Ροή ειδήσεων
ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ
© 2026 ygeiax.gr

Αναζήτηση

Πατήστε Enter ή κάντε κλικ στο εικονίδιο αναζήτησης

ΥΓΕΙΑ

Άνοια και όραση: Αλλαγές στα μάτια, προβλήματα όρασης και τι μπορούν να κάνουν οι φροντιστές

Ακόμη και με φυσιολογική οπτική οξύτητα, η άνοια μπορεί να δυσκολεύει την αναγνώριση προσώπων και αντικειμένων, γι’ αυτό οι τακτικοί έλεγχοι παραμένουν σημαντικοί

Άνοια και όραση: Αλλαγές στα μάτια, προβλήματα όρασης και τι μπορούν να κάνουν οι φροντιστές

Η άνοια συχνά συνυπάρχει με προβλήματα όρασης. Η άνοια δεν επηρεάζει άμεσα τα μάτια, αλλά μπορεί να δυσκολεύει τον εγκέφαλο να επεξεργαστεί τις οπτικές πληροφορίες. Έτσι, ένα άτομο μπορεί να έχει φυσιολογική οπτική οξύτητα, αλλά να δυσκολεύεται να δει καθαρά ή να ερμηνεύσει αυτό που βλέπει. Οι τακτικοί οφθαλμολογικοί έλεγχοι και η αντιμετώπιση πρόσθετων προβλημάτων όρασης μπορούν να βοηθήσουν στη διατήρηση της ποιότητας ζωής.

Πώς επηρεάζει η άνοια την όραση;

Η άνοια προκαλείται από εκφύλιση των νευρώνων, δηλαδή των εγκεφαλικών κυττάρων, ή από αλλαγές στη λειτουργία τους, με αποτέλεσμα τη γνωστική έκπτωση. Παρότι δεν επηρεάζει τα ίδια τα μάτια, μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος επεξεργάζεται τις οπτικές πληροφορίες ή προσαρμόζει το οπτικό πεδίο.

Η εκφύλιση των νευρώνων μπορεί να επηρεάσει τις περιοχές του εγκεφάλου που επεξεργάζονται την όραση. Επομένως, ακόμη κι αν κάποιος έχει άνοια και φυσιολογική όραση, η βλάβη στους νευρώνες μπορεί με τον καιρό να δυσκολέψει την όραση ή την ερμηνεία όσων βλέπουν τα μάτια.

Ανάλογα με την περιοχή του εγκεφάλου που επηρεάζεται, το άτομο μπορεί να δυσκολεύεται να υπολογίσει αποστάσεις ή να αναγνωρίσει οικεία αντικείμενα και πρόσωπα. Μπορεί επίσης να δυσκολεύεται να δει όσα βρίσκονται στο πλάι ή χαμηλότερα, ενώ κοιτάζει ευθεία μπροστά, λόγω περιορισμού της περιφερικής όρασης.

Η άνοια και τα προβλήματα όρασης μπορεί επίσης να συνυπάρχουν επειδή και τα δύο είναι συχνότερα σε μεγαλύτερες ηλικίες. Η απώλεια όρασης που σχετίζεται με την ηλικία μπορεί να οφείλεται σε παθήσεις όπως η εκφύλιση της ωχράς κηλίδας και ο καταρράκτης.

Οι δυσκολίες στην όραση που μπορεί να εμφανιστούν στην άνοια περιλαμβάνουν:

  • θολή όραση
  • μειωμένη αντίληψη του βάθους
  • περιορισμένη περιφερική όραση
  • δυσκολία προσαρμογής στις αλλαγές του φωτισμού και της φωτεινότητας

Ανασκόπηση ερευνών του 2023 διαπίστωσε ότι η οπτική αναπηρία συνδέεται με αυξημένη πιθανότητα άνοιας. Συγκεκριμένα, τα άτομα με οπτική αναπηρία είχαν 60% μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν άνοια ή άλλη γνωστική διαταραχή.

Ωστόσο, η φύση της αιτιώδους σχέσης ανάμεσα στη γνωστική έκπτωση και την απώλεια όρασης δεν είναι πλήρως σαφής. Χρειάζονται περισσότερες έρευνες για να διαπιστωθεί αν η απώλεια όρασης μπορεί να συμβάλει στη γνωστική έκπτωση, αν ισχύει το αντίστροφο ή αν και οι δύο επηρεάζονται από άλλους παράγοντες.

Πώς μπορεί να φαίνονται τα μάτια ενός ατόμου με άνοια;

Είναι συχνό ένα άτομο με άνοια να κοιτάζει αφηρημένα έναν τοίχο ή το κενό, σαν να είναι απορροφημένο σε κάτι. Μπορεί επίσης να φαίνεται ότι αποφεύγει την οπτική επαφή. Αυτή η εικόνα περιγράφεται μερικές φορές ως «γυάλινο» ή «απλανές» βλέμμα, αν και μπορεί να έχει και άλλες αιτίες.

Τα προβλήματα όρασης στην άνοια μπορεί να είναι διαφορετικά από άνθρωπο σε άνθρωπο. Η οπτική οξύτητα και η εμφάνιση των ματιών εξαρτώνται από την εκάστοτε οφθαλμολογική πάθηση, εφόσον υπάρχει. Για παράδειγμα, ο καταρράκτης μπορεί να κάνει τα μάτια να φαίνονται θολά.

Ποιες παθήσεις των ματιών συνδέονται με την άνοια;

Χρειάζονται περισσότερες έρευνες για τη σχέση ανάμεσα στην άνοια και την οπτική αναπηρία. Ωστόσο, ορισμένες μελέτες έχουν εντοπίσει συγκεκριμένες οφθαλμολογικές παθήσεις που φαίνεται να είναι συχνότερες σε άτομα με άνοια.

Μελέτη του 2021 έδειξε ότι η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας, ο καταρράκτης και η οφθαλμική νόσος που σχετίζεται με τον διαβήτη συνδέονταν με μεγαλύτερη πιθανότητα άνοιας. Η πιθανότητα ήταν ακόμη μεγαλύτερη όταν συνυπήρχε μία ή περισσότερες χρόνιες παθήσεις, όπως εγκεφαλικό επεισόδιο, υπέρταση ή κατάθλιψη.

Οι ερευνητές, ωστόσο, δεν μπόρεσαν να διαπιστώσουν αν υπήρχε αιτιώδης σχέση ή αν εμπλεκόταν κάποιος τρίτος κοινός παράγοντας.

Πώς μπορεί να βοηθήσει ο φροντιστής;

«Είναι σημαντικό να προγραμματίζεται ένας ετήσιος έλεγχος από οφθαλμίατρο, ώστε να αξιολογούνται τυχόν προβλήματα όρασης και να χορηγείται συνταγή για γυαλιά, αν χρειάζεται. Και τα υπόλοιπα ιατρικά ραντεβού μπορούν να βοηθήσουν στην τακτική παρακολούθηση της χοληστερόλης, του σακχάρου και της αρτηριακής πίεσης, προς όφελος της υγείας των ματιών και του εγκεφάλου», αναφέρει η Shilpa Amin, MD, CAQ, FAAFP.

Ψευδαισθήσεις ή αλλαγές στην όραση;

Σε ορισμένα άτομα με άνοια, οι αλλαγές στην όραση μπορεί να εκληφθούν ως ψευδαισθήσεις. Ψευδαίσθηση είναι η αντίληψη εικόνων ή άλλων ερεθισμάτων που οι υπόλοιποι άνθρωποι στην ίδια κατάσταση δεν μπορούν να δουν ή να αντιληφθούν.

Για παράδειγμα, ένα άτομο με άνοια και μειωμένη αντίληψη του βάθους μπορεί να προσπαθήσει να πιάσει κάτι που βρίσκεται πιο μακριά απ’ όσο νομίζει. Μπορεί να φαίνεται ότι πιάνει τον αέρα, ενώ στην πραγματικότητα υπολογίζει λανθασμένα την απόσταση από το αντικείμενο.

Αντίστοιχα, ένα άτομο με άνοια μπορεί να δυσκολεύεται να αναγνωρίσει κάποιο οικείο πρόσωπο. Αυτό μπορεί να οφείλεται είτε στη μειωμένη οπτική οξύτητα είτε στη γνωστική έκπτωση, η οποία δυσκολεύει την ακριβή ερμηνεία όσων βλέπει.

Ωστόσο, είναι επίσης πιθανό ένα άτομο με άνοια να έχει ψευδαισθήσεις. Μπορεί να βλέπει, να ακούει, να μυρίζει, να αισθάνεται ή να γεύεται κάτι που δεν υπάρχει στην πραγματικότητα. Αυτό συνδέεται επίσης με τη γνωστική έκπτωση και τη νευρολογική βλάβη σε ορισμένες περιοχές του εγκεφάλου.

Τι να θυμάστε

Η άνοια δεν επηρεάζει άμεσα τα μάτια. Μπορεί, όμως, η γνωστική έκπτωση και η νευρολογική βλάβη να δυσκολεύουν τον εγκέφαλο να ερμηνεύσει όσα βλέπουν τα μάτια. Ένα άτομο με άνοια μπορεί επίσης να αισθάνεται σύγχυση ή αποπροσανατολισμό, κάτι που ενδέχεται να συνδέεται με το απλανές βλέμμα.

Έρευνες έχουν εντοπίσει σύνδεση ανάμεσα σε ορισμένες οφθαλμολογικές παθήσεις και αυξημένη πιθανότητα άνοιας, χωρίς να είναι σαφές αν η μία προκαλεί την άλλη. Οι τακτικοί οφθαλμολογικοί έλεγχοι μπορούν να βοηθήσουν στον εντοπισμό προβλημάτων όρασης. Άλλες δυσκολίες μπορεί να αντιμετωπιστούν στο πλαίσιο της φροντίδας για την άνοια, αν και ενδέχεται να μην είναι δυνατό να αναστραφούν ή να σταματήσουν πλήρως.

Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/anoia-kai-orasi-allages-sta-matia-provlimata-orasis-kai-ti-mporoyn-na-kanoyn-oi-frontistes/30083

BEST OF NETWORK

NETWORK