Ένα χάπι που λαμβάνεται μία φορά την ημέρα επιβράδυνε κατά σχεδόν ένα τρίτο την κλινική επιδείνωση σε άτομα με Αλτσχάιμερ, σύμφωνα με αποτελέσματα μεγάλης κλινικής δοκιμής φάσης III. Το AR1001 καθυστέρησε την εξέλιξη της νόσου κατά περίπου 3,5 μήνες μέσα σε έναν χρόνο.
Οι συμμετέχοντες που έλαβαν το φάρμακο, το οποίο αναπτύσσει η νοτιοκορεατική φαρμακευτική εταιρεία AriBio, είχαν κατά 31% καλύτερη επίδοση σε αξιολόγηση της μνήμης, της σκέψης και της καθημερινής λειτουργικότητας σε σύγκριση με όσους έλαβαν εικονικό φάρμακο.
Τα αποτελέσματα παρουσιάστηκαν στο συνέδριο Clinical Trials on Alzheimer’s Disease στη Βοστόνη των ΗΠΑ. Σύμφωνα με τους ερευνητές, πρόκειται για την πρώτη από του στόματος θεραπεία που φαίνεται να στοχεύει με επιτυχία μια υποκείμενη αιτία της νόσου και όχι μόνο τα συμπτώματά της.
Πώς δρα το AR1001
Η δραστική ουσία του AR1001 είναι η mirodenafil, η οποία ανήκει στην ίδια κατηγορία φαρμάκων με τη sildenafil, που περιέχεται στο Viagra και χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση της στυτικής δυσλειτουργίας. Και οι δύο ουσίες αναστέλλουν ένα ένζυμο που ονομάζεται PDE5, με αποτέλεσμα τη χαλάρωση των αιμοφόρων αγγείων και την αύξηση της ροής του αίματος.
Το AR1001 εκτιμάται ότι έχει και άλλες ευεργετικές επιδράσεις στον εγκέφαλο, όπως τη μείωση της φλεγμονής, την αύξηση της αιματικής ροής και την προστασία των νευρικών κυττάρων. Διαφέρει από τις θεραπείες lecanemab και donanemab, οι οποίες συμβάλλουν στην απομάκρυνση των αμυλοειδικών πλακών από τον εγκέφαλο. Οι συγκεκριμένες θεραπείες χορηγούνται με έγχυση σε κλινική ή με ένεση, ενώ το AR1001 είναι χάπι.
Η δυνατότητα λήψης ενός φαρμάκου σε μορφή δισκίου θα μπορούσε να μειώσει σημαντικά το κόστος και να αποτελέσει ελκυστική επιλογή για όσους δεν θέλουν ενέσεις. Ωστόσο, το AR1001 δεν είναι ακόμη διαθέσιμο στο κοινό και θα πρέπει να αξιολογηθεί και να εγκριθεί από τις αρμόδιες ρυθμιστικές αρχές πριν χορηγηθεί.
Τι έδειξε η κλινική δοκιμή
Στη διεθνή δοκιμή συμμετείχαν 1.535 άνθρωποι με Αλτσχάιμερ, από 230 ερευνητικά κέντρα σε 13 χώρες, μεταξύ των οποίων και το Ηνωμένο Βασίλειο. Το όφελος της τάξης του 31% παρατηρήθηκε στην ομάδα των ασθενών που δεν λάμβαναν άλλα φάρμακα για την άνοια, η οποία χαρακτηρίζεται ως ομάδα μονοθεραπείας.
Όταν συνυπολογίστηκαν και όσοι έλαβαν AR1001 παράλληλα με άλλα φάρμακα για την άνοια, το όφελος ήταν μικρότερο, στο 7%, και δεν θεωρήθηκε στατιστικά σημαντικό.
Οι περισσότερες ανεπιθύμητες ενέργειες που αναφέρθηκαν ήταν ήπιες ή μέτριες. Συχνότερα καταγράφηκαν διάρροια, πτώσεις και ζάλη. Ανεπιθύμητες ενέργειες ανέφερε το 69% των ανθρώπων που έλαβαν AR1001, έναντι 66,4% όσων έλαβαν εικονικό φάρμακο.
Η AriBio εξέτασε επίσης δείκτες της νόσου στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό και εντόπισε χαμηλότερα επίπεδα ptau217. Ο συγκεκριμένος δείκτης εξετάζεται για την ανίχνευση της παρουσίας τόσο αμυλοειδούς όσο και tau, δύο χαρακτηριστικών της νόσου Αλτσχάιμερ στον εγκέφαλο.
Τι λένε οι ειδικοί
Ο δρ Richard Oakley, αναπληρωτής διευθυντής Έρευνας και Καινοτομίας στην Alzheimer’s Society, δήλωσε: «Αυτά τα αρχικά αποτελέσματα είναι μια ενθαρρυντική ένδειξη ότι θα μπορούσαμε να έχουμε μια νέα θεραπεία για την πρώιμη νόσο Αλτσχάιμερ, η οποία αντιμετωπίζει τα αίτιά της και όχι μόνο τα συμπτώματα.
»Κατά τη διάρκεια του έτους της δοκιμής, το φάρμακο κατάφερε να επιβραδύνει σχεδόν κατά ένα τρίτο την επιδείνωση της μνήμης και της σκέψης των ανθρώπων.
»Ωστόσο, τα αποτελέσματα δεν ήταν εμφανή σε όσους λάμβαναν άλλα φάρμακα για τα συμπτώματα του Αλτσχάιμερ, επομένως αυτό χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση.
»Το AR1001 δρα διαφορετικά από τις άλλες θεραπείες που τροποποιούν την πορεία της νόσου και έχουν μελετηθεί μέχρι σήμερα. Ως χάπι που λαμβάνεται μία φορά την ημέρα, θα μπορούσε να προσφέρει έναν απλούστερο τρόπο χορήγησης της θεραπείας. Οι ανεπιθύμητες ενέργειες που αναφέρθηκαν ήταν κυρίως ήπιας έως μέτριας βαρύτητας.
»Το φάρμακο ανήκει στην ίδια οικογένεια σκευασμάτων με το Viagra, αλλά αναπτύσσεται ειδικά για τη νόσο Αλτσχάιμερ. Οι άνθρωποι δεν πρέπει να παίρνουν Viagra για να προσπαθήσουν να θεραπεύσουν το Αλτσχάιμερ.
»Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι το AR1001 δεν είναι ακόμη διαθέσιμο στο κοινό και θα πρέπει να αξιολογηθεί και να εγκριθεί από τις ρυθμιστικές αρχές πριν μπορέσει να χορηγηθεί. Η έρευνα προχωρά με μεγάλα βήματα και θα νικήσει την άνοια. Καθώς αναπτύσσονται περισσότερες πιθανές θεραπείες, είναι σημαντικότερο από ποτέ οι άνθρωποι να λαμβάνουν έγκαιρη και ακριβή διάγνωση, ώστε να μπορούν να επωφεληθούν από αυτές.
»Αναμένουμε να δούμε τα πλήρη αποτελέσματα της δοκιμής και την εξέλιξη του φαρμάκου».
Ο δρ David Greeley, κλινικός ερευνητής στην ανάπτυξη φαρμάκων για το Αλτσχάιμερ στο Northwest Neurological στις ΗΠΑ, δήλωσε: «Ως νευρολόγος και κλινικός ερευνητής για περισσότερα από τριάντα χρόνια, καθώς και ερευνητής της AriBio από τη φάση II, βλέπω πόσο επειγόντως χρειάζονται οι ασθενείς και οι οικογένειές τους θεραπείες για τη νόσο Αλτσχάιμερ.
»Τα ευρήματα που ανακοινώθηκαν πρόσφατα για τον προκαθορισμένο πληθυσμό μονοθεραπείας της μελέτης της AriBio είναι πολύ ενθαρρυντικά και υποστηρίζουν την προοπτική μιας από του στόματος θεραπείας που λαμβάνεται μία φορά την ημέρα για αυτή την καταστροφική νόσο.
»Εάν εγκριθεί, αυτό το φάρμακο σε μορφή χαπιού θα διευρύνει τις θεραπευτικές επιλογές των ασθενών.
»Χρειάζεται περαιτέρω αξιολόγηση, αλλά στόχος μας είναι μια ουσιαστική θεραπεία που όχι μόνο βοηθά τους ασθενείς, αλλά μπορεί και να είναι οικονομικά προσιτή, να λαμβάνεται στην πράξη και να συνεχίζεται σε βάθος χρόνου».
Ο δρ Jai-Jun Choung, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της AriBio, δήλωσε: «Ξεκινήσαμε την ανάπτυξη του AR1001 με στόχο να δημιουργήσουμε μια από του στόματος θεραπεία που θα μπορούσε να επιβραδύνει την εξέλιξη του Αλτσχάιμερ και να είναι πρακτική για τους ασθενείς και τους φροντιστές τους μακροπρόθεσμα.
»Η επιβράδυνση της κλινικής επιδείνωσης κατά 31% μέσα σε έναν χρόνο στην ομάδα μονοθεραπείας υποστηρίζει τις δυνατότητες ενός μικρού μορίου σε μορφή χαπιού, το οποίο ακολουθεί μια διαφορετική θεραπευτική στρατηγική.
»Στόχος μας είναι να διευρύνουμε τις διαθέσιμες επιλογές για τους ασθενείς και τις οικογένειές τους με ένα φάρμακο που λαμβάνεται από το στόμα μία φορά την ημέρα.
»Είμαστε βαθιά ευγνώμονες στους συμμετέχοντες, στους φροντιστές τους, στους ερευνητές και στις κλινικές ομάδες που κατέστησαν δυνατή αυτή την παγκόσμια μελέτη».
Οι θεραπευτικές αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται σε συνεργασία με τον γιατρό.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/news/altschaimer-to-chapi-ar1001-epivradyne-kata-31-tin-kliniki-epideinosi-se-meleti/30178





