Ο ΟΗΕ προειδοποιεί σε πρόσφατη έκθεσή του ότι η παγκόσμια ανάκαμψη μετά την κρίση της Covid επιβραδύνεται ανησυχητικά, με την τάση να αναμένεται να συνεχιστεί και το 2024, ακόμη και πριν από τις δραστικές περικοπές στη διεθνή βοήθεια.
Η αρχική ανάκαμψη δεν ανέκοψε τη διεύρυνση των ανισοτήτων ανάμεσα στις πλούσιες και τις φτωχές χώρες. Ο Δείκτης Ανθρώπινης Ανάπτυξης κινδυνεύει να υποχωρήσει σε επίπεδα που θα έκαναν τον κόσμο λιγότερο ασφαλή και περισσότερο ευάλωτο.
Η έκθεση εξετάζει επίσης πώς η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να συμβάλει στην ανάπτυξη, αλλά και τους κινδύνους που τη συνοδεύουν, όπως η άνιση πρόσβαση και οι πολιτισμικές προκαταλήψεις.
Ο ΟΗΕ επισημαίνει σε έκθεσή του ότι η ανάκαμψη της ανθρωπότητας μετά την Covid παρουσιάζει «απροσδόκητα» και «ανησυχητικά» σημάδια επιβράδυνσης από το 2024, πριν ακόμη ανακοινωθούν οι δραστικές περικοπές στη διεθνή βοήθεια.
Ο κόσμος ακολουθούσε ανοδική πορεία πριν από την ανατροπή που έφερε η πανδημία, η οποία προκάλεσε πρωτοφανή πτώση του Δείκτη Ανθρώπινης Ανάπτυξης (ΔΑΑ) το 2020 και το 2021. Ο δείκτης συνυπολογίζει το βιοτικό επίπεδο, την υγεία και την εκπαίδευση, ενώ η προηγούμενη τάση έδειχνε ότι θα μπορούσε να επιτευχθεί υψηλό επίπεδο ανθρώπινης ανάπτυξης έως το 2030.
Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση του Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών για την Ανάπτυξη (UNDP), η οικονομία είχε επιστρέψει το 2023 στα προ COVID επίπεδα, όμως η ανάκαμψη «φαίνεται να χάνει τη δυναμική της». Παράλληλα, η απόσταση ανάμεσα στις πλούσιες και τις φτωχές χώρες έχει μεγαλώσει κι άλλο.
Ο επικεφαλής του UNDP, Άχιμ Στάινερ, προειδοποιεί ότι, «αν η αργή πρόοδος που καταγράφηκε το 2024 γίνει η νέα κανονικότητα», μπορεί να χρειαστούν αρκετές ακόμη δεκαετίες για να επιτευχθεί το επιθυμητό υψηλό επίπεδο ανάπτυξης. Ένα τέτοιο ενδεχόμενο, προσθέτει, «θα καθιστούσε τον κόσμο μας λιγότερο ασφαλή, πιο διχασμένο και πιο ευάλωτο σε οικονομικά και οικολογικά σοκ».
Η επιβράδυνση είχε ήδη αρχίσει προτού ανακοινωθούν οι πρόσφατες δραστικές περικοπές στη διεθνή βοήθεια από αρκετές χώρες, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να συγκαταλέγονται σε αυτές.
Σε συνέντευξή του στο AFP, ο Στάινερ λέει ότι αν οι πλούσιες χώρες «σταματήσουν να χρηματοδοτούν την ανάπτυξη», οι συνέπειες θα φανούν στις οικονομίες και τις κοινωνίες και, ενδεχομένως, στον Δείκτη Ανθρώπινης Ανάπτυξης μέσα σε ένα ή δύο χρόνια: «μικρότερο προσδόκιμο ζωής, μείωση των εισοδημάτων, περισσότερες συγκρούσεις».
Οι ειδικοί του UNDP δεν έχουν ακόμη καταλήξει στις αιτίες της επιβράδυνσης που καταγράφηκε το 2024. Ως έναν πιθανό παράγοντα, ωστόσο, αναφέρουν την πιο αργή άνοδο του προσδόκιμου ζωής, η οποία ενδέχεται να συνδέεται με παρενέργειες της Covid ή με την αύξηση των πολέμων σε όλο τον κόσμο.
UNDP: Προσδοκά αναζωογόνηση της ανάπτυξης με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης
Η έκθεση καταγράφει τις προκλήσεις και τους κινδύνους των εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης, παρουσιάζοντας έρευνα σε 21.000 ανθρώπους από 21 χώρες. Η έρευνα διεξήχθη από τον Νοέμβριο του 2024 έως τον Ιανουάριο του 2025.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, περίπου ένας στους πέντε χρησιμοποιεί ήδη Τεχνητή Νοημοσύνη. Παράλληλα, τα δύο τρίτα των συμμετεχόντων περιμένουν ότι μέσα στον επόμενο χρόνο θα τη χρησιμοποιήσουν στην εκπαίδευση, την υγεία και την εργασία.
Ο Στάινερ εκτιμά ότι η ευκαιρία που προσφέρει η Τεχνητή Νοημοσύνη για την ανθρώπινη ανάπτυξη αποτελεί πλέον «θέμα επιλογής», ενώ σημειώνει ότι «θα αλλάξει σχεδόν κάθε πτυχή της ζωής μας».
«Το μέλλον είναι στα χέρια μας. Η τεχνολογία αφορά τους ανθρώπους, όχι μόνο τα πράγματα… », επισημαίνει η έκθεση.
Περίπου οι μισοί ερωτηθέντες εκτιμούν ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη θα αντικαταστήσει τουλάχιστον ορισμένες από τις θέσεις εργασίας τους. Την ίδια στιγμή, ωστόσο, δείχνουν πρόθυμοι να αξιοποιήσουν τις δυνατότητές της: το 60% ελπίζει ότι θα δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας που σήμερα δεν υπάρχουν.
Το UNDP επισημαίνει και τις απειλές που συνοδεύουν την Τεχνητή Νοημοσύνη. Σε αυτές περιλαμβάνονται τόσο οι ανισότητες πρόσβασης μεταξύ πλούσιων και φτωχών χωρών όσο και οι «πολιτισμικές προκαταλήψεις», οι οποίες σχετίζονται με ορισμένα δεδομένα, αλλά και με τις χώρες όπου κατασκευάζονται τα εργαλεία και σχεδιάζονται τα chatbot.
Μελέτη που εκπονήθηκε πρόσφατα από ερευνητές του πανεπιστημίου Χάρβαρντ και παρατίθεται στην έκθεση διαπιστώνει ότι οι απαντήσεις του ChatGPT μοιάζουν περισσότερο με εκείνες ενός ανθρώπου από εύπορη αγγλόφωνη χώρα, παρά με τις απαντήσεις κατοίκου μιας φτωχής χώρας.
Ο Στάινερ αναφέρει ότι «μπορούμε να επινοήσουμε λύσεις για να μειώσουμε αυτόν τον κίνδυνο» και τονίζει ότι αυτό δεν αποτελεί λόγο να παραβλεφθούν οι δυνατότητες της Τεχνητής Νοημοσύνης, για παράδειγμα στην ιατρική έρευνα.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
Σύνοψη
- Ο ΟΗΕ κρούει τον κώδωνα για την επιβράδυνση της παγκόσμιας ανάκαμψης από την Covid και εκτιμά ότι η τάση θα συνεχιστεί και το 2024.
- Το χάσμα ανάμεσα στις πλούσιες και τις φτωχές χώρες μεγαλώνει, ενώ ο Δείκτης Ανθρώπινης Ανάπτυξης ενδέχεται να υποχωρήσει ξανά σε χαμηλότερα επίπεδα.
- Η πιο αργή ανάπτυξη ενδέχεται να επιφέρει σοβαρές συνέπειες, μεταξύ άλλων χαμηλότερο προσδόκιμο ζωής και αύξηση των συγκρούσεων.
- Η τεχνητή νοημοσύνη θεωρείται πιθανή κινητήρια δύναμη για την ανάπτυξη, ωστόσο ενέχει κινδύνους, όπως άνιση πρόσβαση.
- Η έκθεση τονίζει ότι χρειάζονται στρατηγικές οι οποίες περιορίζουν τους κινδύνους της τεχνητής νοημοσύνης και αξιοποιούν τις δυνατότητές της.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/news/anisychitiki-ypochorisi-tis-pagkosmias-anakampsis-meta-tin-krisi-tis-covid/5673
