Η τεχνητή νοημοσύνη μεταβάλλει ήδη σημαντικά την εργασία, διευκολύνοντας πολλές επαγγελματικές δραστηριότητες με μεγαλύτερη ταχύτητα και υποστήριξη. Όσο, όμως, αυξάνεται η εξάρτηση των εργαζομένων από αυτά τα εργαλεία, τίθεται ένα κρίσιμο ερώτημα: Μπορεί η υπερβολική χρήση της AI να οδηγήσει σταδιακά σε απώλεια δεξιοτήτων;
Το ενδεχόμενο αυτό βρίσκεται στο επίκεντρο νέας επιστημονικής εργασίας της φιλοσόφου Kaisa Kärki από το Πανεπιστήμιο του Ελσίνκι. Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Human Affairs και συνθέτει ευρήματα παλαιότερων ερευνών για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει στις επαγγελματικές ικανότητες η εξάρτηση από την τεχνολογία.
Κεντρικό συμπέρασμα είναι πως, όταν ένα εργαλείο αναλαμβάνει επανειλημμένα μέρος των εργασιακών καθηκόντων, ενδέχεται να μειώνεται η εξάσκηση και, κατά συνέπεια, η σταδιακή καλλιέργεια ορισμένων δεξιοτήτων.
Όταν η τεχνητή νοημοσύνη διευκολύνει την εργασία
Οι δεξιότητες διατηρούνται μέσα από τη συστηματική εξάσκηση, ένα από τα βασικά ζητήματα που τονίζει η εργασία.
Η συχνή χρήση της τεχνητής νοημοσύνης για απαιτητικές εργασίες μπορεί να στερήσει από έναν επαγγελματία ευκαιρίες να ασκεί τη δική του κρίση και να λύνει προβλήματα χωρίς εξωτερική υποστήριξη.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο οδηγός που ακολουθεί πάντοτε GPS: αν μείνει χωρίς πρόσβαση στην πλοήγηση, ίσως δυσκολευτεί περισσότερο να χαράξει μόνος του τη διαδρομή.
Το ίδιο μπορεί να συμβεί και σε εργαζόμενο που στηρίζεται διαρκώς στην AI, όταν χρειαστεί να φέρει εις πέρας ένα καθήκον χωρίς τη βοήθειά της.
Τι έδειξαν οι έρευνες για την τεχνητή νοημοσύνη στους γιατρούς
Ενδιαφέροντα δεδομένα για το ζήτημα προέρχονται από παλαιότερες μελέτες στον χώρο της ιατρικής.
Σε μία έρευνα, έμπειροι γιατροί που πραγματοποιούσαν κολονοσκοπήσεις έδειξαν σημάδια μειωμένης ικανότητας εντοπισμού συγκεκριμένων καρκινικών αλλοιώσεων. Αυτό παρατηρήθηκε όταν εργάστηκαν χωρίς AI, έχοντας προηγουμένως εξοικειωθεί με τη χρήση της.
Ανάλογα ευρήματα καταγράφηκαν και σε μελέτες σχετικά με την αξιολόγηση μαστογραφιών.
Τα συγκεκριμένα αποτελέσματα δεν αποδεικνύουν ότι η τεχνητή νοημοσύνη οδηγεί αναγκαστικά σε απώλεια δεξιοτήτων για όλους τους γιατρούς. Δείχνουν, ωστόσο, ότι χρειάζεται προσεκτική αξιολόγηση του τρόπου ένταξής της στην ιατρική πρακτική.
Γιατί κινδυνεύουν περισσότερο οι νεότεροι εργαζόμενοι
Η εργασία αναδεικνύει και έναν επιπλέον κίνδυνο: οι νεότεροι επαγγελματίες ενδέχεται να μη διαμορφώσουν ορισμένες βασικές ικανότητες, αν στηρίζονται υπερβολικά στην τεχνητή νοημοσύνη ήδη από τα πρώτα χρόνια της εκπαίδευσης και της εργασίας τους.
Επομένως, το πρόβλημα δεν περιορίζεται στην πιθανότητα να εξασθενήσει μια ήδη αποκτημένη ικανότητα. Υπάρχει επίσης το ενδεχόμενο αυτή να μη φτάσει ποτέ σε επαρκές επίπεδο ανάπτυξης.
Η εκπαίδευση των επαγγελματιών εξακολουθεί να βασίζεται σε σημαντικό βαθμό στην πρακτική άσκηση, την επίλυση προβλημάτων και την προσωπική προσπάθεια.
Γιατί μπορεί να περνά απαρατήρητη η απώλεια δεξιοτήτων
Ένα ακόμη ενδιαφέρον σημείο της εργασίας είναι πως οι επαγγελματίες μπορεί να μην καταλαβαίνουν εύκολα ότι έχουν χάσει μέρος των ικανοτήτων τους.
Ο λόγος είναι ότι συνεχίζουν να διεκπεραιώνουν τα καθήκοντά τους, αξιοποιώντας όμως την τεχνητή νοημοσύνη. Μπορεί έτσι να θεωρούν ότι εξασκούνται όπως πριν, παρότι ένα τμήμα της σκέψης και της λήψης αποφάσεων έχει ανατεθεί στο ψηφιακό εργαλείο.
Η προσωπική εκτίμηση δεν αρκεί πάντοτε για να εντοπιστούν αυτές οι μεταβολές. Για την αξιολόγηση των επαγγελματικών δεξιοτήτων απαιτούνται και αντικειμενικές μέθοδοι ελέγχου.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/ai-mas-sterei-polytimes-dexiotites-poia-epaggelmata-kindyneyoyn-perissotero/29220
