Νέα μελέτη υποδεικνύει ότι η νέκρωση, δηλαδή ένας τύπος ανεξέλεγκτου κυτταρικού θανάτου, ενδέχεται να αποτελεί τον βασικό σύνδεσμο ανάμεσα στη γήρανση και σε πολλές χρόνιες παθήσεις, μεταξύ των οποίων ο καρκίνος και οι νευροεκφυλιστικές διαταραχές.
Βλάβες στους ιστούς και φλεγμονές προκύπτουν από τη νέκρωση, τροφοδοτώντας έναν φαύλο κύκλο που κάνει τη γήρανση να εξελίσσεται ταχύτερα.
Η παρέμβαση στη νέκρωση εξακολουθεί να είναι δύσκολη. Ωστόσο, οι ερευνητές εκτιμούν πως η αποκωδικοποίηση του μηχανισμού μπορεί να οδηγήσει σε θεραπείες που θα στοχεύουν τις ρίζες των χρόνιων παθήσεων.
Η γήρανση δεν εξηγείται μόνο από την πάροδο του χρόνου. Πρόκειται για σύνθετη βιολογική διεργασία, στην οποία συνυπάρχουν σιωπηλές βλάβες, αφανείς φθορές και εσωτερικές λειτουργίες του οργανισμού. Εδώ και δεκαετίες, οι επιστήμονες αναζητούν τι θέτει σε κίνηση αυτή την πορεία και ποιοι παράγοντες την επιταχύνουν. Μια νέα θεωρία επαναφέρει στο επίκεντρο έναν παλιό ύποπτο, τη νέκρωση: τον ανεξέλεγκτο θάνατο κυττάρων που ενδέχεται να βρίσκεται πίσω από τη γήρανση του σώματος και την εκδήλωση πολλών χρόνιων ασθενειών.
Τι συμβαίνει κατά τη νέκρωση
Ως τύπος ανεξέλεγκτου κυτταρικού θανάτου, η νέκρωση απελευθερώνει τοξικά κατάλοιπα στους ιστούς και καταπονεί κρίσιμα όργανα, όπως οι πνεύμονες, η καρδιά και ο εγκέφαλος. Νέα ευρήματα υποστηρίζουν ότι δεν είναι μόνο συνέπεια της φθοράς, αλλά συμβάλλει ενεργά στη γήρανση και στην εμφάνιση σοβαρών νοσημάτων.
Η απόπτωση είναι η «τακτοποιημένη» αυτοκαταστροφή των κυττάρων, ενώ στη νέκρωση επικρατεί κυτταρικό χάος: η μεμβράνη διαρρηγνύεται και ένζυμα μαζί με κομμάτια DNA διαχέονται στους γειτονικούς ιστούς, προκαλώντας φλεγμονή και βλάβες που συσσωρεύονται.
Σύμφωνα με νέα ανασκόπηση στο περιοδικό Oncogene, η νέκρωση μπορεί να μην αποτελεί μόνο σύμπτωμα, αλλά ενδεχομένως να βρίσκεται στη ρίζα του καρκίνου, των καρδιοπαθειών, των νευροεκφυλιστικών διαταραχών και της χρόνιας νεφρικής νόσου.
Η νέκρωση μπορεί να θέσει σε κίνηση μια αλυσίδα αντιδράσεων: όταν πεθαίνει ένα κύτταρο, απελευθερώνει σήματα φλεγμονής που μπορεί να οδηγήσουν και άλλα κύτταρα στον ίδιο δρόμο. Στη συνέχεια, οι ιστοί ουλοποιούνται και οι βλάβες γίνονται μόνιμες. Οι ερευνητές παρατήρησαν αυτόν τον «φαύλο κύκλο» σε επιθετικούς όγκους του μαστού, των νεφρών, του προστάτη και του ενδομητρίου.
Στις παθήσεις που συνδέονται με τη νέκρωση περιλαμβάνεται και η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια, η οποία αφορά το 50% των ανθρώπων έως την ηλικία των 75 ετών. Πιθανώς, όμως, η σοβαρότερη επίδρασή της αφορά τον εγκέφαλο: στη νόσο Αλτσχάιμερ και στο Πάρκινσον, ο θάνατος των νευρώνων πυροδοτεί εκτεταμένη φλεγμονή και επιταχύνει την απώλεια εγκεφαλικών κυττάρων.
«Η νέκρωση είναι ο κεντρικός μηχανισμός μέσω του οποίου η συστηματική εκφύλιση ξεκινά και εξαπλώνεται», εξηγεί η Δρ. Καρίνα Κερν, επικεφαλής της μελέτης και CEO της LinkGevity, μιας βιοτεχνολογικής εταιρείας στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ.
Καθώς περνούν τα χρόνια, τα κύτταρα γίνονται λιγότερο ανθεκτικά στη νέκρωση και η φλεγμονή εντείνεται. Αυτό επιβαρύνει τη γονιδιακή σταθερότητα και τη συνοχή των ιστών, στοιχεία που χαρακτηρίζουν τη γήρανση.
Μπορεί να ανακοπεί η γήρανση;
Επειδή η νέκρωση δεν ελέγχεται γενετικά, η ανάπτυξη φαρμάκων με συγκεκριμένο στόχο είναι δύσκολη. Οι ερευνητικές προσπάθειες επικεντρώνονται στον περιορισμό των βλαβερών συνεπειών και όχι στην πλήρη διακοπή της διαδικασίας. Οι αναστολείς διαύλων ασβεστίου αποτελούν ένα από τα πεδία παρέμβασης που δημιουργούν προσδοκίες, αλλά έως τώρα έχουν καταγράψει περιορισμένη επιτυχία σε κλινικές δοκιμές.
Οι ερευνητές, πάντως, υπογραμμίζουν ότι η νέκρωση αποτελεί «η κορυφή του παγόβουνου» σε σχέση με τη γήρανση και τις χρόνιες παθήσεις. «Ίσως δεν μπορούμε ακόμη να τη σταματήσουμε, αλλά τώρα που την αναγνωρίζουμε ως πυρήνα του προβλήματος, μπορούμε επιτέλους να στοχεύσουμε εκεί όπου πονάει περισσότερο», λέει η Δρ. Κερν.
Σύνοψη: νέκρωση και γήρανση
- Μια νέα μελέτη συνδέει τη νέκρωση, μορφή ανεξέλεγκτου κυτταρικού θανάτου, με τη γήρανση και διάφορες χρόνιες ασθένειες, όπως τον καρκίνο και τις νευροεκφυλιστικές διαταραχές.
- Η νέκρωση προκαλεί φλεγμονώδεις αντιδράσεις και ιστική βλάβη, τροφοδοτώντας έναν κύκλο που επιταχύνει τη γήρανση.
- Οι επιστήμονες εκτιμούν πως η κατανόηση της διαδικασίας ενδέχεται να συμβάλει στην ανάπτυξη θεραπειών για χρόνιες παθήσεις.
- Καθώς η νέκρωση δεν ρυθμίζεται γενετικά, η ανάπτυξη στοχευμένων φαρμάκων είναι δύσκολη· οι ερευνητές, ωστόσο, επιδιώκουν να περιορίσουν τις βλαβερές επιπτώσεις της.
- Η Δρ. Καρίνα Κερν περιγράφει τη νέκρωση ως βασικό μηχανισμό της γήρανσης, ο οποίος ενδέχεται να προσφέρει στο μέλλον ένα κλειδί για την αντιμετώπιση χρόνιων παθήσεων.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/giransi-epistimones-apokalypsan-mystiko-michanismo/9921
