Η ατμοσφαιρική ρύπανση αποτελεί σημαντικό κίνδυνο για τη δημόσια υγεία. Το 2021, 8,1 εκατομμύρια θάνατοι παγκοσμίως αποδόθηκαν στην ατμοσφαιρική ρύπανση, ανάμεσά τους 253.000 στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το 58% των θανάτων αυτών συνδέθηκε με μικροσωματίδια PM2.5.
Ερευνητές του Πανεπιστημίου της Οσάκα διαπίστωσαν πως οι ατμοσφαιρικοί ρύποι δυσχεραίνουν τη λειτουργία των πνευμονικών κροσσών. Έτσι, περιορίζεται η απομάκρυνση επιβλαβών ουσιών και αυξάνεται η ευπάθεια στις λοιμώξεις.
Παράλληλα, οι επιστήμονες εντόπισαν ένα ένζυμο που ενδέχεται να επαναφέρει τη φυσιολογική λειτουργία των πνευμόνων, δημιουργώντας προοπτικές για νέες θεραπείες παθήσεων που συνδέονται με τη ρύπανση.
Με τον όρο ατμοσφαιρική ρύπανση περιγράφεται η παρουσία στην ατμόσφαιρα ουσιών, δηλαδή ρύπων, που κανονικά δεν θα υπήρχαν εκεί. Πρόκειται για σοβαρό πρόβλημα υγειονομικού, περιβαλλοντικού, κοινωνικού και οικονομικού χαρακτήρα. Ρυπαντικά αέρια, όπως το διοξείδιο του άνθρακα, συνδέονται με σημαντικές επιπτώσεις, μεταξύ των οποίων η υπερθέρμανση του πλανήτη, τα αναπνευστικά προβλήματα και άλλες βλάβες στην υγεία. Είναι γνωστό ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση επιβαρύνει τους πνεύμονες, αλλά έως τώρα δεν είχε αποσαφηνιστεί ο ακριβής τρόπος με τον οποίο συμβαίνει αυτό…
Ο κίνδυνος για τη ζωή
Επιστημονικές πηγές κατατάσσουν την ατμοσφαιρική ρύπανση ως τον δεύτερο σημαντικότερο παράγοντα κινδύνου θανάτου διεθνώς. Είναι επίσης ο δεύτερος σημαντικότερος κίνδυνος για παιδιά κάτω των πέντε ετών, μετά τον υποσιτισμό, εξαιτίας των επιπτώσεων στην αναπνευστική υγεία και την ανάπτυξη. Το 2021 αποδόθηκαν στην ατμοσφαιρική ρύπανση συνολικά 8,1 εκατομμύρια θάνατοι, ενώ το 58% αυτών συνδέθηκε με τη ρύπανση από PM2.5.
«Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος, τουλάχιστον 253.000 θάνατοι στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2021 μπορούν να αποδοθούν στην ρύπανση από μικροσωματίδια (PM2,5), που είναι υψηλότερη από τη συγκέντρωση των 5 µg/m3 που συνιστάται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ).
Ο αριθμός των θανάτων, όπως διευκρινίζεται, ξεπέρασε εκείνον του 2020. Τότε, τα μικροσωματίδια που εισχωρούν βαθιά στους πνεύμονες είχαν συνδεθεί με τον πρόωρο θάνατο 238.000 ανθρώπων.
Κύριες πηγές των PM2,5 είναι η οδική κυκλοφορία, οι βιομηχανικές δραστηριότητες, η θέρμανση των κατοικιών και η γεωργία. Οι συνέπειες αυτής της ρύπανσης πλήττουν συχνά σε δυσανάλογο βαθμό τις φτωχότερες κοινότητες.
Για την υγεία των κατοίκων της Ευρώπης, η ατμοσφαιρική ρύπανση εξακολουθεί να αποτελεί την κυριότερη περιβαλλοντική απειλή.
Οι επιπτώσεις της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στους πνεύμονες
Ιάπωνες ερευνητές περιέγραψαν τις αλλαγές που προκαλεί στο σώμα η εισπνοή μολυσμένου αέρα και, παράλληλα, εντόπισαν μια πιθανή λύση.
Επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Οσάκα βρήκαν ότι οι ατμοσφαιρικοί ρύποι παρεμβαίνουν στον μηχανισμό αυτοκαθαρισμού των πνευμόνων. Ειδικότερα, εμποδίζουν τις μικροσκοπικές τρίχες στους αεραγωγούς, γνωστές ως «κροσσοί», να απομακρύνουν σκόνη, μικρόβια και σωματίδια από τους πνεύμονες.
Όπως αναφέρεται στη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Clinical Investigation, η πλημμελής λειτουργία των κροσσών σημαίνει ότι οι πνεύμονες δεν καθαρίζονται αποτελεσματικά. Αυτό μπορεί να μας κάνει πιο ευάλωτους σε λοιμώξεις και φλεγμονές.
Υπάρχει τρόπος προστασίας;
Η ερευνητική ομάδα εντόπισε μια πιθανή μέθοδο αποκατάστασης της βλάβης. Συγκεκριμένα, βρήκε ότι ένα ένζυμο μπορεί να διευκολύνει τα κύτταρα να απομακρύνουν επιβλαβείς ουσίες που σχετίζονται με τη ρύπανση και να επαναφέρουν τη φυσιολογική λειτουργία των πνευμόνων.
Σε δοκιμές σε ποντίκια, η χορήγηση ουσίας που ενισχύει το συγκεκριμένο ένζυμο οδήγησε σε αποκατάσταση της πνευμονικής λειτουργίας. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η προσέγγιση αυτή θα μπορούσε μελλοντικά να συμβάλει στην ανάπτυξη θεραπειών για παθήσεις που σχετίζονται με τη ρύπανση, όπως το άσθμα και η ΧΑΠ, όπως μεταδίδει το New Atlas.
Τα βασικά σημεία
- Το 2021, η ατμοσφαιρική ρύπανση συνδέθηκε με σοβαρές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία και 8,1 εκατομμύρια θανάτους παγκοσμίως, εκ των οποίων 253.000 στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
- Οι ρύποι δυσχεραίνουν τη λειτουργία των πνευμονικών κροσσών, περιορίζοντας την απομάκρυνση βλαβερών ουσιών και αυξάνοντας την ευπάθεια σε λοιμώξεις.
- Ερευνητές του Πανεπιστημίου της Οσάκα εντόπισαν ένα ένζυμο που μπορεί να επαναφέρει τη φυσιολογική λειτουργία των πνευμόνων, με πιθανές προοπτικές για νέες θεραπείες.
- Η βιομηχανία, η κυκλοφορία και η οικιακή θέρμανση αποτελούν βασικές πηγές μικροσωματιδίων PM2.5, τα οποία επιβαρύνουν συχνά περισσότερο τις φτωχότερες κοινότητες.
- Τα ευρήματα δείχνουν ότι η ενίσχυση του ενζύμου μπορεί να συμβάλει στην αποκατάσταση της πνευμονικής λειτουργίας, ανοίγοντας προοπτικές για θεραπείες παθήσεων όπως το άσθμα και η ΧΑΠ.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/pneymones-oi-epikindynes-synepeies-otan-eispneoyme-molysmeno-aera/9733
