Η θνησιμότητα δεν σχετίζεται μόνο με την ποσότητα αλκοόλ. Σε μελέτη που διήρκεσε 13,4 χρόνια, οι συσχετίσεις διέφεραν ανά είδος ποτού, ενώ οι ερευνητές διερεύνησαν και αν έχει σημασία η κατανάλωσή του μαζί με το φαγητό.
Αλκοόλ και καρκίνος: Κίνδυνοι ακόμη και χωρίς υπερβολική κατανάλωση
Ακόμη και η μέτρια κατανάλωση αλκοόλ ενδέχεται να συνοδεύεται από κινδύνους, κυρίως σε ό,τι αφορά τον καρκίνο. Σε αυτό το συμπέρασμα συγκαταλέγονται τα βασικά ευρήματα μεγάλης έρευνας, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nutrition Journal.
Η σχέση ανάμεσα στο αλκοόλ και τη θνησιμότητα δεν ήταν ενιαία: διαφοροποιούνταν τόσο με βάση την ποσότητα, όσο και ανάλογα με το είδος του ποτού. Μπίρα, κρασί και δυνατά αλκοολούχα εμφάνισαν διαφορετικές συσχετίσεις.
Η υψηλή συνολική κατανάλωση αλκοόλ συνδέθηκε στην ανάλυση με περισσότερους θανάτους από καρκίνο, καρδιαγγειακά νοσήματα και άλλες αιτίες.
Αυξημένη θνησιμότητα από καρκίνο παρατηρήθηκε και σε συσχέτιση με μέτρια κατανάλωση, χωρίς ανάλογη αύξηση στις άλλες κύριες κατηγορίες αιτιών θανάτου.
Από τις 20 κατηγορίες καρκίνου που αξιολογήθηκαν, οι 15 συσχετίστηκαν με υψηλότερη θνησιμότητα, είτε ως προς τη συνολική κατανάλωση είτε ως προς ορισμένα ποτά, αφού έγινε διόρθωση για τις πολλαπλές συγκρίσεις.
Στις συγκεκριμένες κατηγορίες καταγράφηκαν καρκίνοι του πεπτικού και του αναπνευστικού, καθώς και καρκίνοι του ήπατος, του μαστού, των γεννητικών οργάνων και αιματολογικές κακοήθειες.
Μπίρα, κρασί και δυνατά ποτά: Διαφορές στις συσχετίσεις με τη θνησιμότητα
Τα αποτελέσματα διέφεραν ανάλογα με το αλκοολούχο ποτό. Τα κυριότερα ευρήματα συνοψίζονται ως εξής:
- Μπίρα και μηλίτης: Η χαμηλή κατανάλωση συσχετίστηκε ήδη με αυξημένη θνησιμότητα από καρκίνο, ενώ η υψηλή συνδέθηκε με περισσότερους θανάτους σε όλες τις βασικές κατηγορίες αιτιών.
- Ισχυρά αλκοολούχα ποτά: Υψηλότερη θνησιμότητα συσχετίστηκε τόσο με χαμηλή όσο και με μέτρια έως υψηλή κατανάλωση.
- Κόκκινο κρασί: Χαμηλή ή μέτρια κατανάλωση συνδέθηκε με μειωμένη θνησιμότητα από ορισμένες αιτίες. Αντίθετα, σε υψηλή κατανάλωση παρατηρήθηκε αυξημένη θνησιμότητα από καρκίνο και συνολικά.
- Λευκό κρασί: Η υψηλή κατανάλωση συσχετίστηκε με περισσότερους θανάτους από καρκίνο, άλλες αιτίες και συνολικά.
- Ενισχυμένο κρασί: Σε υψηλή κατανάλωση καταγράφηκε σύνδεση με αυξημένη θνησιμότητα συνολικά και από άλλες αιτίες.
Ευρήματα για το κρασί και θνησιμότητα: Γιατί απαιτείται προσοχή
Για το κρασί, η σχέση με τη θνησιμότητα αποτυπώθηκε ως καμπύλη J: σε ορισμένα επίπεδα κατανάλωσης η θνησιμότητα ήταν χαμηλότερη, ενώ σε μεγαλύτερες ποσότητες ήταν υψηλότερη.
Δεν προκύπτει, ωστόσο, από αυτό ότι το κρασί έχει προστατευτική επίδραση στην υγεία. Οι συσχετίσεις μπορεί να επηρεάζονται από τον τρόπο ζωής και από άλλους παράγοντες.
Κατά συνέπεια, τα ευρήματα δεν συνιστούν σύσταση να αρχίσει κάποιος να καταναλώνει κρασί για την πρόληψη ασθενειών.
Κατανάλωση αλκοόλ με το φαγητό: Υπάρχει διαφορά;
Η ώρα και το πλαίσιο κατανάλωσης αποτέλεσαν ένα ακόμη σημείο της έρευνας. Χαμηλότερη θνησιμότητα εμφάνισαν όσοι συνήθιζαν να πίνουν ή έπιναν περιστασιακά μαζί με τα γεύματα.
Για όσους έπιναν εκτός γευμάτων, οι δυσμενείς συσχετίσεις ήταν εντονότερες, κυρίως όταν οι ποσότητες ήταν μεγαλύτερες.
Ανάλογα ευρήματα είχαν παρουσιαστεί και σε προηγούμενη έρευνα, που δημοσιεύθηκε το 2024 στο JAMA Network Open. Οι ερευνητές υπογράμμισαν, πάντως, ότι η φαινομενικά ευνοϊκή συσχέτιση με την κατανάλωση μαζί με το φαγητό μπορεί να σχετίζεται και με άλλες υγιεινές συνήθειες.
Χαμηλή και μέτρια κατανάλωση αλκοόλ: Ποια όρια όρισε η μελέτη
Στην έρευνα ορίστηκαν διαφορετικά ημερήσια όρια κατανάλωσης για άνδρες και γυναίκες.
Ως χαμηλή κατανάλωση ορίστηκαν έως 20 γραμμάρια καθαρού αλκοόλ την ημέρα για τους άνδρες και έως 10 γραμμάρια για τις γυναίκες. Για τη μέτρια κατανάλωση, τα αντίστοιχα όρια ήταν έως 40 και 20 γραμμάρια.
Μισό λίτρο μπίρας περιεκτικότητας 5% περιέχει περίπου 20 γραμμάρια καθαρού αλκοόλ. Πρόκειται για όρια που χρησιμοποιήθηκαν για την κατάταξη στην έρευνα, όχι για ασφαλείς ποσότητες κατανάλωσης.
Επιπλέον, συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση 139 ερευνών, που δημοσιεύθηκε το 2023, συνέδεσε ακόμη και τη χαμηλή κατανάλωση με αυξημένο κίνδυνο για ορισμένους καρκίνους, όπως εκείνους του οισοφάγου, του παχέος εντέρου και του μαστού.
Μεθοδολογία και δεδομένα της μελέτης
Στην έρευνα αναλύθηκαν στοιχεία 340.924 συμμετεχόντων από την UK Biobank, με μέση ηλικία περίπου 56 ετών. Στα 13,4 χρόνια παρακολούθησης καταγράφηκαν συνολικά 22.381 θάνατοι.
Στους παράγοντες που συνυπολόγισαν οι ερευνητές ήταν το κάπνισμα, η διατροφή, η σωματική δραστηριότητα, ο δείκτης μάζας σώματος, καθώς και κοινωνικοδημογραφικά χαρακτηριστικά.
Οι συσχετίσεις της συνολικής κατανάλωσης με τη θνησιμότητα ήταν εντονότερες στους άνδρες, στους νεότερους, στους καπνιστές, στους μη λευκούς συμμετέχοντες και σε όσους δεν είχαν παχυσαρκία.
Κύρια συμπεράσματα για το αλκοόλ και τον κίνδυνο καρκίνου
Κεντρικό σημείο των αποτελεσμάτων είναι ότι η χαμηλότερη θνησιμότητα που παρατηρήθηκε σε ορισμένους ανθρώπους που έπιναν κρασί δεν αποδεικνύει ότι αυτό έχει προστατευτική δράση.
Η έρευνα ήταν παρατηρητική, βασίστηκε στις ποσότητες που δήλωσαν οι συμμετέχοντες και κατέγραψε την κατανάλωση κυρίως στην αρχή της περιόδου παρακολούθησης.
Τα ευρήματα συνάδουν με την άποψη του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας ότι δεν έχει αποδειχθεί ασφαλής ποσότητα αλκοόλ όσον αφορά τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου.
Το πρακτικό συμπέρασμα είναι ξεκάθαρο: η κατανάλωση κρασιού αντί για μπίρα ή η συνοδεία του αλκοόλ με φαγητό δεν εξασφαλίζουν προστασία. Καθοριστικός παράγοντας παραμένει η ποσότητα.
- Nutrition Journal
- JAMA Network Open
- Epidemiology and Health
- World Health Organization (WHO) Europe
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/alkool-kai-karkinos-poio-syndeetai-me-tis-perissoteres-morfes-i-mpira-to-krasi-i-to-poto-ti-allazei-me-to-fagito/26709
