Η εμμηνόπαυση κλείνει τον κύκλο της αναπαραγωγικής λειτουργίας των ωοθηκών, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι παύει κάθε βιολογική δραστηριότητά τους. Νέα μελέτη δείχνει πως ο ιστός τους εξακολουθεί να μεταβάλλεται επί δεκαετίες και φέρνει στο προσκήνιο έναν λιγότερο μελετημένο ρόλο: τη συμμετοχή των ωοθηκών στις διεργασίες της γήρανσης.
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Northwestern και το Ινστιτούτο Buck για την Έρευνα της Γήρανσης ανέλυσαν υγιή ιστό ωοθηκών από 28 γυναίκες, ηλικίας 50 έως 75 ετών. Τα αποτελέσματα, τα οποία δημοσιεύτηκαν στο Aging Cell, θέτουν υπό αμφισβήτηση την αντίληψη ότι μετά τη γονιμότητα οι ωοθήκες μένουν σε μεγάλο βαθμό αμετάβλητες και ανενεργές.
Τι αλλάζει στις ωοθήκες μετά την εμμηνόπαυση
Οι γυναίκες χωρίστηκαν σε τρεις ηλικιακές κατηγορίες: 50–59, 60–69 και 70 ετών και άνω. Παρότι οι ωοθήκες τους είχαν αφαιρεθεί με χειρουργική επέμβαση για διαφορετικούς λόγους, στα δείγματα της μελέτης δεν εντοπίστηκαν παθολογικές αλλοιώσεις.
Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν φασματομετρία μάζας, τεχνική που αναγνωρίζει και ποσοτικοποιεί πρωτεΐνες, για να μελετήσουν χιλιάδες από αυτές στον ωοθηκικό ιστό. Καθώς οι πρωτεΐνες εμπλέκονται σε πολλές λειτουργίες των κυττάρων, οι μεταβολές στην ποσότητά τους προσφέρουν ενδείξεις για τις βιολογικές διεργασίες που συμβαίνουν σε ένα όργανο.
Η ανάλυση έδειξε ότι κάθε ηλικιακή ομάδα είχε διαφορετικά μοριακά χαρακτηριστικά. Ωστόσο, η έρευνα συνέκρινε δείγματα από διαφορετικές γυναίκες και όχι από τα ίδια άτομα σε βάθος χρόνου. Έτσι, καταγράφει μεταβολές που σχετίζονται με την ηλικία, αλλά δεν παρακολουθεί την εξέλιξη κάθε περίπτωσης ξεχωριστά.
Οι ωοθήκες εξακολουθούν να μεταβάλλονται με την ηλικία
Στις ωοθήκες των γυναικών 50–59 ετών εντοπίστηκαν σε μεγαλύτερη αφθονία πρωτεΐνες που σχετίζονται με τον έλεγχο των κυτταρικών λειτουργιών και τη διατήρηση της δομής του ιστού. Στα δείγματα μεγαλύτερων ηλικιών ήταν πιο εμφανείς πρωτεΐνες που συνδέονται με τον μεταβολισμό, την ανοσολογική δραστηριότητα και τη φλεγμονή.
Μεταβολές διαπιστώθηκαν και στην εξωκυττάρια μήτρα, το «πλέγμα» που περιβάλλει τα κύτταρα και τα στηρίζει. Τα ευρήματα παραπέμπουν σε ιστό που εξακολουθεί να αναδιαμορφώνεται, όπως είχαν δείξει και προηγούμενα πειράματα της ίδιας ερευνητικής ομάδας σε πειραματόζωα.
Η ερευνήτρια Francesca Duncan τονίζει ότι δεν έχει ακόμη απαντηθεί τι ακριβώς συμβαίνει με τις ωοθήκες μετά την εμμηνόπαυση. Παραμένει επίσης ασαφές αν οι μεταβολές που παρατηρούνται είναι ωφέλιμες, επιβαρυντικές ή αποτελούν μέρος της φυσιολογικής γήρανσης.
Τι δείχνουν τα ευρήματα για τις ωοθήκες
Η έρευνα εντοπίζει διαφορές στη σύσταση και τη λειτουργία του ωοθηκικού ιστού μεταξύ των ηλικιακών ομάδων, αλλά δεν ξεκαθαρίζει ακόμη πώς επηρεάζουν οι αλλαγές αυτές την υγεία των γυναικών. Το δείγμα ήταν μικρό και προερχόταν από διαφορετικές γυναίκες, επομένως απαιτούνται μεγαλύτερες μελέτες που θα διαρκέσουν περισσότερο, ώστε να επιβεβαιωθούν τα ευρήματα και να κατανοηθεί η σημασία τους.
Τα ευρήματα, ωστόσο, δίνουν αφορμή για περαιτέρω διερεύνηση και υπενθυμίζουν ότι η φροντίδα της γυναικείας υγείας παραμένει σημαντική και μετά το τέλος της αναπαραγωγικής περιόδου.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/oothikes-paramenoyn-energes-pera-apo-ti-gonimotita/25958
