Το ίδιο γεύμα μπορεί μια μέρα να σας γεμίσει ενέργεια και μια άλλη να σας αφήσει νωθρούς. Ένας λόγος μπορεί να είναι το σάκχαρο στο αίμα, καθώς η απόκριση του οργανισμού στο φαγητό δεν εξαρτάται πάντα μόνο από το τι υπάρχει στο πιάτο. Ρόλο ενδέχεται να παίζει και το προηγούμενο γεύμα.
Οι επιστήμονες αποκαλούν αυτό το φαινόμενο «επίδραση του δεύτερου γεύματος». Νέα έρευνα εξέτασε αν παρατηρείται και στην καθημερινή διατροφή, όχι μόνο σε αυστηρά ελεγχόμενες εργαστηριακές συνθήκες.
Τι εξέτασε η μελέτη
Οι ερευνητές παρακολούθησαν για 10 ημέρες 55 ενήλικες με υπερβάλλον σωματικό βάρος στη Σιγκαπούρη.
Οι συμμετέχοντες φορούσαν συσκευές συνεχούς καταγραφής γλυκόζης, δηλαδή μικρούς αισθητήρες που παρακολουθούν το σάκχαρο στη διάρκεια της ημέρας, και χρησιμοποιούσαν εφαρμογή στο κινητό για να φωτογραφίζουν και να καταγράφουν τα γεύματα και τα σνακ τους.
Δεν τους δόθηκαν συγκεκριμένες διατροφικές οδηγίες, ώστε οι ερευνητές να εξετάσουν πώς οι συνήθεις διατροφικές τους συνήθειες σχετίζονταν με το σάκχαρο. Η ερευνητική ομάδα ανέλυσε 342 ζεύγη γευμάτων και σνακ που καταναλώθηκαν την ίδια ημέρα, όπως το μεσημεριανό και το βραδινό. Εξέτασε 12 χαρακτηριστικά του πρώτου γεύματος, μεταξύ των οποίων την περιεκτικότητά του σε ζάχαρη, πρωτεΐνη και λιπαρά, καθώς και πόσος χρόνος μεσολάβησε μέχρι το επόμενο γεύμα. Στη συνέχεια κατέγραψε πόσο αυξήθηκε το σάκχαρο τις δύο ώρες μετά το επόμενο γεύμα.
Δύο συνήθειες συνδέθηκαν με μεγαλύτερες αυξήσεις του σακχάρου
Δύο μοτίβα ξεχώρισαν. Όταν το προηγούμενο γεύμα περιείχε μεγαλύτερη αναλογία ζάχαρης, το σάκχαρο αυξανόταν κατά 29,6% περισσότερο μετά το επόμενο γεύμα. Μεγαλύτερη αύξηση συνδέθηκε και με μεγαλύτερο διάστημα μέχρι το επόμενο φαγητό: όταν το κενό μεταξύ των γευμάτων ήταν περίπου 1,9 ώρες μεγαλύτερο από το συνηθισμένο, το σάκχαρο αυξανόταν κατά 29,1% περισσότερο μετά το επόμενο γεύμα.
Οι συσχετίσεις παρέμειναν ακόμη και όταν οι ερευνητές συνυπολόγισαν παράγοντες όπως τις θερμίδες και τους υδατάνθρακες του δεύτερου γεύματος, τα επίπεδα σακχάρου πριν από αυτό και την ώρα της ημέρας.
Τα ευρήματα για την πρωτεΐνη ήταν λιγότερο σαφή. Αρχικά, τα γεύματα με περισσότερη πρωτεΐνη συνδέθηκαν με μικρότερη αύξηση του σακχάρου μετά το επόμενο γεύμα, όμως η συσχέτιση εξασθένησε όταν συνυπολογίστηκαν άλλα θρεπτικά συστατικά. Τα κορεσμένα λιπαρά παρουσίασαν πιθανή σύνδεση με μεγαλύτερες αυξήσεις, ενώ δεν διαπιστώθηκε σαφής συσχέτιση για τις φυτικές ίνες, τους συνολικούς υδατάνθρακες ή τις θερμίδες.
Γιατί τα γεύματα μπορεί να επηρεάζουν το ένα το άλλο
Είναι εύκολο να υποθέσει κανείς ότι η απόκριση του σακχάρου εξαρτάται μόνο από το φαγητό που καταναλώνεται εκείνη τη στιγμή. Η επίδραση του δεύτερου γεύματος, όμως, υποδηλώνει ότι ο οργανισμός μπορεί να εξακολουθεί να ανταποκρίνεται σε ένα προηγούμενο γεύμα όταν έρθει η ώρα να φάμε ξανά.
Οι ερευνητές εντόπισαν συσχέτιση ειδικά με τη ζάχαρη, όχι με τους συνολικούς υδατάνθρακες ή το γλυκαιμικό φορτίο, δηλαδή μια εκτίμηση του πόσο αυξάνει ένα τρόφιμο το σάκχαρο. Δεν μπόρεσαν να διαπιστώσουν αν η συσχέτιση αφορούσε τα πρόσθετα σάκχαρα ή τα σάκχαρα που υπάρχουν φυσικά στα τρόφιμα.
Τα ευρήματα χρειάζονται προσεκτική ερμηνεία. Πρόκειται για μικρή μελέτη παρατήρησης, επομένως δεν μπορεί να αποδείξει ότι η μεγαλύτερη κατανάλωση ζάχαρης ή η μεγαλύτερη αναμονή ανάμεσα στα γεύματα προκαλεί άμεσα μεγαλύτερη αύξηση του σακχάρου. Παράγοντες όπως ο ύπνος, το στρες και η σωματική δραστηριότητα ενδέχεται επίσης να επηρέασαν τα αποτελέσματα.
Τα συμπεράσματα μπορεί ακόμη να μην ισχύουν για όλους, καθώς οι συμμετέχοντες ήταν ενήλικες με υπερβάλλον σωματικό βάρος που ζούσαν στη Σιγκαπούρη.
Πώς να φτιάχνετε πιο ισορροπημένα γεύματα
Δεν χρειάζεται να ακολουθείτε αυστηρό πρόγραμμα ή να ανησυχείτε αν κάποιες φορές μεσολαβεί περισσότερος χρόνος ανάμεσα στα γεύματα. Μπορείτε, αντί γι’ αυτό, να εστιάσετε σε μερικούς πρακτικούς τρόπους για να κάνετε τα γεύματά σας πιο ισορροπημένα:
- Συμπεριλάβετε μια πηγή πρωτεΐνης: Προσθέστε στα γεύματά σας αυγά, γιαούρτι, τόφου, κοτόπουλο, ψάρι ή όσπρια. Προηγούμενη ελεγχόμενη έρευνα έδειξε ότι ένα πρωινό με υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη μείωσε την αύξηση του σακχάρου μετά την κατανάλωση λευκού ψωμιού τέσσερις ώρες αργότερα, αν και στη συγκεκριμένη μελέτη η συσχέτιση με την πρωτεΐνη ήταν λιγότερο σαφής.
- Συνδυάστε πρωτεΐνη και φυτικές ίνες: Δοκιμάστε, για παράδειγμα, αυγά με ψωμί ολικής άλεσης, γιαούρτι με μούρα ή τόφου με λαχανικά. Έτσι συνδυάζετε διαφορετικά θρεπτικά συστατικά, παρότι στη συγκεκριμένη μελέτη οι φυτικές ίνες δεν συνδέθηκαν σαφώς με το σάκχαρο μετά το επόμενο γεύμα.
- Προσέξτε την ποσότητα ζάχαρης: Δεν χρειάζεται να αποφεύγετε τα γλυκά, αλλά μπορείτε να παρατηρήσετε πόσο συχνά τα ζαχαρούχα ροφήματα, τα επιδόρπια και άλλες επιλογές με πολλή ζάχαρη αποτελούν σημαντικό μέρος των γευμάτων σας.
- Βρείτε έναν ρυθμό γευμάτων που σας ταιριάζει: Αντί να πιέζεστε να τρώτε σε συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα, λάβετε υπόψη την πείνα σας και την καθημερινή σας ρουτίνα. Το μεγαλύτερο διάστημα ανάμεσα στα γεύματα δεν είναι από μόνο του ανθυγιεινό.
Τι να κρατήσετε
Τα γεύματα μπορεί να επηρεάζουν τον οργανισμό για περισσότερο χρόνο απ’ όσο νομίζουμε. Το τι τρώμε νωρίτερα ενδέχεται να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο το σώμα διαχειρίζεται το φαγητό αργότερα. Ένα πρακτικό πρώτο βήμα είναι να συνθέτετε κάθε γεύμα γύρω από πηγές πρωτεΐνης και φυτικών ινών, προσέχοντας παράλληλα πόσο από αυτό αποτελείται από ζάχαρη.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/sakcharo-pos-ena-geyma-mporei-na-epireasei-tin-apokrisi-sto-epomeno/30284





