Για σχεδόν μία δεκαετία, η Josette Santiago αναζητούσε απεγνωσμένα λύση για ένα συχνό γυναικολογικό πρόβλημα που έκανε τη ζωή της πολύ δύσκολη. Οι γιατροί τής πρότειναν επανειλημμένα υστερεκτομή, μέχρι που η ίδια ανακάλυψε μια λιγότερο επεμβατική θεραπεία για τα ινομυώματα, την οποία κανείς δεν είχε αναφέρει.
Η φυσικοθεραπεύτρια από το Νιου Τζέρσεϊ είχε έντονη αιμορραγία στην περίοδο και εξουθενωτικό φούσκωμα εξαιτίας ενός ινομυώματος της μήτρας. Η καλοήθης αυτή ανάπτυξη έφτασε τελικά σε μέγεθος αντίστοιχο με πεπόνι.
Όπου κι αν απευθυνόταν, άκουγε την ίδια πρόταση: υστερεκτομή, μια μεγάλη επέμβαση για την αφαίρεση της μήτρας. Η Josette δίσταζε να υποβληθεί σε χειρουργείο. Όταν αρνήθηκε, ένας γιατρός τής είπε, όπως αναφέρει, ότι δεν υπήρχε κάτι άλλο που μπορούσαν να κάνουν.
Μόνο όταν άρχισε να αναζητά πληροφορίες μόνη της έμαθε για μια πολύ λιγότερο επεμβατική θεραπεία. Η εμπειρία της θέτει ένα ερώτημα για τη φροντίδα εκατομμυρίων Αμερικανίδων με ινομυώματα: γιατί τόσες γυναίκες ενημερώνονται για μια μεγάλη επέμβαση χωρίς να μαθαίνουν και για τις εναλλακτικές;
Σε έρευνα του 2024, το 53% των γυναικών με ινομυώματα είχε δεχτεί πρόταση για υστερεκτομή, ενώ μόλις το 17% είχε ενημερωθεί για μια επέμβαση που μπορεί να συρρικνώσει τα ινομυώματα χωρίς να αφαιρεθεί η μήτρα.
Η υστερεκτομή μπορεί να είναι η καταλληλότερη θεραπεία για γυναίκες με σοβαρά ινομυώματα, ιδίως όταν άλλες προσεγγίσεις δεν έχουν αποδώσει. Είναι επίσης ο μόνος τρόπος να εξασφαλιστεί ότι τα ινομυώματα δεν θα επανεμφανιστούν. Ωστόσο, πρόκειται για μη αναστρέψιμη επέμβαση, η οποία καταργεί τη δυνατότητα εγκυμοσύνης και ενέχει κινδύνους, όπως αιμορραγία, λοίμωξη και βλάβη σε γειτονικά όργανα. Η ανάρρωση μπορεί να διαρκέσει αρκετές εβδομάδες.
Οι λιγότερο επεμβατικές επιλογές δεν είναι κατάλληλες για όλες, όμως η εμπειρία της Josette δείχνει ότι ορισμένες γυναίκες ενδέχεται να μην ενημερώνονται καν για την ύπαρξή τους.
Από ένα μικρό ινομύωμα σε μέγεθος πεπονιού
Η Josette διαγνώστηκε με ινομύωμα το 2016, σε ηλικία 42 ετών. Τότε είχε διάμετρο μόλις 4 εκατοστά, περίπου όσο ένα καρύδι. Παρά το μικρό του μέγεθος, προκαλούσε κάθε μήνα πολυήμερη έντονη αιμορραγία και μεγάλους θρόμβους, δυσκολεύοντας ολοένα περισσότερο την κολύμβηση και το τρέξιμο μεγάλων αποστάσεων.
Οι γιατροί τής είπαν ότι υπήρχαν λίγα πράγματα που μπορούσαν να κάνουν και ότι το ινομύωμα θα συρρικνωνόταν όταν έμπαινε στην εμμηνόπαυση. Τρία χρόνια αργότερα, όμως, τα συμπτώματα δεν είχαν βελτιωθεί. Το 2019 υποβλήθηκε σε κατάλυση, μια διαδικασία που χρησιμοποιεί θερμότητα για να καταστρέψει ιστό, με στόχο να περιοριστεί η αιμορραγία.
Όταν άρχισε να απευθύνεται σε νέους γιατρούς το 2020, η σύσταση που άκουγε ξανά και ξανά ήταν η υστερεκτομή. Η αιμορραγία της είχε πλέον μειωθεί σημαντικά, αλλά οι γιατροί την προειδοποιούσαν ότι το ινομύωμα θα μπορούσε να συνεχίσει να μεγαλώνει και τελικά να πιέζει γειτονικά όργανα.
Η Josette εξακολουθούσε να μην επιθυμεί μια μεγάλη επέμβαση. Όταν αρνήθηκε, λέει ότι ένας γιατρός ουσιαστικά τη «διέγραψε» ως ασθενή, εξηγώντας της ότι δεν είχε κάτι άλλο να της προσφέρει.
«Απλώς είπα: “Άσ’ το. Θα ακούσω το σώμα μου”», δήλωσε η Josette, σήμερα 52 ετών.
Το 2025, ωστόσο, το ινομύωμα έγινε αδύνατο να αγνοηθεί. Η Josette παρατήρησε ότι ένιωθε χορτάτη αφού έτρωγε μόνο μικρές ποσότητες φαγητού. Η κοιλιά της είχε πρηστεί τόσο, ώστε γυναίκες στο γυμναστήριο τη ρωτούσαν επανειλημμένα αν ήταν έγκυος. Δυσκολευόταν όλο και περισσότερο να σκύψει, κάτι ιδιαίτερα απαιτητικό στη δουλειά της ως φυσικοθεραπεύτρια.
Τον Οκτώβριο εκείνης της χρονιάς, το ινομύωμα είχε φτάσει τα 16 εκατοστά, περίπου όσο ένα πεπόνι τύπου honeydew. Ο γιατρός πρωτοβάθμιας φροντίδας εξακολουθούσε να προτείνει υστερεκτομή, ενώ η Josette λέει ότι έλαβε ακόμη και διαφημιστικό υλικό για την επέμβαση.
Η βραβευμένη με Όσκαρ ηθοποιός Lupita Nyong’o, 43 ετών, είχε αναφέρει νωρίτερα φέτος ότι είχε 77 ινομυώματα στη μήτρα, τα οποία προκαλούσαν έντονη και επώδυνη περίοδο. Είπε ότι έχουν αφαιρεθεί 25, ενώ περισσότερα από 50 εξακολουθούν να αναπτύσσονται στο σώμα της, με το μεγαλύτερο να έχει περίπου το μέγεθος πορτοκαλιού.
Εμβολισμός ινομυωμάτων χωρίς αφαίρεση της μήτρας
Αποφασισμένη να αποφύγει το μεγάλο χειρουργείο, η Josette άρχισε να ερευνά μόνη της άλλες θεραπείες. Έτσι έμαθε για τον εμβολισμό των ινομυωμάτων της μήτρας, μια διαδικασία που διακόπτει την αιμάτωσή τους, με αποτέλεσμα να συρρικνώνονται σταδιακά.
Σε αντίθεση με την υστερεκτομή, δεν αφαιρείται η μήτρα. Ειδικός εισάγει έναν λεπτό σωλήνα μέσα από μια μικρή οπή σε αρτηρία στον καρπό ή στη βουβωνική χώρα και διοχετεύει μικροσκοπικά σωματίδια που εμποδίζουν τη ροή του αίματος προς το ινομύωμα.
Η διαδικασία διαρκεί συνήθως περίπου μία ώρα και πολλές ασθενείς μπορούν να επιστρέψουν στο σπίτι την ίδια ημέρα. Για τη Josette φαινόταν να προσφέρει ακριβώς αυτό που αναζητούσε επί χρόνια. Την εξέπληξε, ωστόσο, το γεγονός ότι κανένας από τους γιατρούς της δεν την είχε αναφέρει.
Αρχικά εντόπισε μια κλινική στο Ντάλας που προσέφερε τη θεραπεία, αλλά διαπίστωσε ότι η ασφάλιση υγείας της στο Νιου Τζέρσεϊ δεν κάλυπτε τη θεραπεία εκεί. Ο γιατρός την παρέπεμψε στον Dr Tate Kirk, επεμβατικό ακτινολόγο στην κομητεία Γουέστσεστερ, λίγο έξω από τη Νέα Υόρκη. Παρά τις πολυετείς επισκέψεις σε γιατρούς, δεν γνώριζε ότι υπήρχε τόσο κοντά της ειδικός που πραγματοποιούσε τη διαδικασία.
«Δεν θα είχα περάσει όλη αυτή την ταλαιπωρία αν μου την είχαν προτείνει το 2016, το 2017 ή ακόμη και το 2018. Θα την είχα επιλέξει. Κανείς δεν μου μίλησε πραγματικά γι’ αυτήν», είπε.
Ένας πιθανός λόγος που οι γυναίκες δεν ενημερώνονται για τον εμβολισμό είναι ότι τον πραγματοποιεί διαφορετικός ειδικός από εκείνον που συνήθως διαγιγνώσκει και αντιμετωπίζει τα ινομυώματα. Τις υστερεκτομές πραγματοποιούν γυναικολόγοι, ενώ τον εμβολισμό συνήθως επεμβατικοί ακτινολόγοι, γιατροί που χρησιμοποιούν απεικονιστικές εξετάσεις για να καθοδηγούν ελάχιστα επεμβατικές διαδικασίες. Έτσι, μπορεί να χρειαστεί παραπομπή σε άλλον ειδικό για να εξεταστεί αυτή η επιλογή.
Ο εμβολισμός, πάντως, δεν είναι απαραίτητα η κατάλληλη θεραπεία για κάθε γυναίκα με ινομυώματα. Οι όγκοι διαφέρουν σημαντικά ως προς το μέγεθος και τη θέση τους, ενώ η θεραπεία εξαρτάται από τα συμπτώματα, το ιατρικό ιστορικό και το αν η γυναίκα επιθυμεί να αποκτήσει παιδιά.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, φάρμακα μπορούν να ελέγξουν την έντονη αιμορραγία. Άλλες γυναίκες μπορεί να ωφεληθούν από μυομεκτομή, επέμβαση κατά την οποία αφαιρούνται τα ινομυώματα, αλλά διατηρείται η μήτρα. Ο εμβολισμός μπορεί να ανακουφίσει αποτελεσματικά από τα συμπτώματα, όμως δεν έχει πάντα αποτέλεσμα και ορισμένες γυναίκες χρειάζονται τελικά πρόσθετη θεραπεία.
Μπορεί επίσης να επηρεάσει τη λειτουργία των ωοθηκών και τη γονιμότητα, γι’ αυτό ενδέχεται να μην είναι η καταλληλότερη επιλογή για κάποιες γυναίκες που θέλουν να μείνουν έγκυες. Η υστερεκτομή, από την άλλη, μπορεί να είναι η καλύτερη λύση για γυναίκες με σοβαρά ή επαναλαμβανόμενα συμπτώματα που επιθυμούν οριστική αντιμετώπιση.
Πώς έγινε η επέμβαση και ποια ήταν η ανάρρωση
Ο Kirk εκτιμά ότι ο εμβολισμός αξίζει να συζητείται πολύ ευρύτερα. Όπως εξήγησε, η διαδικασία δεν συρρικνώνει απλώς τα ινομυώματα, αλλά μεταβάλλει και τη σύσταση του ιστού τους.
«Δεν εξαφανίζεται εντελώς, αλλά στην πράξη δεν συμπεριφέρεται πια σαν ινομύωμα», είπε. Τα μεγάλα ινομυώματα μπορεί να είναι σκληρά και πυκνά, πιέζοντας την ουροδόχο κύστη και άλλες γύρω δομές. Μετά τον εμβολισμό, σύμφωνα με τον Kirk, γίνονται πιο μαλακά και είναι λιγότερο πιθανό να ασκούν την ίδια πίεση.
«Γίνεται σχεδόν σαν σφουγγάρι. Το ινομύωμα ουσιαστικά συμπιέζεται αντί να συμπιέζει τα γύρω όργανα», είπε. Εκτιμά ότι ένα ινομύωμα όπως αυτό της Josette θα μπορούσε να συρρικνωθεί περίπου κατά 50% μέσα σε έξι μήνες, αν και τα αποτελέσματα διαφέρουν από ασθενή σε ασθενή.
Η Josette υποβλήθηκε στη διαδικασία τον Απρίλιο του 2026, αφού έκανε εξετάσεις αίματος και μαγνητική τομογραφία για την αξιολόγηση του ινομυώματος. Ο Kirk εισήγαγε έναν λεπτό σωλήνα σε αρτηρία στο πάνω μέρος του μηρού της και τον καθοδήγησε προς τα αιμοφόρα αγγεία που τροφοδοτούν τη μήτρα. Εκεί διοχετεύτηκαν μικροσκοπικά σωματίδια, ώστε να διακοπεί η αιμάτωση του ινομυώματος.
Της χορηγήθηκε καταστολή «twilight», η οποία την άφηνε σε μια θολή, ονειρική κατάσταση, αλλά μπορούσε ακόμη να απαντά σε ερωτήσεις. Η θεραπεία διήρκεσε περίπου μία ώρα. Στη συνέχεια έμεινε για δύο ώρες σε χώρο ανάνηψης και πήρε εξιτήριο με συνταγογραφημένα παυσίπονα, τα οποία, όπως λέει, δεν χρειάστηκε ποτέ.
Μέσα σε δύο ημέρες μπορούσε να κάνει βόλτα. Παρουσίασε πυρετό και κόπωση για περίπου μία εβδομάδα, αλλά δεν ανέφερε άλλες επιπλοκές.
«Ειλικρινά, ήταν μια πολύ εύκολη διαδικασία», είπε. «Την επόμενη εβδομάδα ήταν σαν να μην είχε συμβεί τίποτα».
Δεν αναρρώνουν, ωστόσο, όλοι τόσο εύκολα. Ο εμβολισμός μπορεί να προκαλέσει σημαντικό πόνο και κράμπες τις ημέρες μετά τη θεραπεία, καθώς και ναυτία, πυρετό και κόπωση. Σπανιότερα, οι επιπλοκές μπορεί να περιλαμβάνουν λοίμωξη, βλάβη στη λειτουργία των ωοθηκών ή ανάγκη για νέα επέμβαση.
Τα ινομυώματα είναι εξαιρετικά συχνά: εκτιμάται ότι έως και το 80% των γυναικών θα εμφανίσει ινομυώματα μέχρι την ηλικία των 50 ετών, αν και πολλές δεν έχουν ποτέ συμπτώματα και δεν χρειάζονται θεραπεία. Η ανάπτυξή τους επηρεάζεται από τις ορμόνες οιστρογόνο και προγεστερόνη και συχνά συρρικνώνονται φυσικά μετά την εμμηνόπαυση.
Η πορεία της Josette μετά τον εμβολισμό
Για τη Josette, τα οφέλη ήταν σημαντικά. Μετά τη διαδικασία, το έντονο φούσκωμα υποχώρησε και δεν είχε ξανά έντονη αιμορραγία. Επέστρεψε στο τρέξιμο, την κολύμβηση και την ποδηλασία, ενώ δεν δυσκολεύεται πλέον με τις σωματικές απαιτήσεις της εργασίας της.
Περιμένει να υποβληθεί σε μαγνητική τομογραφία τον Δεκέμβριο, για να διαπιστωθεί πόσο έχει συρρικνωθεί το ινομύωμα. Έπειτα από χρόνια κατά τα οποία ένιωθε άβολα με την πρησμένη κοιλιά της και δεχόταν ερωτήσεις για το αν ήταν έγκυος, λέει ότι πλέον αισθάνεται ξανά άνετα με το σώμα της.
«Έχω τώρα λίγη περισσότερη αυτοπεποίθηση όταν φοράω μαγιό και γενικά», είπε.
Ελπίζει ότι η κοινοποίηση της εμπειρίας της θα ενθαρρύνει και άλλες γυναίκες με ινομυώματα να ρωτούν για όλες τις διαθέσιμες θεραπείες πριν συμφωνήσουν σε μια μεγάλη επέμβαση.
«Χαίρομαι που μπορώ να μιλήσω σε όλους γι’ αυτή τη διαδικασία», είπε. «Μακάρι να ήταν πιο γνωστή και οι γιατροί να μην επέλεγαν πάντα τον πιο δύσκολο δρόμο».
Η συμβουλή της προς άλλες γυναίκες είναι απλή: «Μην μένετε σε έναν γιατρό όταν σας λέει κάτι. Μπορείτε πάντα να ζητήσετε και δεύτερη, τρίτη ή τέταρτη γνώμη».
Οι επιλογές θεραπείας για τα ινομυώματα και οι σχετικές αποφάσεις πρέπει να συζητούνται με τον γιατρό.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/inomyomata-i-ligotero-epemvatiki-therapeia-poy-den-eichan-proteinei-stin-astheni/25712
