Νέα ευρήματα από το Ινστιτούτο Λοιμώξεων και Ανοσίας Peter Doherty στη Μελβούρνη δημιουργούν ελπίδες για οριστική θεραπεία του HIV. Οι επιστήμονες ανέπτυξαν μέθοδο που κάνει τον ιό ορατό στα λευκά αιμοσφαίρια, όπου παραμένει κρυμμένος. Με τη χρήση ενός καινούργιου λιπιδικού νανοσωματιδίου, του LNP X, μετέφεραν mRNA που ενεργοποιεί τα κύτταρα ώστε να αποκαλύψουν τον ιό — ένα επίτευγμα που μέχρι σήμερα θεωρούνταν αδύνατο.
Παρά τη σημαντική πρόοδο που καταγράφει η έρευνα, χρειάζονται πολλές κλινικές δοκιμές προτού η μέθοδος εφαρμοστεί σε ανθρώπους. Η ανακάλυψη ενδέχεται, επίσης, να αξιοποιηθεί ευρύτερα και σε άλλες ασθένειες.
Επιστήμονες βρήκαν έναν νέο τρόπο να αποκαλύπτουν τον HIV, εξέλιξη που θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για την πλήρη εξάλειψή του από τον ανθρώπινο οργανισμό και να δώσει λύτρωση σε εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.
Το γεγονός ότι ο HIV μπορεί να παραμένει κρυμμένος είναι μία από τις σημαντικότερες δυσκολίες στην αναζήτηση θεραπείας. Καθώς το ανοσοποιητικό σύστημα δεν μπορεί να τον εντοπίσει, ούτε τα φάρμακα ούτε ο ίδιος ο οργανισμός είναι σε θέση να τον αντιμετωπίσουν.
Μελέτη της ομάδας του Ινστιτούτου Λοιμώξεων και Ανοσίας Peter Doherty στη Μελβούρνη έδειξε ότι είναι εφικτή η εξάλειψη των κρυμμένων αποθεμάτων HIV. Ο ιός παραμένει ζωντανός στον οργανισμό και μπορεί να ενεργοποιηθεί ξανά, γεγονός που δυσκολεύει την οριστική θεραπεία.
Η ομάδα κατάφερε να αποκαλύψει τον ιό μέσα στα λευκά αιμοσφαίρια, κάτι που έως τώρα θεωρούνταν αδύνατο. Για την προσέγγιση αξιοποιήθηκε η τεχνολογία mRNA, η οποία χρησιμοποιήθηκε και στα εμβόλια κατά της Covid-19.
Το νέο λιπιδικό νανοσωματίδιο LNP X
Όπως μεταδίδει ο Guardian, η ερευνητική ομάδα ανέπτυξε το LNP X, ένα νέο λιπιδικό νανοσωματίδιο που διευκολύνει την είσοδο του mRNA στα δυσπρόσιτα λευκά αιμοσφαίρια. Το mRNA τοποθετείται σε μια μικροσκοπική φούσκα λίπους ειδικής κατασκευής και μεταφέρεται στα κύτταρα που φιλοξενούν τον ιό. Εκεί δίνει στα κύτταρα το σήμα να τον αποκαλύψουν.
«Μέχρι πρότινος θεωρούταν αδύνατο» να μεταφερθεί mRNA στον συγκεκριμένο τύπο λευκών αιμοσφαιρίων που φιλοξενούν τον HIV, δήλωσε η δρ Πόλα Σίβεϊλ, μία από τις κύριες ερευνήτριες. Όπως εξήγησε, τα κύτταρα δεν απορροφούσαν τις «λιπιδικές νανοσωματιδιακές φούσκες» (LNPs), οι οποίες χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά του mRNA.
Για να ξεπεράσουν το εμπόδιο, οι επιστήμονες σχεδίασαν διαφορετικά τα λιπιδικά νανοσωματίδια και δημιούργησαν το LNP X, το οποίο γίνεται δεκτό από τα συγκεκριμένα κύτταρα. Η ομάδα προσδοκούσε ότι η νέα κατασκευή θα μπορούσε να συμβάλει στη θεραπεία του HIV. Όταν, όμως, είδε για πρώτη φορά τα αποτελέσματα των δοκιμών, οι ερευνητές τα χαρακτήρισαν «πολύ καλά για να είναι αληθινά».
«Τα αποτελέσματα ήταν τόσο εντυπωσιακά που στην αρχή δεν τα πιστεύαμε», δήλωσε η Σίβεϊλ. Τα πειράματα, ωστόσο, έγιναν ξανά πολλές φορές και έδωσαν τα ίδια ευρήματα. «Ήταν μια στιγμή που μας άφησε όλους άφωνους. Μείναμε έκπληκτοι με τη διαφορά. Πριν δεν λειτουργούσε και ξαφνικά άρχισε να δουλεύει. Είναι η πρώτη φορά που νιώθουμε πως μια πραγματική θεραπεία ίσως να είναι εφικτή» υπογράμμισε η ίδια.
Η Σίβεϊλ αναγνώρισε ότι πολλά ευρήματα της βιοϊατρικής δεν καταλήγουν στην κλινική πράξη. Ωστόσο, στον τομέα της θεραπείας του HIV, οι ερευνητές δεν έχουν έως σήμερα δει κάτι αντίστοιχης ποιότητας ως προς την αποκάλυψη του ιού.
«Από αυτή την άποψη, είμαστε πολύ αισιόδοξοι ότι θα μπορέσουμε να δούμε αυτή την αντίδραση και σε ζώα και ότι τελικά θα μπορέσουμε να το εφαρμόσουμε και στον άνθρωπο», κατέληξε.
Οι δοκιμές σε ανθρώπους απαιτούν χρόνια
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε δείγματα κυττάρων από ασθενείς με HIV και δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Communications. Πριν από οποιαδήποτε εφαρμογή σε ανθρώπους, η τεχνολογία πρέπει να δοκιμαστεί σε ζώα και στη συνέχεια να περάσει από σειρά κλινικών δοκιμών, διαδικασία που είναι πιθανό να διαρκέσει χρόνια.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι, ακόμη και αν ο ιός γίνει ορατός, μένει να διαπιστωθεί αν μπορεί να τον αντιμετωπίσει το ανοσοποιητικό από μόνο του. Εναλλακτικά, μπορεί να χρειαστεί να συνδυαστεί η τεχνολογία με άλλες θεραπείες, ώστε να επιτευχθεί πλήρης εξάλειψή του.
Παραμένει, επίσης, αδιευκρίνιστο αν αρκεί η καταστροφή του μεγαλύτερου μέρους του ιού ή αν πρέπει να εξοντωθεί κάθε τμήμα του.
Ο καθηγητής Τζόναθαν Στόι από το Francis Crick Institute χαρακτήρισε την έρευνα «σημαντική πρόοδο». Αντίθετα, ο συνάδελφός του Τόμας Χάνκε, από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, κράτησε πιο επιφυλακτική στάση, επισημαίνοντας ότι η πρόσβαση της τεχνολογίας σε κάθε σημείο όπου κρύβεται ο ιός παραμένει «όνειρο».
Σε όλο τον κόσμο, σχεδόν 40 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν με τον HIV και χρειάζεται να παίρνουν φάρμακα εφ’ όρου ζωής. Με αυτόν τον τρόπο διατηρούν τον ιό σε καταστολή, ώστε να μην εμφανίσουν συμπτώματα και να μην τον μεταδώσουν.
Για πολλούς ανθρώπους ο HIV εξακολουθεί να είναι θανατηφόρος: σύμφωνα με τα δεδομένα της UNAids, το 2023 καταγραφόταν ένας θάνατος από τον ιό κάθε λεπτό.
Τα αποτελέσματα της συγκεκριμένης μελέτης θεωρούνται πολύ σημαντικά και για άλλες ασθένειες. Καθώς τα λευκά αιμοσφαίρια εμπλέκονται σε αυτές, μεταξύ των οποίων και οι καρκίνοι, η ανακάλυψη θα μπορούσε να έχει ευρύτερες εφαρμογές, δήλωσε ο δρ Μάικλ Ρος του Πανεπιστημίου της Μελβούρνης, ένας από τους συγγραφείς της μελέτης για τον HIV.
*Της Ιωάννας Κουμπαρέλη
Συνοπτική παρουσίαση
- Έρευνα του Ινστιτούτου Peter Doherty στη Μελβούρνη δείχνει πως ο HIV μπορεί να γίνει ορατός στα λευκά αιμοσφαίρια, δημιουργώντας προοπτική για πιθανή οριστική θεραπεία.
- Οι ερευνητές δημιούργησαν το λιπιδικό νανοσωματίδιο LNP X, το οποίο μεταφέρει mRNA στα λευκά αιμοσφαίρια και καθιστά δυνατό να αποκαλυφθεί ο ιός.
- Τα ευρήματα είναι ενθαρρυντικά, ωστόσο χρειάζονται πολλές κλινικές δοκιμές σε ζώα και ανθρώπους πριν η μέθοδος χρησιμοποιηθεί ευρέως.
- Η μελέτη ενδέχεται να βρει εφαρμογή και σε άλλες ασθένειες, μεταξύ των οποίων ο καρκίνος, αφού τα λευκά αιμοσφαίρια συμμετέχουν σε αυτές.
- Σχεδόν 40 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν σήμερα με HIV. Για πολλούς ο ιός παραμένει θανατηφόρος και απαιτείται δια βίου φαρμακευτική αγωγή.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/hiv-sto-katofli-tis-oristikis-therapeias-i-epistimi/9861
