Χαμηλή φερριτίνη: Μπορεί να προκαλέσει χλωμό πρόσωπο και μαύρους κύκλους;

Η χλωμή όψη και οι μαύροι κύκλοι κάτω από τα μάτια αποδίδονται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στη «φερριτίνη στο πρόσωπο» — έναν viral όρο για τα σημάδια που, όπως υποστηρίζεται, δείχνουν χαμηλά αποθέματα σιδήρου. Όμως η εμφάνιση δεν αρκεί για να διαπιστωθεί αν υπάρχει έλλειψη: αυτό επιβεβαιώνεται με εξέταση αίματος.

Στο TikTok, το πρησμένο πρόσωπο αποδίδεται στην κορτιζόλη, τα βαθουλωμένα μάγουλα στην υπερβολική χρήση Ozempic και οι μαύροι κύκλοι μαζί με τη χλωμή όψη στη «φερριτίνη στο πρόσωπο». Χιλιάδες βίντεο δείχνουν υποτιθέμενες αλλαγές πριν και μετά τη λήψη συμπληρωμάτων σιδήρου.

Η Έμα Γκριτ, 43 ετών, ήταν αρχικά επιφυλακτική απέναντι στην τάση. Ωστόσο, μια παλιά selfie, τραβηγμένη τον Οκτώβριο της προηγούμενης χρονιάς, την έκανε να αναρωτηθεί: εκείνη την περίοδο είχε διαγνωστεί με επικίνδυνα χαμηλά επίπεδα σιδήρου. Έδειχνε χλωμή και καταβεβλημένη, με σκούρες, σχεδόν μοβ σκιές κάτω από τα μάτια. Μήνες μετά την έναρξη συμπληρωμάτων, παρατήρησε πιο φωτεινή όψη, χρώμα στα μάγουλα και λιγότερο εμφανείς σακούλες κάτω από τα μάτια.

Η δρ Έλι Κάνον, γενική ιατρός και αρθρογράφος, χαρακτήρισε πρόσφατα την τάση «ψευδή ιδέα που είναι εντελώς ανοησία». Ωστόσο, η εμπειρία της Γκριτ εγείρει το ερώτημα: μπορεί πράγματι η χαμηλή φερριτίνη να επηρεάσει την όψη του προσώπου;

Τι είναι η φερριτίνη και πώς σχετίζεται με τον σίδηρο;

Η φερριτίνη δεν είναι το ίδιο με τον σίδηρο. Ο σίδηρος βοηθά τα ερυθρά αιμοσφαίρια να μεταφέρουν οξυγόνο σε όλο το σώμα, ενώ η φερριτίνη είναι μια πρωτεΐνη που αποθηκεύει τον σίδηρο για όταν τον χρειαστεί ο οργανισμός. Με άλλα λόγια, αποτελεί τα αποθέματα σιδήρου, τα οποία επηρεάζονται από τη διατροφή και τα συμπληρώματα.

Μια εξέταση σιδήρου στο αίμα δείχνει πόσος σίδηρος κυκλοφορεί εκείνη τη στιγμή, ενώ η εξέταση φερριτίνης δείχνει πόσος είναι αποθηκευμένος. Έτσι, είναι δυνατόν τα επίπεδα σιδήρου στο αίμα να είναι «φυσιολογικά», αλλά τα αποθέματα φερριτίνης να είναι περιορισμένα.

Ο σίδηρος και η φερριτίνη είναι σημαντικοί για πολλές λειτουργίες, όπως η υγεία των αιμοσφαιρίων, τα επίπεδα ενέργειας, η λειτουργία του εγκεφάλου και του ανοσοποιητικού συστήματος, καθώς και η υγεία των μαλλιών, του δέρματος και των νυχιών. Όταν τα αποθέματα μειώνονται, μπορεί να εμφανιστούν κόπωση, δυσκολία συγκέντρωσης, δύσπνοια, χλωμό δέρμα και αραίωση των μαλλιών.

Οι γυναίκες είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στην έλλειψη σιδήρου, επειδή χάνουν τακτικά αίμα κατά την έμμηνο ρύση. Άλλοι παράγοντες κινδύνου είναι πεπτικές παθήσεις, όπως η κοιλιοκάκη, που μπορεί να επηρεάσει την απορρόφηση του σιδήρου, και οι φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου, οι οποίες μπορεί να προκαλέσουν χρόνια απώλεια αίματος, μεταξύ άλλων και από το γαστρεντερικό σύστημα.

Η δρ Ναόμι Νιούμαν-Μπάιναρτ, πιστοποιημένη διατροφική θεραπεύτρια, εκτιμά ότι η θεωρία της «φερριτίνης στο πρόσωπο» έχει «μια δόση αλήθειας». «Η χλωμή όψη μαζί με επίμονη κόπωση μπορεί να οφείλονται σε χαμηλά αποθέματα σιδήρου και αξίζει να διερευνηθούν», λέει.

Βελτιώθηκε η όψη της με τα συμπληρώματα σιδήρου;

Η Γκριτ έμαθε ότι τα αποθέματα σιδήρου της ήταν χαμηλά ύστερα από εκτεταμένη εξέταση αίματος, που έκανε περίπου έναν χρόνο πριν μέσω του ιδιωτικού παρόχου Medichecks. Σύμφωνα με τις κλινικές κατευθυντήριες οδηγίες του Ηνωμένου Βασιλείου, φερριτίνη κάτω από 30 μg/L υποδηλώνει μειωμένα αποθέματα σιδήρου. Η δική της τιμή ήταν μόλις 19 μg/L.

Εκείνη την περίοδο δεν είχε παρατηρήσει έντονες αλλαγές στην εμφάνισή της, πέρα από μια μικρή αύξηση στην απώλεια μαλλιών. Είχε συνηθίσει να βλέπει στον καθρέφτη ένα πρόσωπο που έμοιαζε να μην είχε κοιμηθεί καλά για χρόνια. Ήταν χλωμή και μονίμως εξαντλημένη, αλλά απέδιδε την κόπωση και την πεσμένη διάθεση στις απαιτήσεις της πλήρους απασχόλησης σε εφημερίδα.

Μοιράστηκε τα αποτελέσματα με τον γενικό ιατρό της, ο οποίος διέγνωσε έλλειψη σιδήρου και της συνταγογράφησε συμπληρώματα φουμαρικού σιδήρου για τρεις μήνες. Αρχικά, τα συμπληρώματα της προκαλούσαν ναυτία και δυσπεψία. Συνέχισε, όμως, να τα παίρνει και άλλαξε την ώρα λήψης τους, ώστε να τα παίρνει πριν κοιμηθεί και να μην αισθάνεται την ενόχληση.

Παράλληλα, καθώς είναι χορτοφάγος, αύξησε την κατανάλωση τροφίμων πλούσιων σε σίδηρο, όπως σπανάκι, λαχανίδα, μπρόκολο, τόφου και κόκκινες φακές. Οι γυναίκες ηλικίας 19 έως 49 ετών χρειάζονται περίπου 14,8 mg σιδήρου την ημέρα, ενώ οι άνδρες 8,7 mg. Η κάλυψη των αναγκών μπορεί να είναι δυσκολότερη για τους χορτοφάγους, επειδή ο σίδηρος από φυτικές τροφές απορροφάται λιγότερο εύκολα από ό,τι ο σίδηρος από το κρέας. Για τον λόγο αυτό, η Γκριτ συνδύαζε τις τροφές αυτές με πηγές βιταμίνης C, η οποία βελτιώνει την απορρόφηση.

Με το πέρασμα των μηνών ένιωθε πιο ζωηρή, λιγότερο κουρασμένη και λιγότερο ευσυγκίνητη, ενώ μειώθηκε και η απώλεια μαλλιών. Εξακολουθούσε να αισθάνεται κόπωση, αλλά έδειχνε πιο «ζωντανή» — κάτι που ίσως σχετιζόταν και με την καλύτερη ψυχολογική της κατάσταση.

Τον Μάιο της ίδιας χρονιάς έκανε νέα εξέταση και η φερριτίνη της είχε αυξηθεί στα 64 μg/L. Θεωρώντας ότι είχε αντιμετωπίσει το πρόβλημα, σταμάτησε τα συμπληρώματα. Τον Ιούλιο του 2026, όμως, νέα εξέταση έδειξε ότι η τιμή είχε πέσει ξανά, στα 20 μg/L.

Οι οδηγίες της Βρετανικής Εταιρείας Γαστρεντερολογίας αναφέρουν ότι η αναπλήρωση των αποθεμάτων φερριτίνης μπορεί να διαρκέσει μήνες και ότι η διακοπή της αγωγής πολύ νωρίς ενδέχεται να τα αφήσει μειωμένα. Αυτή τη φορά, πάντως, η Γκριτ δεν έδειχνε καταβεβλημένη ή υπερβολικά χλωμή. Αυτό ίσως συνδεόταν με την αλλαγή εργασίας, την ξεκούραστη άδεια που έκανε στα τέλη Αυγούστου και τον καλύτερο ύπνο σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά.

Η εξέταση αίματος είναι ο μόνος τρόπος να ελεγχθεί η φερριτίνη

Η δρ Νιούμαν-Μπάιναρτ, πρέσβειρα της YorkTest, τονίζει ότι είναι αδύνατο να διαπιστωθεί χαμηλή φερριτίνη μόνο από την εμφάνιση. Η έλλειψη σιδήρου μπορεί να προκαλέσει διακριτικές αλλαγές, αλλά παρόμοια σημάδια μπορεί να σχετίζονται με τον κακό ύπνο, το στρες, τη γενετική προδιάθεση, τις αλλεργίες ή άλλους παράγοντες υγείας και διατροφής.

«Όσο κι αν κοιτάζει κανείς το είδωλό του, δεν μπορεί να επιβεβαιώσει αν η φερριτίνη του είναι χαμηλή· μόνο μια εξέταση αίματος μπορεί να το δείξει».

Επίσης, ένας συνήθης έλεγχος «σιδήρου» δεν αποκαλύπτει απαραίτητα αν τα αποθέματα του οργανισμού έχουν μειωθεί. Η γενική εξέταση αίματος μετρά την αιμοσφαιρίνη, την πρωτεΐνη που μεταφέρει οξυγόνο, αλλά δεν περιλαμβάνει αυτομάτως μέτρηση φερριτίνης. Έτσι, μπορεί κάποιος να έχει φυσιολογική αιμοσφαιρίνη, ενώ τα αποθέματα σιδήρου του είναι χαμηλά — όπως συνέβη στην περίπτωση της Γκριτ.

Σε περίπτωση επίμονης εξάντλησης, τριχόπτωσης ή άλλων ανεξήγητων συμπτωμάτων, αξίζει να συζητήσετε με τον γιατρό σας αν χρειάζεται εξέταση φερριτίνης. Οι αποφάσεις για τη λήψη συμπληρωμάτων σιδήρου πρέπει να λαμβάνονται σε συνεννόηση με γιατρό.