Η έρευνα για την ελαιοκανθάλη ξεκίνησε από μια τυχαία επιστημονική διαπίστωση. Το 1999, ο Dr. Gary Beauchamp του Monell Chemical Senses Center στη Φιλαδέλφεια δοκίμασε ελαιόλαδο σε ελαιοτριβείο και ένιωσε στον λαιμό οξύ ερεθισμό, παρόμοιο με εκείνον που προκαλεί η ιβουπροφαίνη. Η παρατήρηση αυτή στάθηκε αφορμή για ενδελεχή έρευνα.
Ελαιοκανθάλη και φλεγμονή
Το 2005, ο Beauchamp και η ερευνητική ομάδα του δημοσίευσαν στο PNAS την πρώτη επιστημονική μελέτη για την ελαιοκανθάλη. Σε αυτή τεκμηριώνεται ότι:
- Η ελαιοκανθάλη και η ιβουπροφαίνη, παρά τις χημικές διαφορές τους, αναστέλλουν τα ίδια ένζυμα που σχετίζονται με τη φλεγμονή, τα COX-1 και COX-2.
- Η ένταση του ερεθισμού στον λαιμό αυξάνεται σε συνάρτηση με τη συγκέντρωση της ελαιοκανθάλης.
- Όταν αναστέλλονται τα ένζυμα COX, μειώνεται η παραγωγή προσταγλανδινών, με αναλγητική και αντιφλεγμονώδη δράσ.
- Το εύρημα έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς η φλεγμονή θεωρείται πλέον καταλύτης για πολλές χρόνιες εκφυλιστικές παθήσεις, μεταξύ των οποίων καρδιαγγειακά, νευρολογικά και μεταβολικά νοσήματα.
Η ελληνική συνεισφορά στην επιστημονική κατανόηση της ελαιοκανθάλης
Το 2012, ομάδα ερευνητών της Φαρμακευτικής Σχολής του ΕΚΠΑ, με επικεφαλής τον Αναπληρωτή Καθηγητή Φαρμακογνωσίας και Χημείας Φυσικών Προϊόντων Προκόπη Μαγιάτη, δημιούργησε καινοτόμο μέθοδο για την ακριβή μέτρηση των φαινολών του ελαιολάδου, ανάμεσά τους και της ελαιοκανθάλης.
Ο κ. Μαγιάτης εξηγεί: «Ελαιοκανθάλη, μια λέξη με πρώτο συνθετικό το έλαιο – επειδή παράγεται από τις ελιές, δεύτερο συνθετικό το άκανθα – δηλαδή αγκάθι, επειδή η γεύση της φέρνει ένα τσίμπημα στον λαιμό, και την κατάληξη -άλη, επειδή πρόκειται για μια ουσία που ανήκει στη χημική κατηγορία των αλδεϋδών. Έδωσαν λοιπόν το ελληνικό όνομα “ελαιοκανθάλη” σε αυτή την ουσία η οποία χαρακτηρίζει τη γεύση του άγουρου ελαιολάδου – δηλαδή αυτό το τσίμπημα που νιώθουμε στο λαιμό μας όταν τρώμε ένα φρέσκο αγουρέλαιο.
Αυτή λοιπόν η ουσία βρέθηκε ότι έχει πολύ σπουδαίες αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες και αυτό το χαρακτηριστικό στοιχείο αυτής της ουσίας έδωσε το έναυσμα και σε εμάς να ψάξουμε σε πολύ περισσότερο βάθος τις ιδιότητές της, αλλά και άλλων παρεμφερών ουσιών που βρίσκονται μέσα στο λάδι που παράγεται από τις άγουρες ελιές»
Ευεργετικές ιδιότητες της ελαιοκανθάλης με επιστημονική τεκμηρίωση
Πολυάριθμες in vitro και in vivo μελέτες έχουν καταγράψει τις ακόλουθες ιδιότητες της ελαιοκανθάλης:
- Ισχυρή αντιφλεγμονώδης δράση, μέσω της αναστολής των COX-1 και COX-2, συγκρίσιμη με εκείνη της ιβουπροφαίνης.
- Αντιοξειδωτική προστασία, καθώς καταπολεμά το οξειδωτικό στρες και επιβραδύνει τη γήρανση.
- Νευροπροστατευτική δράση, ιδίως σε πειραματικά μοντέλα Alzheimer.
- Ρύθμιση λιπιδαιμικών και γλυκαιμικών δεικτών, υποστηρίζοντας άτομα με μεταβολικό σύνδρομο.
Ελληνική καινοτομία με παγκόσμια διάσταση
Πώς είναι δυνατόν να απομονωθούν από το ελαιόλαδο αυτές οι πολύτιμες ουσίες και να μετατραπούν σε φαρμακοτεχνική μορφή, ώστε να μπορούν να λαμβάνονται από τον καθένα;
Η αναζήτηση λύσης σε αυτό το ερώτημα έφερε μία από τις σημαντικότερες ελληνικές καινοτομίες στη φυσική υγεία και τη διατροφική φαρμακολογία: την ανακάλυψη και την κατοχύρωση διεθνούς πατέντας για την εκχύλιση της Ελαιοκανθάλης (Oleocanthal), της πιο δραστικής πολυφαινόλης του εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου, και την παραγωγή της σε σταθερή, υδατοδιαλυτή μορφή, κατάλληλη για συμπληρώματα διατροφής και ιατρικές εφαρμογές.
Η ανάγκη για καθημερινή πρόσληψη των δραστικών φαινολών του ελαιολάδου, συμπεριλαμβανομένης της ελαιοκανθάλης, σε σταθερή μορφή και προβλέψιμη δόση οδήγησε σε μία από τις σημαντικότερες ελληνικές καινοτομίες στον τομέα των συμπληρωμάτων διατροφής: την απομόνωση της ελαιοκανθάλης και τη μετατροπή της σε φαρμακοτεχνική μορφή, που κατοχυρώθηκε με διεθνές δίπλωμα ευρεσιτεχνίας.
Μετά από δεκαετίες διεπιστημονικής ερευνητικής δουλειάς, Έλληνες επιστήμονες απομόνωσαν την ελαιοκανθάλη και άλλες πολύτιμες φαινόλες σε μορφή σκόνης, διατηρώντας ακέραιη τη βιοδραστικότητά τους.
«Σε μορφή κάψουλας»
Ο κ. Μαγιάτης εξηγεί: «Ερχόμαστε, λοιπόν, μέσω της μεθόδου την οποία αναπτύξαμε με το Διεθνές Δίπλωμα Ευρεσιτεχνίας και μπορούμε πλέον να μετατρέψουμε το ελαιόλαδο από ένα τρόφιμο σε μια φαρμακευτική πρώτη ύλη. Μπορούμε, λοιπόν, ξεκινώντας από 1,5 τόνο ελιές να παράξουμε 100 κιλά λάδι αγουρέλαιο, πρώιμης συγκομιδής δηλαδή, με μεγάλη περιεκτικότητα σε πολυφαινόλες και αυτά τα 100 κιλά λάδι μπορούμε να τα συμπυκνώσουμε σε μόλις 1 κιλό εκχυλίσματος. Αυτό λοιπόν το εκχύλισμα μπορούμε να το ενσωματώσουμε σε μορφή κάψουλας».
Ο καθηγητής Μαγιάτης παρουσιάζει στο βίντεο που ακολουθεί μια πρωτοποριακή τεχνολογία εκχύλισης, η οποία διαχωρίζει αποκλειστικά τα θεραπευτικά ενεργά μόρια του ελληνικού ελαιολάδου, χωρίς οργανικούς διαλύτες και διατηρώντας αναλλοίωτη τη φυσικότητα του προϊόντος. Παράγεται έτσι φυσικό εκχύλισμα σε σκόνη, με υψηλή σταθερότητα και βιοδιαθεσιμότητα.
Η καινοτομία αυτή φέρνει την Ελλάδα στην πρωτοπορία της διεθνούς επιστημονικής κοινότητας για τη διατροφική πρόληψη και τη φυσική φαρμακολογία, αξιοποιώντας τις ελληνικές ποικιλίες ελιάς και τη γνώση που ενσωματώνει η μεσογειακή διατροφή.
{https://youtu.be/eDaI-TmG70M?si=EBDqx_JCCYPp5GPb}
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/elaiokanthali-i-fysiki-ivoyprofaini-apo-agoyrelaio-kai-i-elliniki-kainotomia-poy-allaxe-toys-kanones/16578
