Συμπληρώματα ασβεστίου: Υπάρχει κίνδυνος εμφράγματος;

Οι υγιεινές συνήθειες μπορεί να προκαλέσουν σύγχυση όταν κάτι που θεωρείται ωφέλιμο για μια πάθηση ενδέχεται να επιβαρύνει μια άλλη. Αυτός είναι ο προβληματισμός γύρω από τη λήψη συμπληρωμάτων ασβεστίου για την υγεία των οστών.

Ορισμένοι ερευνητές έχουν εντοπίσει πιθανή σύνδεση ανάμεσα στα συμπληρώματα ασβεστίου και στον αυξημένο κίνδυνο καρδιοπάθειας και εμφράγματος. Ωστόσο, παρότι αρκετές αναλύσεις έχουν επισημάνει πιθανούς κινδύνους, οι περισσότεροι ερευνητές καταλήγουν ότι τα συμπληρώματα ασβεστίου δεν είναι επιβλαβή.

Τι δείχνουν οι έρευνες για το ασβέστιο και την καρδιά

Οι μελέτες για τη σχέση του ασβεστίου με την καρδιοπάθεια έχουν καταλήξει σε αντικρουόμενα αποτελέσματα. Μέρος της διαφωνίας μπορεί να οφείλεται στα διαφορετικά κριτήρια επιλογής και στους διαφορετικούς τρόπους με τους οποίους οι ερευνητές ορίζουν ή μελετούν την καρδιοπάθεια. Για παράδειγμα, σε ορισμένες μελέτες συμπεριλήφθηκαν άτομα που δήλωσαν ότι είχαν υποστεί έμφραγμα, ενώ άλλες εξέτασαν μόνο όσους είχαν επίσημη διάγνωση.

Οι μετα-αναλύσεις συνδυάζουν τα αποτελέσματα πολλών μελετών, ώστε να εντοπιστούν πιθανά μοτίβα. Ορισμένα από τα ευρήματα είναι τα εξής:

• Ανασκόπηση μελετών του 2021 διαπίστωσε ότι η πρόσληψη 700 έως 1.000 mg ασβεστίου την ημέρα από τη διατροφή ή η λήψη συμπληρώματος 1.000 mg την ημέρα αύξανε σημαντικά τον κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου και στεφανιαίας νόσου, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε έμφραγμα. Ιδιαίτερα αυξημένος ήταν ο κίνδυνος για υγιείς γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση.
• Έρευνα του 2020 παρακολούθησε άτομα για 20 χρόνια και διαπίστωσε ότι η λήψη συμπληρωμάτων ασβεστίου συνδεόταν με χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου από διάφορες αιτίες. Οι ερευνητές βρήκαν επίσης ότι οι γυναίκες, αλλά όχι οι άνδρες, που λάμβαναν συμπληρώματα είχαν χαμηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακής θνησιμότητας και θανάτου από οποιαδήποτε αιτία.
• Μελέτη του 2019 σε περισσότερα από 130.000 άτομα δεν εντόπισε σύνδεση ανάμεσα στα συμπληρώματα ασβεστίου και το έμφραγμα. Ωστόσο, ο συνδυασμός συμπληρώματος ασβεστίου και βιταμίνης D συνδέθηκε με μειωμένο κίνδυνο εμφράγματος, ιδιαίτερα σε άτομα που είχαν ήδη υψηλό κίνδυνο.

Οι ερευνητές αναγνωρίζουν ότι υπάρχουν δυσκολίες στη διερεύνηση της σχέσης ανάμεσα στα συμπληρώματα ασβεστίου και στον κίνδυνο καρδιοπάθειας ή εμφράγματος. Πολλές από τις μελέτες που εξετάστηκαν δεν αφορούσαν ειδικά αυτό το ζήτημα, αλλά ερευνούσαν διάφορες συνήθειες που σχετίζονται με την υγεία.

Πώς μπορεί να συνδέονται τα συμπληρώματα ασβεστίου με το έμφραγμα

Οι ερευνητές δεν έχουν προσδιορίσει τον τρόπο με τον οποίο τα συμπληρώματα ασβεστίου ενδέχεται να αυξάνουν τον κίνδυνο καρδιοπάθειας, αλλά έχουν διατυπώσει ορισμένες πιθανές εξηγήσεις:

• Η λήψη ασβεστίου από το στόμα μπορεί να αυξήσει για κάποιο διάστημα τη συγκέντρωσή του στον οργανισμό. Έρευνες έχουν δείξει ότι τα άτομα με γενετική προδιάθεση για υψηλότερα επίπεδα ασβεστίου στο αίμα διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο καρδιοπάθειας και εμφράγματος.
• Τα υψηλότερα επίπεδα ασβεστίου ενδέχεται να ευνοούν τη συσσώρευση αποτιτανώσεων, δηλαδή σκληρών εναποθέσεων ασβεστίου, στα αιμοφόρα αγγεία. Οι αποτιτανώσεις μπορεί να εμποδίσουν την κανονική λειτουργία των αγγείων και να δυσκολέψουν τη ροή του αίματος.
• Η υπερβολική ποσότητα ασβεστίου μπορεί να επηρεάσει την πήξη του αίματος.

Οι αποτιτανώσεις στα αιμοφόρα αγγεία της καρδιάς μπορεί να συσσωρευτούν και να σχηματίσουν πλάκα, η οποία δεν έχει σχέση με την οδοντική πλάκα. Πρόκειται για ένα πρώιμο σημάδι καρδιοπάθειας που αυξάνει τον κίνδυνο εμφράγματος.

Επικίνδυνα μπορεί να είναι και τα πολύ χαμηλά επίπεδα ασβεστίου στο αίμα, δηλαδή η υπασβεστιαιμία. Μπορεί να προκαλέσουν μυϊκές κράμπες, επιληπτικές κρίσεις, αναπνευστικά προβλήματα και δυσκολία στη σκέψη, καθώς και να αυξήσουν τον κίνδυνο συμφορητικής καρδιακής ανεπάρκειας. Είναι, επομένως, σημαντική η ισορροπία.

Γιατί μπορεί να χρειαστείτε συμπλήρωμα ασβεστίου

Το ασβέστιο είναι ένα μέταλλο που υπάρχει φυσιολογικά στα οστά. Με την ηλικία αυξάνεται ο κίνδυνος οστεοπόρωσης, μιας πάθησης που προκαλεί λέπτυνση των οστών. Αν δεν λαμβάνετε αρκετό ασβέστιο καθημερινά μέσω της διατροφής —περίπου 700 έως 1.200 mg— ο γιατρός μπορεί να σας συστήσει συμπλήρωμα.

Στόχος είναι η επαρκής πρόσληψη ασβεστίου να συμβάλει στη μείωση του κινδύνου καταγμάτων λόγω οστεοπόρωσης. Οι συζητήσεις για τον πιθανό κίνδυνο εμφράγματος, ωστόσο, έχουν κάνει ορισμένους γιατρούς πιο επιφυλακτικούς ως προς τη σύσταση συμπληρωμάτων.

Συχνές ερωτήσεις

Πρέπει να μειώσω το ασβέστιο που παίρνω από τη διατροφή;

Όχι, εκτός αν ο γιατρός σας έχει συστήσει συγκεκριμένα να περιορίσετε την ημερήσια πρόσληψη ασβεστίου λόγω κάποιας πάθησης. Ο οργανισμός χρειάζεται ασβέστιο για πολλές λειτουργίες, μεταξύ των οποίων και για τη δημιουργία γερών οστών. Η χαμηλή πρόσληψη ή τα χαμηλά επίπεδά του μπορεί επίσης να αυξήσουν τον κίνδυνο θανάτου.

Ποια είναι η συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη ασβεστίου;

Το International Osteoporosis Foundation προτείνει διαφορετική πρόσληψη ανάλογα με την ηλικία. Καθώς μεγαλώνουμε, ο οργανισμός δυσκολεύεται περισσότερο να απορροφήσει το ασβέστιο στα οστά, επομένως οι ανάγκες αυξάνονται.

Ποιες είναι οι μη γαλακτοκομικές πηγές ασβεστίου;

Τα γαλακτοκομικά δεν είναι η μοναδική πηγή ασβεστίου. Ασβέστιο περιέχουν επίσης:

• το κινέζικο λάχανο μποκ τσόι
• το μπρόκολο
• το κατσαρό λάχανο
• οι ξηροί καρποί, όπως τα αμύγδαλα
• το τόφου που έχει παρασκευαστεί με ασβέστιο

Οι παραγωγοί τροφίμων μπορεί επίσης να προσθέτουν ασβέστιο σε προϊόντα όπως το ψωμί, τα δημητριακά και οι χυμοί.

Τι να θυμάστε

Η έρευνα για τα συμπληρώματα ασβεστίου και τον κίνδυνο εμφράγματος συνεχίζεται. Μέχρι σήμερα, καμία μελέτη δεν έχει αποδείξει οριστικά ότι τα συμπληρώματα ασβεστίου είναι επιβλαβή, ενώ ορισμένες έχουν εντοπίσει θετικές επιδράσεις στην υγεία της καρδιάς.

Συζητήστε με τον γιατρό σας αν ένα συμπλήρωμα ασβεστίου μπορεί να σας ωφελήσει και αν το ιατρικό ιστορικό σας δημιουργεί λόγους ανησυχίας.