Αλλεργικό άσθμα: Συμπτώματα, πιθανοί εκλυτικοί παράγοντες και αντιμετώπιση

Το αλλεργικό άσθμα είναι μια μορφή άσθματος κατά την οποία οι αεραγωγοί στενεύουν όταν εισπνέεται κάποιο αλλεργιογόνο. Συχνά αλλεργιογόνα είναι η γύρη, τα ακάρεα της σκόνης, τα αλλεργιογόνα από ζώα και τα σπόρια μούχλας. Μπορεί να προκαλέσει δύσπνοια, βήχα, συριγμό, μπούκωμα στη μύτη, φαγούρα στα μάτια ή δερματικό εξάνθημα και αφορά τόσο παιδιά όσο και ενήλικες.

Τι είναι το αλλεργικό άσθμα

Το αλλεργικό ή αλλεργιογενές άσθμα εμφανίζεται όταν η εισπνοή ενός αλλεργιογόνου προκαλεί στένωση των αεραγωγών. Τα αλλεργιογόνα βρίσκονται συχνά στον αέρα, σε εσωτερικούς ή εξωτερικούς χώρους.

Όταν το ανοσοποιητικό σύστημα αναγνωρίζει μια ουσία ως απειλή, ενεργοποιεί την άμυνα του οργανισμού. Η αντίδραση αυτή μπορεί να προκαλέσει φλεγμονή και πρήξιμο, καθώς και σύσφιξη των αεραγωγών μετά την έκθεση στο αλλεργιογόνο.

Το αλλεργικό άσθμα είναι ο συχνότερος τύπος άσθματος. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, περίπου 25 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν άσθμα και περίπου το 60% από αυτούς έχουν αλλεργίες.

Συμπτώματα και εκλυτικοί παράγοντες

Ποια συμπτώματα μπορεί να προκαλέσει

Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν δύσπνοια ή δυσκολία στην αναπνοή, βήχα, συριγμό και αίσθημα πίεσης ή σφιξίματος στο στήθος, σαν κάτι να το πιέζει. Η έκθεση σε αλλεργιογόνα μπορεί επίσης να προκαλέσει μπούκωμα στη μύτη, φαγούρα ή δάκρυα στα μάτια και δερματικό εξάνθημα.

Η ένταση των συμπτωμάτων κυμαίνεται από ήπιες αναπνευστικές ενοχλήσεις έως σοβαρή κρίση άσθματος. Σε μια κρίση, οι αεραγωγοί στενεύουν και η αναπνοή δυσκολεύει. Μπορεί να εμφανιστούν πίεση στο στήθος, συριγμός και βήχας. Τα συμπτώματα είναι ίδια με εκείνα μιας κρίσης άσθματος που οφείλεται σε άλλη αιτία· αυτό που διαφέρει είναι ο εκλυτικός παράγοντας.

Ποια αλλεργιογόνα μπορεί να το πυροδοτήσουν

Πιθανοί εκλυτικοί παράγοντες είναι τα ακάρεα της σκόνης, η γύρη, τα αλλεργιογόνα από ζώα και τα σπόρια μούχλας. Οι τροφικές αλλεργίες μπορεί να προκαλέσουν συμπτώματα σε ορισμένους ανθρώπους, αλλά σπάνια αποτελούν από μόνες τους την αιτία αλλεργικού άσθματος.

Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος όταν κάποιος έχει αλλεργίες ή οικογενειακό ιστορικό αλλεργιών. Ο εντοπισμός των παραγόντων που πυροδοτούν τα συμπτώματα βοηθά στη διαχείριση της κατάστασης.

Πόσο σοβαρό μπορεί να είναι

Το αλλεργικό άσθμα μπορεί να είναι σοβαρό και να οδηγήσει σε επιπλοκές, όπως δυσκολία συμμετοχής σε κοινωνικές δραστηριότητες σε εξωτερικούς χώρους ή δραστηριότητες που απαιτούν πολύ περπάτημα, καθώς και υψηλότερα ποσοστά νοσηλείας και ασθένειας.

Διάγνωση

Για τη διάγνωση, ο γιατρός μπορεί να ζητήσει εξετάσεις όπως σπιρομέτρηση ή δοκιμασία πρόκλησης των βρόγχων. Αν διαπιστωθεί άσθμα, μπορεί να συστήσει εξέταση αίματος ή δερματική δοκιμασία, ώστε να διερευνηθεί αν περιβαλλοντικά αλλεργιογόνα πυροδοτούν τα συμπτώματα.

Στη δερματική δοκιμασία, τοποθετούνται στο δέρμα μικρές σταγόνες υγρού που περιέχει διάφορα αλλεργιογόνα και το δέρμα ξύνεται απαλά, ώστε οι ουσίες να εισχωρήσουν στην επιφανειακή του στιβάδα. Αν υπάρχει αλλεργία, μπορεί να εμφανιστεί πρήξιμο ή μικρά, υπερυψωμένα εξογκώματα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η εξέταση αίματος μπορεί να εντοπίσει αλλεργικούς παράγοντες, αλλά ενδέχεται να μην ανιχνεύσει ένα μικρό ποσοστό αλλεργιών σε σύγκριση με τη δερματική δοκιμασία.

Αντιμετώπιση και διαχείριση

Η αντιμετώπιση μπορεί να αφορά τόσο τις αλλεργίες όσο και το άσθμα. Ορισμένες θεραπείες στοχεύουν στο άσθμα, άλλες στις αλλεργίες, ενώ κάποιες μπορούν να βοηθήσουν και στις δύο καταστάσεις. Ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να περιλαμβάνει αποφυγή των αλλεργιογόνων, αλλαγές στις καθημερινές συνήθειες και φαρμακευτική αγωγή.

Ο γιατρός μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό των παραγόντων που προκαλούν τα συμπτώματα και να προτείνει τρόπους αποφυγής ή περιορισμού της έκθεσης. Για παράδειγμα, αν η γύρη πυροδοτεί το άσθμα, μπορεί να βοηθήσει να αναλάβει κάποιος άλλος το κούρεμα του γκαζόν. Αν ευθύνονται τα αλλεργιογόνα από ζώα, μπορεί να χρειαστεί να αποφεύγονται χώροι με πολλά ζώα.

Ανάλογα με τους εκλυτικούς παράγοντες, μπορούν επίσης να βοηθήσουν τα εξής μέτρα:

• Συχνός καθαρισμός του σπιτιού, με σφουγγάρισμα και ξεσκόνισμα, καθώς και πλύσιμο των κλινοσκεπασμάτων και των μαξιλαριών κάθε εβδομάδα με ζεστό νερό.
• Χρήση καλυμμάτων για στρώματα και μαξιλάρια που προστατεύουν από τη σκόνη και τα αλλεργιογόνα.
• Κλειστά παράθυρα στο σπίτι και στο αυτοκίνητο όταν η γύρη βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα. Μπορεί επίσης να βοηθήσει η αποφυγή της παραμονής σε εξωτερικούς χώρους όταν η γύρη είναι περισσότερη ή η χρήση γυαλιών, μάσκας προσώπου ή άλλου προστατευτικού εξοπλισμού.
• Χρήση ποιοτικών φίλτρων στα συστήματα κλιματισμού του σπιτιού ή λειτουργία καθαριστή αέρα.
• Κατάρτιση σχεδίου δράσης, που να αναφέρει πότε πρέπει να λαμβάνονται τα φάρμακα, τι να γίνεται αν δεν έχουν αποτέλεσμα και ποιον να επικοινωνήσετε σε αυτή την περίπτωση. Το σχέδιο πρέπει να περιλαμβάνει και οδηγίες για μια κρίση άσθματος.

Πορεία και πρόληψη

Δεν υπάρχει θεραπεία που να εξαφανίζει οριστικά το αλλεργικό άσθμα. Ωστόσο, τα συμπτώματα μπορεί να βελτιώνονται ή να επιδεινώνονται ανάλογα με το περιβάλλον και την έκθεση στους παράγοντες που τα πυροδοτούν.

Το άσθμα δεν μπορεί να προληφθεί, αλλά ο κίνδυνος μιας κρίσης αλλεργικού άσθματος μπορεί να μειωθεί με την αναγνώριση και την αποφυγή των εκλυτικών παραγόντων και με την κατάλληλη ιατρική αντιμετώπιση.

Πότε να επικοινωνήσετε με γιατρό

Αν εμφανίζετε συμπτώματα άσθματος μετά την έκθεση σε αλλεργιογόνα, όπως δύσπνοια ή δυσκολία στην αναπνοή, μπούκωμα στη μύτη, φαγούρα ή δάκρυα στα μάτια ή δερματικό εξάνθημα, επικοινωνήστε με τον γιατρό σας για να καταρτίσετε σχέδιο αντιμετώπισης.

Σε σοβαρή κρίση άσθματος, αν δεν έχετε εισπνεόμενο φάρμακο ή τα συμπτώματα δεν βελτιώνονται μετά τη χρήση του, αναζητήστε επείγουσα βοήθεια ή καλέστε το 166. Μια αλλεργική αντίδραση μπορεί επίσης να εξελιχθεί σε αναφυλαξία, μια απειλητική για τη ζωή αντίδραση.

Οι αποφάσεις για τη διάγνωση και την αντιμετώπιση του αλλεργικού άσθματος πρέπει να λαμβάνονται σε συνεργασία με τον γιατρό σας.