνδυνος θανάτου από καρκίνο ήταν αυξημένος κατά 36% και από καρδιακή νόσο κατά 14%.
Οι αυξημένοι κίνδυνοι συνδέονταν με την υψηλή κατανάλωση ανεξάρτητα από το αν οι συμμετέχοντες προτιμούσαν κρασί, μπίρα, μηλίτη ή οινοπνευματώδη ποτά.
Η εικόνα ήταν πιο σύνθετη όταν οι ερευνητές εξέτασαν τη χαμηλή και μέτρια κατανάλωση. Σε αυτά τα επίπεδα, το είδος του ποτού συνδεόταν με αρκετά διαφορετικά αποτελέσματα. Η χαμηλή έως μέτρια κατανάλωση κρασιού συνδέθηκε με σημαντικά μικρότερο κίνδυνο θανάτου, ενώ αντίστοιχη κατανάλωση μπίρας, μηλίτη ή οινοπνευματωδών ποτών συνδέθηκε με σημαντικά μεγαλύτερο κίνδυνο.
Η διαφορά ήταν ιδιαίτερα αξιοσημείωτη για την καρδιαγγειακή νόσο, μια ευρεία κατηγορία παθήσεων που αφορούν την καρδιά και τα αιμοφόρα αγγεία. Οι άνθρωποι με μέτρια κατανάλωση κρασιού είχαν 21% μικρότερο κίνδυνο θανάτου από καρδιαγγειακή νόσο σε σύγκριση με όσους δεν έπιναν ή έπιναν περιστασιακά.
Αντίθετα, ακόμη και η χαμηλή κατανάλωση μπίρας, μηλίτη ή οινοπνευματωδών ποτών συνδέθηκε με 9% υψηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακού θανάτου.
Τα ποσοστά περιγράφουν σχετικές διαφορές κινδύνου ανάμεσα στις ομάδες και όχι την απόλυτη πιθανότητα να πεθάνει ένα άτομο από καρδιαγγειακή νόσο. Επειδή η έρευνα ήταν παρατηρητική, δεν μπορεί επίσης να αποδείξει ότι η επιλογή ενός ποτού αντί κάποιου άλλου μεταβάλλει άμεσα τον κίνδυνο.
«Τα ευρήματά μας βοηθούν να αποσαφηνιστούν προηγούμενα αντικρουόμενα στοιχεία για τη χαμηλή έως μέτρια κατανάλωση αλκοόλ», δήλωσε ο Chen. «Μπορούν να συμβάλουν στη διαμόρφωση πιο συγκεκριμένων οδηγιών, υπογραμμίζοντας ότι οι κίνδυνοι για την υγεία εξαρτώνται όχι μόνο από την ποσότητα του αλκοόλ, αλλά και από το είδος του ποτού. Ακόμη και η χαμηλή έως μέτρια κατανάλωση οινοπνευματωδών ποτών, μπίρας ή μηλίτη συνδέεται με υψηλότερη θνησιμότητα, ενώ η αντίστοιχη κατανάλωση κρασιού μπορεί να συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο».
Γιατί το κρασί μπορεί να συνδέεται με χαμηλότερο καρδιαγγειακό κίνδυνο
Οι ερευνητές ανέφεραν ορισμένες πιθανές εξηγήσεις για τις διαφορές, μεταξύ των οποίων η χημική σύσταση του κρασιού και οι συνήθειες όσων το καταναλώνουν.
Το κόκκινο κρασί περιέχει πολυφαινόλες, φυσικές ενώσεις που υπάρχουν στα φυτά και μπορεί να έχουν αντιοξειδωτικές ιδιότητες. Τα αντιοξειδωτικά συμβάλλουν στην αντιμετώπιση ορισμένων χημικών αντιδράσεων με ασταθή μόρια, τα οποία μπορούν να βλάψουν τα κύτταρα. Ορισμένες πολυφαινόλες έχουν μελετηθεί για πιθανές επιδράσεις στα αιμοφόρα αγγεία και στη λειτουργία του καρδιαγγειακού συστήματος.
Οι ενώσεις αυτές θα μπορούσαν να συμβάλλουν στις συσχετίσεις που παρατηρήθηκαν στους καταναλωτές κρασιού, ωστόσο η μελέτη δεν έδειξε ότι ευθύνονται για τον χαμηλότερο κίνδυνο θνησιμότητας.
Μια άλλη πιθανή εξήγηση αφορά τον τρόπο και τον χρόνο κατανάλωσης. Το κρασί καταναλώνεται συχνότερα μαζί με γεύματα, ενώ όσοι το προτιμούν αναφέρουν συχνά πιο υγιεινή διατροφή και άλλες συνήθειες που σχετίζονται με καλύτερη υγεία. Επομένως, η κατανάλωση κρασιού μπορεί να συνδέεται με συμπεριφορές που ευνοούν την καρδιαγγειακή υγεία.
Αντίθετα, η μπίρα, ο μηλίτης και τα οινοπνευματώδη ποτά καταναλώνονται συχνότερα εκτός γευμάτων. Στη συγκεκριμένη μελέτη, όσοι προτιμούσαν αυτά τα ποτά είχαν επίσης την τάση να εμφανίζουν συνολικά χαμηλότερη ποιότητα διατροφής και άλλους παράγοντες του τρόπου ζωής που σχετίζονται με αυξημένους κινδύνους για την υγεία.
Οι διαφορές αυτές δυσκολεύουν τον διαχωρισμό των επιδράσεων του ίδιου του αλκοόλ από τα χαρακτηριστικά και τις συνήθειες των ανθρώπων που το καταναλώνουν.
«Συνολικά, οι παράγοντες αυτοί υποδηλώνουν ότι το είδος του αλκοόλ, ο τρόπος κατανάλωσής του και οι συνήθειες του τρόπου ζωής που τη συνοδεύουν συμβάλλουν στις διαφορές που παρατηρούνται στον κίνδυνο θνησιμότητας», δήλωσε ο Chen.
Τι σημαίνουν τα ευρήματα για το αλκοόλ και την υγεία
Για να κάνουν τις συγκρίσεις τους πιο αξιόπιστες, οι ερευνητές προσαρμόσαν στατιστικά τις αναλύσεις για πολλούς παράγοντες που ενδέχεται να επηρεάζουν τη θνησιμότητα. Σε αυτούς περιλαμβάνονταν η ηλικία και άλλα δημογραφικά χαρακτηριστικά, οι κοινωνικοοικονομικές συνθήκες, οι συνήθειες του τρόπου ζωής και η καρδιομεταβολική υγεία.
Οι καρδιομεταβολικοί παράγοντες περιλαμβάνουν παθήσεις και μετρήσεις που σχετίζονται με την υγεία της καρδιάς και τον μεταβολισμό, όπως η αρτηριακή πίεση, η ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα και τα επίπεδα χοληστερόλης. Οι αναλύσεις έλαβαν επίσης υπόψη το οικογενειακό ιστορικό διαβήτη, καρδιαγγειακής νόσου και καρκίνου.
Παρά τις προσαρμογές, οι ερευνητές υπογράμμισαν αρκετούς σημαντικούς περιορισμούς. Επειδή η μελέτη ήταν παρατηρητική, μπορούσε να εντοπίσει συσχετίσεις ανάμεσα στην κατανάλωση αλκοόλ και τη θνησιμότητα, αλλά όχι να αποδείξει ότι συγκεκριμένα ποτά προκαλούν καλύτερα ή χειρότερα αποτελέσματα. Παρά τις στατιστικές προσαρμογές, ενδέχεται να επηρέασαν τα ευρήματα και άλλες διαφορές ανάμεσα στους συμμετέχοντες.
Η κατανάλωση αλκοόλ καταγράφηκε επίσης μέσω ερωτηματολογίων κατά την έναρξη της συμμετοχής. Τα στοιχεία εξαρτώνταν από την ακρίβεια με την οποία οι συμμετέχοντες δήλωναν τις συνήθειές τους και δεν αποτύπωναν τυχόν αλλαγές στην κατανάλωση τα επόμενα χρόνια.
Επιπλέον, οι συμμετέχοντες στο UK Biobank τείνουν να είναι πιο υγιείς από τον γενικό πληθυσμό, κάτι που ενδέχεται να περιορίζει το πόσο καλά εφαρμόζονται τα ευρήματα σε άλλες ομάδες.
Οι ερευνητές ανέφεραν ότι τυχαιοποιημένες μελέτες υψηλής ποιότητας θα μπορούσαν να προσφέρουν ισχυρότερα στοιχεία για τις επιδράσεις των διαφορετικών προτύπων κατανάλωσης. Τέτοιες μελέτες θα βοηθούσαν να διευκρινιστεί αν οι διαφορές που παρατηρήθηκαν οφείλονται στα ίδια τα ποτά ή σε άλλους παράγοντες που σχετίζονται με την κατανάλωσή τους.
Ωστόσο, το μεγάλο δείγμα και η μέση παρακολούθηση για περισσότερα από 13 χρόνια προσφέρουν σημαντική στατιστική ισχύ. Εξετάζοντας συγκεκριμένα είδη αλκοόλ, διαφορετικά επίπεδα κατανάλωσης και πολλαπλές αιτίες θανάτου, η έρευνα προσφέρει πιο αναλυτική εικόνα των πιθανών κινδύνων του αλκοόλ για την υγεία από πολλές προηγούμενες μελέτες.
Τα ευρήματα υπογραμμίζουν μια σημαντική διάκριση: η υψηλή κατανάλωση αλκοόλ συνδέεται σταθερά με επιβλαβείς εκβάσεις, ενώ στις χαμηλότερες ποσότητες οι συσχετίσεις μπορεί να εξαρτώνται από το είδος του ποτού, τις συνήθειες κατανάλωσης και ευρύτερους παράγοντες του τρόπου ζωής.
Προς το παρόν, η φαινομενική υπεροχή των καταναλωτών κρασιού δεν πρέπει να εκληφθεί ως λόγος να αρχίσει κανείς να πίνει για την υγεία της καρδιάς. Τα στοιχεία δείχνουν μια σύνθετη σχέση ανάμεσα στο αλκοόλ και τη θνησιμότητα, όχι ότι κάποιο αλκοολούχο ποτό προσφέρει προστασία.
Ο Ziyue Li παρουσίασε τη μελέτη «Alcohol Use at Mid-Life and All-Cause and Cause-Specific Mortality» στην ACC.26.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/alkool-pos-syndeontai-krasi-mpira-kai-pota-me-ton-kindyno-thanatoy/30137





