Ασπιρίνη χαμηλής δόσης ενδέχεται να συνδέεται με σημαντικά χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας σε ηλικιωμένους με συγκεκριμένα γενετικά χαρακτηριστικά, σύμφωνα με νέα ανάλυση του Monash University. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι, σε άτομα με ένα ορισμένο γενετικό προφίλ που έλαβαν ασπιρίνη, ο σχετικός κίνδυνος εμφάνισης άνοιας ήταν κατά 70% χαμηλότερος. Τα ευρήματα ανοίγουν το ενδεχόμενο ο γενετικός έλεγχος να βοηθήσει στο μέλλον να εντοπίζονται όσοι ενδέχεται να ωφεληθούν από προληπτικές θεραπείες.
Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο Alzheimer’s & Dementia: The Journal of the Alzheimer’s Association και βασίστηκε σε γενετικά δεδομένα περισσότερων από 13.500 συμμετεχόντων στη μελέτη ASPREE (Aspirin in Reducing Events in the Elderly). Οι επιστήμονες εξέτασαν αν οι γενετικές διαφορές των συμμετεχόντων μπορούσαν να εξηγήσουν γιατί η ασπιρίνη ενδέχεται να επηρεάζει διαφορετικά τον κίνδυνο άνοιας από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Χαμηλότερος κίνδυνος άνοιας σε συγκεκριμένη γενετική ομάδα
Τα πιο αξιοσημείωτα ευρήματα αφορούσαν γονίδια που σχετίζονται με τον αριθμό των αιμοπεταλίων. Τα αιμοπετάλια είναι μικρά συστατικά του αίματος που συμβάλλουν στον σχηματισμό θρόμβων. Οι ερευνητές θέλησαν να εξετάσουν αν γενετικές παραλλαγές που σχετίζονται με τα επίπεδα των αιμοπεταλίων επηρεάζουν την πιθανή δράση της ασπιρίνης στον κίνδυνο άνοιας.
Αφού υπολόγισαν για τους συμμετέχοντες γενετικές βαθμολογίες που σχετίζονται με τον αριθμό των αιμοπεταλίων, συνέκριναν τα ποσοστά άνοιας μεταξύ όσων έλαβαν ασπιρίνη και όσων έλαβαν εικονικό φάρμακο (placebo).
Στο 20% των συμμετεχόντων με τις υψηλότερες γενετικές βαθμολογίες, άνοια εμφάνισε το 1% όσων έλαβαν ασπιρίνη, έναντι 3,3% όσων έλαβαν placebo. Η διαφορά αντιστοιχεί σε περίπου 70% χαμηλότερο σχετικό κίνδυνο άνοιας στην ομάδα της ασπιρίνης.
Ωστόσο, το φαινομενικό όφελος συνοδευόταν από σημαντική ανησυχία για την ασφάλεια. Στην ίδια γενετική ομάδα, σοβαρή αιμορραγία παρουσίασε το 4,4% όσων έλαβαν ασπιρίνη, έναντι 2,1% όσων έλαβαν placebo.
Γενετικά στοιχεία ενδέχεται να συμβάλουν στην πρόληψη της άνοιας
Ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, δρ Peter Fransquet, ερευνητής στη Σχολή Δημόσιας Υγείας και Προληπτικής Ιατρικής του Monash, δήλωσε ότι τα αποτελέσματα δείχνουν πως η γενετική σύσταση ενός ατόμου θα μπορούσε μελλοντικά να παίξει σημαντικό ρόλο στην επιλογή των καταλληλότερων στρατηγικών πρόληψης της άνοιας.
«Προηγούμενες μελέτες έδειξαν ότι η ασπιρίνη δεν προλάμβανε την άνοια όταν εξετάζονταν όλοι οι συμμετέχοντες μαζί», ανέφερε ο δρ Fransquet.
«Τα ευρήματά μας δείχνουν ότι ίσως υπάρχει και άλλη διάσταση στο θέμα.
«Σε άτομα με αυτό το συγκεκριμένο γενετικό προφίλ, παρατηρήσαμε σημαντικά λιγότερα περιστατικά άνοιας μεταξύ όσων έλαβαν ασπιρίνη.
«Αυτό δημιουργεί το ενδεχόμενο η γενετική να μας βοηθήσει κάποτε να εντοπίζουμε ποιοι μπορεί να ωφεληθούν από μια προληπτική θεραπεία, αντί να ακολουθούμε την ίδια προσέγγιση για όλους».
Η δυνατότητα πιο στοχευμένης πρόληψης έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η άνοια γίνεται ολοένα συχνότερη. Σύμφωνα με την Dementia Australia, περίπου 446.500 άνθρωποι στην Αυστραλία ζουν με άνοια το 2026. Ο αριθμός αυτός αναμένεται να ξεπεράσει το ένα εκατομμύριο έως το 2065.
Τα αιμοπετάλια αποκαλύπτουν μια πιθανή σύνδεση με την άνοια
Προηγούμενες έρευνες έχουν συνδέσει την άνοια με την ενεργοποίηση και τη συσσώρευση των αιμοπεταλίων, δηλαδή τις διαδικασίες κατά τις οποίες τα αιμοπετάλια ενεργοποιούνται και προσκολλώνται μεταξύ τους. Ωστόσο, οι επιστήμονες γνώριζαν λιγότερα για τη σχέση ανάμεσα στον συνολικό αριθμό αιμοπεταλίων ενός ατόμου και την άνοια.
Τα νέα ευρήματα υποδεικνύουν ότι η βιολογία των αιμοπεταλίων ενδέχεται να αποτελεί σημαντικό πεδίο περαιτέρω έρευνας. Αξίζει να σημειωθεί ότι η γενετική συσχέτιση που εντόπισαν οι ερευνητές δεν αφορούσε τους καθιερωμένους γενετικούς παράγοντες κινδύνου που συνδέονται συνήθως με τη νόσο Αλτσχάιμερ και άλλες μορφές άνοιας.
«Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει ότι το σήμα δεν συνδεόταν με τους καθιερωμένους γενετικούς παράγοντες κινδύνου για τη νόσο Αλτσχάιμερ και την άνοια», δήλωσε ο δρ Fransquet.
«Αντίθετα, μας στρέφει προς τη βιολογία των αιμοπεταλίων και μας δίνει μια νέα κατεύθυνση για έρευνα».
Γιατί χρειάζεται περισσότερη έρευνα πριν από τη χρήση ασπιρίνης
Παρότι τα ευρήματα δείχνουν ότι η ασπιρίνη ενδέχεται να έχει διαφορετική επίδραση ανάλογα με τα γονίδια του κάθε ατόμου, οι ερευνητές τονίζουν ότι χρειάζεται επιβεβαίωση πριν τα αποτελέσματα οδηγήσουν σε ιατρικές συστάσεις.
Το επόμενο βήμα είναι να εξεταστεί αν η συσχέτιση εμφανίζεται και σε άλλους πληθυσμούς. Στη συνέχεια, οι επιστήμονες θα πρέπει να πραγματοποιήσουν κλινική δοκιμή ειδικά σε άτομα με το γενετικό προφίλ που εντοπίστηκε στην ανάλυση.
«Χρειάζεται τώρα να επιβεβαιώσουμε το εύρημα σε άλλες μελέτες και, τελικά, να το εξετάσουμε σε μια δοκιμή σχεδιασμένη ειδικά για άτομα με αυτό το γενετικό προφίλ.
«Οι άνθρωποι δεν πρέπει να αρχίσουν να παίρνουν ασπιρίνη για την πρόληψη της άνοιας με βάση αυτή τη μελέτη, χωρίς να συμβουλευτούν τον γιατρό τους, ιδίως λόγω του αυξημένου κινδύνου σοβαρής αιμορραγίας.
«Αν τα ευρήματα επιβεβαιωθούν, το γεγονός ότι η ασπιρίνη είναι ήδη φθηνή και ευρέως διαθέσιμη θα μπορούσε να καταστήσει εφικτή την εξατομικευμένη πρόληψη της άνοιας».
Η λήψη ασπιρίνης και κάθε απόφαση για πρόληψη πρέπει να συζητούνται με τον γιατρό.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/aspirini-chamilis-dosis-kai-anoia-70-chamiloteros-kindynos-se-atoma-me-sygkekrimeno-genetiko-profil/25603
