Η λουίζα, ή αλλιώς βότανο του σταυρού (Verbena officinalis), είναι πολυετές φυτό με πολλές ενώσεις που ενδέχεται να έχουν οφέλη για την υγεία. Περισσότερες από 20 φυτικές ουσίες της μπορεί να εμφανίζουν αντικαρκινική δράση, να προστατεύουν τα νευρικά κύτταρα και να ενισχύουν την εγκεφαλική λειτουργία, ιδίως έπειτα από εγκεφαλικό επεισόδιο.
Στην παραδοσιακή χρήση της περιλαμβάνεται η αντιμετώπιση του άγχους και των σπασμών, ενώ έρευνες υποστηρίζουν την αγχολυτική επίδρασή της. Ένα από τα βασικά συστατικά της, η βερβενίνη, έχει φανεί αποτελεσματική στην αντιμετώπιση επιληπτικών κρίσεων.
Το βότανο του σταυρού: τι είναι και ποια πιθανά οφέλη έχει για την υγεία
Με τις ονομασίες λουίζα, βερβένα, Verbena officinalis και βότανο του σταυρού αναφέρεται ένα πολυετές φυτό με καταγωγή από την Ευρώπη και την Ασία. Πρόκειται για μέλος της οικογένειας Verbenaceae, με οδοντωτά, λοβωτά φύλλα και απαλά μωβ άνθη με μεταξένια υφή. Σε διάφορα μέρη του κόσμου αξιοποιείται ως φυτικό φάρμακο, χάρη στις πολλές ευεργετικές ενώσεις του.
Περισσότερες από 20 φυτικές ενώσεις με πιθανά οφέλη βρίσκονται στη λουίζα, ανάμεσά τους ιριδοειδείς γλυκοζίτες, φλαβονοειδή και τριτερπενοειδή. Οι ουσίες αυτές ενδέχεται να εξηγούν τα πιθανά οφέλη του φυτού.
- Ενδέχεται να έχει αντικαρκινική δράση
- Ίσως προστατεύει τα νευρικά κύτταρα
- Μπορεί να συμβάλει στη μείωση του άγχους και των σπασμών
1. Πιθανές αντικαρκινικές επιδράσεις της λουίζας
Ευρήματα από εργαστηριακές και ζωικές μελέτες αφήνουν να εννοηθεί ότι οι γλυκοζίτες, τα τριτερπενοειδή και τα αιθέρια έλαια της λουίζας ίσως συμβάλλουν στην αναστολή της ανάπτυξης όγκων και στον θάνατο των καρκινικών κυττάρων.
Σε έρευνα με ποντίκια, η χορήγηση υψηλής δόσης εκχυλίσματος λουίζας, 40 γραμμαρίων ανά κιλό σωματικού βάρους, περιόρισε την ανάπτυξη του όγκου κατά περισσότερο από 30% σε σχέση με την ομάδα ελέγχου.
Οι βερβενοσίδες Α και Β, δύο είδη γλυκοζιτών, καθώς και τα τριτερπενοειδή θεωρήθηκαν από τους ερευνητές υπεύθυνα για αυτή την αντικαρκινική επίδραση. Στο αιθέριο έλαιο της λουίζας περιέχεται επίσης κιτράλη, βασικό συστατικό με τεκμηριωμένες αντικαρκινικές επιδράσεις που οδηγούν σε προγραμματισμένο κυτταρικό θάνατο.
Σε εργαστηριακό πείραμα, συγκέντρωση αιθέριου ελαίου λουίζας 0,01% αύξησε από 15% σε 52% τον θάνατο ανοσοκυττάρων που είχαν ληφθεί από ανθρώπους με χρόνια λεμφοκυτταρική λευχαιμία. Το εύρημα αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να αξιοποιηθεί για την ανάπτυξη νέων θεραπευτικών παραγόντων. Ωστόσο, χρειάζονται μελέτες σε ανθρώπους για να επιβεβαιωθούν αυτοί οι ισχυρισμοί.
2. Η πιθανή προστασία της λουίζας στα νευρικά κύτταρα
Το εκχύλισμα λουίζας ενδέχεται να έχει ευεργετική επίδραση σε ορισμένες νευρολογικές ή εγκεφαλικές παθήσεις. Μελέτες σε αρουραίους υποδεικνύουν ότι η βερβεναλίνη, ένας γλυκοζίτης της λουίζας που ονομάζεται επίσης κορνίνη, μπορεί να βελτιώσει σημαντικά τη βλάβη στον εγκέφαλο μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο.
Σύμφωνα με τις μελέτες, η ένωση ενισχύει τη δημιουργία νέων αιμοφόρων αγγείων στον εγκέφαλο, τα οποία μεταφέρουν οξυγόνο σε αυτόν, ενώ παράλληλα βελτιώνει τη λειτουργία των μιτοχονδρίων του.
Την παραγωγή ενέργειας στα κύτταρα αναλαμβάνουν τα μιτοχόνδρια, μια διαδικασία για την οποία είναι απαραίτητο το οξυγόνο. Όταν αυτό δεν επαρκεί, μειώνεται η ενέργεια που παράγεται και διαταράσσεται η φυσιολογική δραστηριότητα των κυττάρων, κάτι που ενδέχεται να συμβάλει στην εμφάνιση πολλών παθήσεων του νευρικού συστήματος.
Με αυτόν τον τρόπο, η βερβεναλίνη διασφαλίζει στον εγκέφαλο επαρκή ενέργεια και αιμάτωση, συμβάλλοντας στην καλύτερη λειτουργία του μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο. Επιπρόσθετα, το εκχύλισμα ίσως προστατεύει από την απώλεια εγκεφαλικών κυττάρων, δηλαδή νευρώνων, στη νόσο Αλτσχάιμερ.
Τα διαθέσιμα ερευνητικά στοιχεία δείχνουν ότι μπορεί να περιοριστεί η τοξικότητα του β-αμυλοειδούς. Η συσσώρευση αυτής της ουσίας αποτελεί σημαντικό τοξικό παράγοντα που σχετίζεται με την εξέλιξη της νόσου.
3. Λουίζα για το άγχος και τους σπασμούς: τι δείχνουν οι μελέτες
Η λαϊκή ιατρική χρησιμοποιεί εδώ και πολύ καιρό τη λουίζα ως χαλαρωτικό ή τονωτικό για τα νεύρα, ενώ μέχρι στιγμής τα ευρήματα από μελέτες σε ζώα στηρίζουν αυτή τη χρήση. Σε μελέτη σε αρουραίους, εκχύλισμα σε δόσεις 0,1–0,5 γραμμαρίων ανά κιλό σωματικού βάρους είχε αγχολυτική επίδραση ανάλογη με εκείνη της διαζεπάμης, ενός ευρέως χρησιμοποιούμενου φαρμάκου για τη μείωση του άγχους.
Οι ερευνητές απέδωσαν την επίδραση αυτή στα φλαβονοειδή και τις τανίνες που περιέχει το φυτό, ουσίες γνωστές για τις αγχολυτικές και ηρεμιστικές ιδιότητές τους.
Σε άλλες μελέτες σε αρουραίους, το εκχύλισμα φάνηκε πιθανό να συμβάλλει στην αντιμετώπιση σπασμών ή επιληπτικών κρίσεων σε ανθρώπους με νευρολογικές παθήσεις, όπως η επιληψία, καθώς παρέτεινε τον χρόνο μέχρι την έναρξή τους και περιόρισε τη διάρκειά τους.
Η επίδραση αυτή αποδόθηκε στη βερβενίνη, η οποία αποτελεί βασικό συστατικό της λουίζας. Μάλιστα, προτιμήθηκε από το βρωμιούχο, ουσία που χρησιμοποιείται συνήθως στη θεραπεία της επιληψίας.
Πηγές: Healthline, USDA, PubMed, African Journal of Traditional, Complementary and Alternative Medicine, International Journal of Immunopathology and Pharmacolog, Archives of Pharmacal Research, Neuropharmacology, Frontiers in Pharmacology, Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine
Συνοπτική παρουσίαση
- Η Verbena officinalis, ή λουίζα, είναι πολυετές φυτό που αποκαλείται επίσης βότανο του σταυρού και έχει ιδιότητες που θεωρούνται ωφέλιμες για την υγεία.
- Στο φυτό έχουν εντοπιστεί περισσότερες από 20 φυτικές ενώσεις, οι οποίες ενδέχεται να έχουν αντικαρκινική δράση και να συμβάλλουν στην αναστολή της ανάπτυξης όγκων.
- Σύμφωνα με μελέτες, η λουίζα μπορεί να συμβάλει στην προστασία των νευρικών κυττάρων και στη βελτίωση της εγκεφαλικής λειτουργίας, ιδίως μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο.
- Στην παραδοσιακή χρήση της περιλαμβάνεται η αντιμετώπιση του άγχους και των σπασμών, ενώ ερευνητικά ευρήματα στηρίζουν την αγχολυτική της δράση.
- Η βερβενίνη, ένα από τα βασικά συστατικά της λουίζας, έχει αποδειχθεί αποτελεσματική στην αντιμετώπιση επιληπτικών κρίσεων.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/to-thaymatoyrgo-votano-poy-thorakizei-apo-karkino-kai-altschaimer-kai-katapolema-agchos-kai-spasmoys/436
