Η νέα πυραμίδα διατροφής δίνει έμφαση στα τρόφιμα στην πιο φυσική τους μορφή και στη μείωση της ζάχαρης και των υπερ-επεξεργασμένων προϊόντων, σύμφωνα με τον κλινικό διαιτολόγο Ευμένη Καραφυλλίδη. Στο επίκεντρο βρίσκονται επίσης τα φρούτα και τα λαχανικά, ενώ συνιστάται επαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης.
Τα δημητριακά εξακολουθούν να περιλαμβάνονται, χωρίς όμως να αποτελούν πια τη διατροφική βάση. Η προσέγγιση στρέφεται στα υγιεινά λιπαρά και δίνει προβάδισμα στα έλαια που περιέχουν απαραίτητα λιπαρά οξέα.
Παράλληλα, η Μεσογειακή Διατροφή και το Healthy Eating Plate εξακολουθούν να αποτελούν ισχυρότερα πρότυπα, χάρη στην ποιότητα και τη σαφήνειά τους. Η νέα πυραμίδα δεν έρχεται να τα αντικαταστήσει, αλλά αλλάζει την ιεράρχηση των διατροφικών επιλογών και προτείνει προσαρμογή στις ανάγκες κάθε ατόμου, κυρίως σε κλινικές περιπτώσεις.
«Η εικόνα φαίνεται ανατρεπτική, όμως το μήνυμα είναι πιο συγκεκριμένο απ’ όσο παρουσιάζεται», επισημαίνει ο κ. Ευμένης Π. Καραφυλλίδης, BSC (HONS), MSC, NYSCDN, Κλινικός Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, Διευθυντής Διαιτολογικού Τμήματος Metropolitan General. Στη συνέχεια εξηγεί τι περιλαμβάνει και τι προτείνει η νέα διατροφική πυραμίδα.
Τι αναδεικνύουν οι νέες διατροφικές οδηγίες
- Επιλογή αληθινών τροφίμων, χωρίς υπερβολική επεξεργασία
- Περιορισμός της πρόσθετης ζάχαρης και των ultra-processed foods
- Πρόσληψη επαρκούς πρωτεΐνης (≈1,2–1,6 g/kg/ημέρα)
- Τα φρούτα και τα λαχανικά παραμένουν κεντρικά, με προτίμηση στα ολόκληρα φρούτα αντί για τους χυμούς. Δεν ορίζεται ένα ενιαίο ανώτατο όριο κατανάλωσης, καθώς η ποσότητα προσαρμόζεται στις ανάγκες, ιδιαίτερα σε κλινικές περιπτώσεις.
- Τα δημητριακά παραμένουν στη διατροφή, αλλά όχι ως «βάση για όλους»
Ποιες διευκρινίσεις δίνονται για τα λιπαρά
- Ως “healthy fats” περιγράφονται κυρίως τα λιπαρά που προέρχονται από ολόκληρα τρόφιμα: κρέας και πουλερικά, αυγά, θαλασσινά με ω-3, ξηρούς καρπούς και σπόρους, πλήρη γαλακτοκομικά, ελιές και αβοκάντο.
- Για την προσθήκη λίπους στο μαγείρεμα, οι οδηγίες δίνουν ξεκάθαρα προτεραιότητα σε έλαια με απαραίτητα λιπαρά οξέα, όπως το ελαιόλαδο.
- Γίνεται αναφορά και σε εναλλακτικές, όπως το βούτυρο ή το βοδινό λίπος, χωρίς να κατατάσσονται με σαφήνεια ως προς την ποιότητά τους.
- Το ανώτατο όριο για τα κορεσμένα λιπαρά εξακολουθεί να είναι <10% της συνολικής ημερήσιας ενέργειας.
- Επισημαίνεται η ανάγκη να υπάρξουν περισσότερες έρευνες υψηλής ποιότητας.
Με βάση τα παραπάνω, φαίνεται να προκρίνονται τα έλαια που περιέχουν απαραίτητα λιπαρά οξέα. Ωστόσο, ο τρόπος με τον οποίο διατυπώνεται το μήνυμα για τα κορεσμένα λιπαρά δεν είναι απολύτως σαφής.
Πώς συγκρίνεται η νέα πυραμίδα με τη Μεσογειακή Διατροφή
Η Μεσογειακή Διατροφή εξακολουθεί να θεωρείται το πρότυπο με την ισχυρότερη τεκμηρίωση, για τους εξής λόγους:
- Βασίζεται κυρίως σε φυτικές τροφές
- Χρησιμοποιεί το ελαιόλαδο ως βασική πηγή λίπους
- Ξεχωρίζει με σαφήνεια την ποιότητα των λιπαρών
- Προβλέπει περιορισμένη κατανάλωση επεξεργασμένων προϊόντων
- Κοινό στοιχείο: η προτίμηση σε ολόκληρες τροφές
- Διαφορά: η μεσογειακή προσέγγιση είναι σαφής ως προς τα λιπαρά
Η αντιπαραβολή με το Healthy Eating Plate
Στο Healthy Eating Plate του Harvard T.H. Chan προβλέπονται τα εξής:
- Το μισό πιάτο να αποτελείται από λαχανικά και φρούτα
- Το ένα τέταρτο να περιλαμβάνει πρωτεΐνη καλής ποιότητας
- Το υπόλοιπο ένα τέταρτο να καλύπτεται από δημητριακά ολικής άλεσης
- Υπάρχει σαφής προτίμηση στα υγιεινά έλαια, όπως το ελαιόλαδο
- Κεντρικό μήνυμα: μετρά περισσότερο η ποιότητα των λιπαρών παρά η ποσότητά τους
Το βασικό συμπέρασμα για τη νέα πυραμίδα
«Η “νέα πυραμίδα” δεν συνιστά κλινικό πρωτόκολλο, ούτε αντικαθιστά τη Μεσογειακή Διατροφή ή το Healthy Plate. Πρόκειται για διαφορετική ιεράρχηση προτεραιοτήτων:
- Τρόφιμα στην πραγματική τους μορφή
- Πρωτεΐνη σε επαρκή ποσότητα
- Μείωση της βιομηχανικής διατροφής
Η εφαρμογή της χρειάζεται να προσαρμόζεται στον κάθε άνθρωπο, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν κλινικές περιπτώσεις», καταλήγει ο κ. Καραφυλλίδης.
Τα βασικά σημεία
- Η νέα πυραμίδα διατροφής προκρίνει τα πραγματικά τρόφιμα και ζητά λιγότερη ζάχαρη και επεξεργασμένα προϊόντα.
- Ξεχωριστή θέση έχουν τα φρούτα και τα λαχανικά, ενώ η πρωτεΐνη χρειάζεται να είναι επαρκής.
- Τα δημητριακά εξακολουθούν να περιλαμβάνονται, αλλά δεν αποτελούν πια την κύρια διατροφική βάση.
- Η νέα προσέγγιση δίνει βαρύτητα στα υγιεινά λιπαρά και προκρίνει έλαια με απαραίτητα λιπαρά οξέα.
- Η Μεσογειακή Διατροφή και το Healthy Eating Plate διατηρούν τη θέση ισχυρότερων προτύπων, λόγω σαφήνειας και ποιότητας.
- Η πυραμίδα δεν αντικαθιστά τα υπάρχοντα μοντέλα, αλλά επανακαθορίζει τις διατροφικές προτεραιότητες.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/ti-anatrepetai-pragmatika-me-ti-nea-pyramida-diatrofis-ta-krymmena-minymata-ton-anakoinoseon/20040
