Ενδομητρίωση: Λιγότερο γνωστά συμπτώματα και παθήσεις με παρόμοια εικόνα

Η ενδομητρίωση μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα πέρα από τον πυελικό πόνο και την επώδυνη περίοδο. Ανάλογα με το πού αναπτύσσεται ο ιστός, μπορεί να εμφανιστούν γαστρεντερικά και ουρολογικά προβλήματα, πόνος κατά τη σεξουαλική επαφή, νευρικός πόνος και κόπωση.

Η ενδομητρίωση είναι μια πάθηση κατά την οποία κύτταρα που επενδύουν τη μήτρα —το ενδομήτριο— αναπτύσσονται έξω από αυτήν, σε άλλα σημεία του σώματος. Η λεκάνη είναι η συχνότερη περιοχή που επηρεάζεται, αλλά η πάθηση μπορεί να προσβάλει και όργανα ή δομές μέσα και έξω από αυτήν, όπως το γαστρεντερικό και το ουροποιητικό σύστημα, καθώς και νεύρα.

Η θέση των εστιών ενδομητρίωσης επηρεάζει τα συμπτώματα, τα οποία μπορεί να είναι λιγότερο γνωστά και να μοιάζουν με εκείνα άλλων παθήσεων.

Κόπωση

Η κόπωση είναι λιγότερο αναγνωρισμένο, αλλά σημαντικό σύμπτωμα της ενδομητρίωσης. Συχνά συνοδεύεται από πόνο και άλλα συμπτώματα και μπορεί να προκαλέσει έντονη επιβάρυνση, επηρεάζοντας την ποιότητα ζωής και τις καθημερινές δραστηριότητες. Συνδέεται συχνά με αϋπνία, κατάθλιψη ή εργασιακό στρες.

Πόνος κατά τη σεξουαλική επαφή

Η επώδυνη σεξουαλική επαφή, γνωστή και ως δυσπαρευνία, μπορεί επίσης να σχετίζεται με την ενδομητρίωση. Ο πόνος μπορεί να εμφανίζεται κατά τη διείσδυση και να είναι επιφανειακός, στην είσοδο του αιδοίου, ή βαθύς, στον κόλπο ή στην περιοχή της λεκάνης. Η βαθιά δυσπαρευνία επηρεάζει περίπου το 50% των γυναικών με ενδομητρίωση.

Ορισμένα άτομα περιγράφουν τον πόνο ως αίσθημα έλξης ή τραβήγματος που αντανακλά στους μηρούς. Άλλα αναφέρουν οξύ, διαπεραστικό πόνο κατά τη σεξουαλική επαφή, ο οποίος μπορεί να επιμένει για ημέρες μετά.

Νευρικός πόνος

Αν και ο πόνος της ενδομητρίωσης γίνεται συνήθως αισθητός στους ιστούς του σώματος, περίπου το 40% των ατόμων με την πάθηση αναφέρουν πόνο στα νεύρα, γνωστό και ως νευροπαθητικό πόνο. Μπορεί να περιγράφεται ως μυρμήγκιασμα ή οξύς, διαπεραστικός πόνος.

Ο νευρικός πόνος μπορεί να οφείλεται σε προηγούμενη χειρουργική επέμβαση για ενδομητρίωση, σε βλάβη νευρικών ινών από την κατάλυση ενδομητρικού ιστού ή σε παρατεταμένη έκθεση σε πρωτεΐνες που προάγουν τη φλεγμονή στον οργανισμό.

Σε μία μελέτη περίπτωσης αναφέρθηκαν δύο άτομα με ενδομητρίωση που επηρέαζε το ισχιακό νεύρο, προκαλώντας προβλήματα κινητικότητας και απώλεια μυϊκής μάζας.

Πόνος στο στήθος

Η θωρακική ή υπεζωκοτική ενδομητρίωση είναι η συχνότερη μορφή ενδομητρίωσης έξω από τη λεκάνη. Επηρεάζει τη θωρακική κοιλότητα, για παράδειγμα το διάφραγμα ή τους πνεύμονες.

Συχνά προκαλεί συμπτώματα που εμφανίζονται κατά την έμμηνο ρύση, όπως:

• πόνο στο στήθος
• συγκέντρωση αίματος στον θώρακα
• πνευμοθώρακα, δηλαδή κατάρρευση πνεύμονα
• βήχα με αίμα

Σε μελέτη περίπτωσης του 2021, μια γυναίκα 34 ετών ανέφερε πόνο στη δεξιά πλευρά του θώρακα, ο οποίος εμφανιζόταν κάθε μήνα ταυτόχρονα με την περίοδό της. Δεν είχε βήχα, πτύελα, πυρετό ή απώλεια βάρους και η αιτία του πόνου ήταν η ενδομητρίωση.

Συμπτώματα από το κατώτερο ουροποιητικό

Τα άτομα με ενδομητρίωση αναφέρουν συμπτώματα από το κατώτερο ουροποιητικό σημαντικά συχνότερα από όσα δεν έχουν την πάθηση.

Επώδυνη ούρηση

Ο πόνος κατά την ούρηση, ή δυσουρία, είναι το συχνότερο σύμπτωμα όταν η ενδομητρίωση επηρεάζει την ουροδόχο κύστη.

Σε ποιοτική μελέτη του 2021, οι συμμετέχουσες περιέγραψαν την επώδυνη ούρηση ως αίσθημα καύσου, παρόμοιο με εκείνο μιας ουρολοίμωξης. Συχνά ήταν εντονότερη το πρωί, ιδίως όταν η κύστη ήταν γεμάτη.

Αίμα στα ούρα

Η παρουσία αίματος στα ούρα κατά την έμμηνο ρύση, γνωστή ως κυκλική εμμηνορρυσιακή αιματουρία, μπορεί να αποτελεί ένδειξη ενδομητρίωσης της ουροδόχου κύστης. Ωστόσο, εμφανίζεται μόνο στο 20% των ατόμων με αυτή τη μορφή ενδομητρίωσης.

Άλλα συμπτώματα

Άλλα συμπτώματα από το κατώτερο ουροποιητικό μπορεί να είναι:

• δυσκολία στην ούρηση
• αίσθηση ότι η κύστη παραμένει γεμάτη μετά την ούρηση
• ανάγκη για νέα ούρηση λίγα λεπτά μετά
• πόνος όταν η κύστη είναι γεμάτη

Πόνος στα πλευρά ή στα πλάγια της μέσης

Σπάνια, η ενδομητρίωση μπορεί να επηρεάσει το ανώτερο ουροποιητικό σύστημα, δηλαδή τους ουρητήρες —οπότε ονομάζεται ενδομητρίωση των ουρητήρων— ή τους νεφρούς, οπότε ονομάζεται νεφρική ενδομητρίωση.

Ο πόνος στα πλευρά ή στα πλάγια της μέσης είναι συχνό σύμπτωμα της νεφρικής ενδομητρίωσης. Περίπου το 25% των ατόμων με ενδομητρίωση των ουρητήρων αναφέρουν τέτοιο πόνο.

Γαστρεντερικά συμπτώματα

Τα γαστρεντερικά συμπτώματα είναι σχεδόν εξίσου συχνά με τα γυναικολογικά σε άτομα με ενδομητρίωση. Συμμετοχή του εντέρου παρατηρείται στο 5–12% των γυναικών.

Τα άτομα με ενδομητρίωση έχουν 13 φορές περισσότερες πιθανότητες να αναφέρουν κοιλιακό πόνο σε σύγκριση με άτομα χωρίς την πάθηση. Πιθανά γαστρεντερικά συμπτώματα είναι:

• φούσκωμα
• ναυτία και έμετος
• διάρροια
• δυσκοιλιότητα
• κωλικοειδής πόνος στο ορθό
• δυσκολία στην κένωση

Ποιες παθήσεις έχουν παρόμοια συμπτώματα με την ενδομητρίωση;

Η ενδομητρίωση μπορεί να επηρεάσει πολλά όργανα και να είναι δύσκολο να διαγνωστεί, καθώς τα συμπτώματά της συχνά μοιάζουν με εκείνα άλλων παθήσεων. Ορισμένες καταστάσεις που μπορεί να προκαλέσουν χρόνιο πυελικό πόνο είναι:

• φλεγμονώδης νόσος της πυέλου
• κύστεις ωοθηκών
• φλεγμονώδης νόσος του εντέρου
• διάμεση κυστίτιδα
• σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου
• χρόνια φλεγμονή του ουροποιητικού
• δυσκοιλιότητα
• αδενομύωση
• ινομυώματα
• στένωση του τραχήλου της μήτρας

Η επέκταση ενδομητρικού ιστού σε διαφορετικά όργανα και δομές μπορεί να προκαλέσει ευρύ φάσμα συμπτωμάτων, πέρα από τον χρόνιο πυελικό πόνο, τα οποία μπορεί να εκληφθούν ως ενδείξεις άλλης πάθησης. Για παράδειγμα, η νεφρική ενδομητρίωση μπορεί να διαγνωστεί λανθασμένα ως όγκος του νεφρού, ενώ η ενδομητρίωση μπορεί επίσης να μοιάζει με σκωληκοειδίτιδα.

Πότε χρειάζεται επικοινωνία με γιατρό

Όποιος εμφανίζει συμπτώματα ενδομητρίωσης, ιδίως όταν αυτά επηρεάζουν σημαντικά την καθημερινότητά του, είναι καλό να απευθυνθεί σε επαγγελματία υγείας. Επειδή τα συμπτώματα ποικίλλουν και μπορεί να μοιάζουν με εκείνα άλλων παθήσεων, η διάγνωση είναι δύσκολη. Η καταγραφή των συμπτωμάτων μπορεί να βοηθήσει.

Ο επαγγελματίας υγείας συνήθως εξετάζει την κοιλιά και τον κόλπο. Ενδέχεται να χρειαστούν και πρόσθετες εξετάσεις, όπως υπερηχογράφημα ή λαπαροσκόπηση, για τη διάγνωση.

Συνοπτικά

Η ενδομητρίωση είναι χρόνια πάθηση που επηρεάζει πολλές γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας. Η διάγνωσή της μπορεί να είναι δύσκολη, καθώς ορισμένα συμπτώματα είναι λιγότερο γνωστά —όπως ο νευρικός πόνος και τα ουρολογικά ή γαστρεντερικά προβλήματα— ή μοιάζουν με εκείνα άλλων καταστάσεων. Η καταγραφή των συμπτωμάτων μπορεί να βοηθήσει τον επαγγελματία υγείας να αξιολογήσει καλύτερα την κατάσταση και να προτείνει κατάλληλες επιλογές αντιμετώπισης. Οι αποφάσεις για εξετάσεις και θεραπεία πρέπει να λαμβάνονται σε συνεννόηση με τον γιατρό σας.