Μια νέα μελέτη του Northwestern Medicine, που δημοσιεύτηκε στο Journal of Clinical Investigation, διερευνά τη σύνδεση της φλεγμονής με την ανάπτυξη αιματολογικών καρκίνων σε ηλικιωμένους με μεταλλάξεις στο γονίδιο TP53. Η κλωνική αιμοποίηση δεν αποτελεί καρκίνο, αλλά μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρές παθήσεις, όπως η λευχαιμία.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι η φλεγμονή μπορεί να ευνοήσει τα μεταλλαγμένα βλαστικά κύτταρα, προκαλώντας έναν φαύλο κύκλο που αποδυναμώνει τα υγιή. Οι ερευνητές εκτιμούν πως η στόχευση της φλεγμονής, για παράδειγμα μέσω αναστολής του σήματος IL-1B, ενδέχεται να καθυστερήσει ή να αποτρέψει την εξέλιξη της διαδικασίας σε καρκίνο.
Το Northwestern Medicine ηγήθηκε της μελέτης, η οποία δημοσιεύτηκε στο Journal of Clinical Investigation. Τα αποτελέσματά της εξηγούν γιατί ορισμένες γενετικές μεταλλάξεις συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο σοβαρών αιματολογικών καρκίνων σε μεγαλύτερης ηλικίας άτομα.
Με την κλωνική αιμοποίηση (clonal hematopoiesis, CH), μια διαδικασία που σχετίζεται με την ηλικία, τα αιμοποιητικά βλαστικά κύτταρα αποκτούν μεταλλάξεις και παράγουν έναν κλώνο αιμοκυττάρων με ξεχωριστό γενετικό προφίλ. Παρότι δεν είναι καρκίνος, εμφανίζεται «σιωπηλά» σε πολλούς ανθρώπους που κατά τα άλλα είναι υγιείς.
«Πολλοί άνθρωποι με αυτούς τους μεταλλαγμένους κλώνους παραμένουν σταθεροί, αλλά όσοι φέρουν μεταλλάξεις στο TP53 έχουν πολύ υψηλότερη συχνότητα λευχαιμίας», δήλωσε ο Yan Liu, αναπληρωτής καθηγητής Ιατρικής στο Τμήμα Αιματολογίας και Ογκολογίας και κύριος συγγραφέας της μελέτης. «Η δουλειά μας προσπαθεί να καταλάβει τι είναι αυτό που πυροδοτεί την επέκταση του μεταλλαγμένου κλώνου με την πάροδο του χρόνου».
Οι επιστήμονες εξέτασαν αιμοκύτταρα και φλεγμονώδεις αντιδράσεις σε ποντίκια με κλωνική αιμοποίηση και μεταλλάξεις TP53. Διαπίστωσαν ότι το φλεγμονώδες στρες προσφέρει στα μεταλλαγμένα αιμοποιητικά βλαστικά και προγονικά κύτταρα (HSPCs) ανταγωνιστικό πλεονέκτημα έναντι των υγιών, διευκολύνοντας την εξέλιξη της νόσου.
Η φλεγμονή, όπως διαπίστωσε η ομάδα, ενεργοποιεί το φλεγμονόσωμα NLRP1, ένα πολυπρωτεϊνικό σύμπλοκο στα ανοσοκύτταρα που ανιχνεύει κινδύνους. Τα μεταλλαγμένα κύτταρα απελευθερώνουν έπειτα περισσότερα φλεγμονώδη σήματα, ενισχύοντας έναν φαύλο κύκλο που εξασθενεί τα φυσιολογικά κύτταρα και επιτρέπει στα μεταλλαγμένα να επικρατήσουν.
«Αυτό που βρήκαμε είναι ότι τα μεταλλαγμένα κύτταρα είναι ουσιαστικά ανθεκτικά -δεν επηρεάζονται από τις φλεγμονώδεις κυτταροκίνες», ανέφερε ο Liu, ο οποίος είναι επίσης μέλος του Robert H. Lurie Comprehensive Cancer Center του Northwestern University.
Με την πάροδο της ηλικίας, η διαδικασία επιδεινώνεται. Από την ανάλυση μεταλλαγμένων ανθρώπινων αιμοκυττάρων προέκυψε ότι οι μεταλλάξεις TP53 μεταβάλλουν τον τρόπο επεξεργασίας του RNA και ενεργοποιούν μονοπάτια που διατηρούν τη φλεγμονή σε υψηλά επίπεδα. Η χρόνια φλεγμονή στον μυελό των οστών μπορεί τελικά να οδηγήσει σε αιματολογικούς καρκίνους, όπως η λευχαιμία.
Η μελέτη, ωστόσο, υποδεικνύει ότι η παρέμβαση στη φλεγμονή θα μπορούσε να σταματήσει αυτή την επικίνδυνη αλληλουχία γεγονότων.
Η αναστολή ενός από τα φλεγμονώδη σήματα, της IL-1B, μπορεί, σύμφωνα με τους ερευνητές, να περιορίσει το πλεονέκτημα των μεταλλαγμένων κυττάρων. Τα ευρήματα δημιουργούν νέες δυνατότητες για έγκαιρη παρέμβαση και παρακολούθηση ανθρώπων με μεταλλάξεις TP53.
«Η δουλειά μας δείχνει ότι, μειώνοντας τη φλεγμονή, ενδέχεται να αποτρέψουμε την εξέλιξη της κλωνικής αιμοποίησης σε λευχαιμία», δήλωσε ο Liu.
Ο Liu και η ομάδα του σχεδιάζουν τώρα να εξετάσουν παρεμβάσεις που μπλοκάρουν την IL-1B σε ανθρώπους με κλωνική αιμοποίηση.
«Άτομα που φέρουν αυτές τις μεταλλάξεις -ή ακόμη και άλλες μεταλλάξεις- θα μπορούσαν να ωφεληθούν από αυτού του τύπου τη θεραπεία», κατέληξε.
Περισσότερες πληροφορίες: Sisi Chen et al, Mutant p53 promotes clonal hematopoiesis through generating a chronic inflammatory microenvironment, Journal of Clinical Investigation (2025). DOI: 10.1172/jci184285.
Συνοπτική παρουσίαση
- Έρευνα του Northwestern Medicine εξετάζει τη σχέση της φλεγμονής με τους αιματολογικούς καρκίνους σε ηλικιωμένους που έχουν μεταλλάξεις στο TP53.
- Η κλωνική αιμοποίηση συνδέεται με χρόνια φλεγμονή και ενδέχεται να εξελιχθεί σε σοβαρές παθήσεις, όπως η λευχαιμία.
- Η φλεγμονή μπορεί να ενδυναμώσει τα μεταλλαγμένα βλαστικά κύτταρα, με αποτέλεσμα έναν φαύλο κύκλο που εξασθενεί τα υγιή.
- Η αναστολή του σήματος IL-1B, το οποίο σχετίζεται με τη φλεγμονή, ενδέχεται να καθυστερήσει ή να αποτρέψει την εξέλιξη της κλωνικής αιμοποίησης σε λευχαιμία.
- Οι ερευνητές σχεδιάζουν να δοκιμάσουν παρεμβάσεις για την αναστολή της IL-1B σε ανθρώπους με κλωνική αιμοποίηση, ανοίγοντας νέες θεραπευτικές προοπτικές.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/karkinos-pos-i-flegmoni-pyrodotei-ta-epikindyna-aimopoiitika-vlastika-kyttara/17999
