Τρίξιμο των δοντιών: Αίτια, συμπτώματα και τρόποι αντιμετώπισης

Το τρίξιμο των δοντιών, γνωστό ως βρουξισμός, εμφανίζεται συχνά κατά τη διάρκεια του ύπνου. Ονομάζεται νυχτερινός βρουξισμός. Μπορεί, όμως, να τρίζετε τα δόντια ή να σφίγγετε ασυναίσθητα το σαγόνι και όταν είστε ξύπνιοι· αυτός είναι ο βρουξισμός εγρήγορσης.

Υπάρχουν τρόποι που μπορεί να βοηθήσουν να περιοριστεί το τρίξιμο. Η καταλληλότερη λύση εξαρτάται από την υποκείμενη αιτία και τα συμπτώματα. Ο οδοντίατρος ή ο γιατρός σας μπορεί να σας καθοδηγήσει.

1. Νάρθηκες και προστατευτικά στόματος

Τα προστατευτικά στόματος είναι ένας τύπος μασητικού νάρθηκα που μπορεί να βοηθήσει στον νυχτερινό βρουξισμό. Απορροφούν μέρος της πίεσης και εμποδίζουν τα δόντια να τρίβονται μεταξύ τους κατά τον ύπνο.

Μπορείτε να προμηθευτείτε προστατευτικό που κατασκευάζεται στα μέτρα σας στο οδοντιατρείο ή να αγοράσετε ένα έτοιμο, χωρίς συνταγή.

Σε περίπτωση χρόνιου νυχτερινού βρουξισμού, ένας εξατομικευμένος νάρθηκας μπορεί να προστατεύσει τα δόντια από φθορές και να μειώσει την καταπόνηση του σαγονιού. Κοστίζει περισσότερο από τις έτοιμες επιλογές, αλλά μπορεί να είναι καταλληλότερος για ορισμένους ανθρώπους.

Οι εξατομικευμένοι νάρθηκες διατίθενται σε διαφορετικά πάχη και εφαρμόζουν στο μέγεθος και το σχήμα του σαγονιού. Συνήθως είναι πιο άνετοι από τους έτοιμους, καθώς κατασκευάζονται από πιο μαλακό υλικό.

Τα έτοιμα προστατευτικά για τη νύχτα είναι συνήθως πλαστικά. Μπορεί να μην είναι εξίσου άνετα με τα εξατομικευμένα. Αν επιλέξετε ένα, αναζητήστε μαλακό πλαστικό ή προϊόν που μαλακώνει με ζεστό νερό, σύμφωνα με τις οδηγίες του.

Τα έτοιμα προστατευτικά μπορεί να μην είναι τόσο αποτελεσματικά όσο τα εξατομικευμένα σε σοβαρό βρουξισμό. Το χαμηλότερο κόστος τους, ωστόσο, μπορεί να τα κάνει προσιτή και κατάλληλη επιλογή για ήπιο τρίξιμο των δοντιών.

2. Αναδιαμόρφωση της μασητικής επιφάνειας των δοντιών

Η μειωτική στεφανιαία πλαστική είναι οδοντιατρική διαδικασία που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αναδιαμόρφωση ή την εξομάλυνση της μασητικής επιφάνειας των δοντιών. Ενδέχεται να βοηθήσει όταν το τρίξιμο οφείλεται σε συνωστισμένα, κακώς ευθυγραμμισμένα ή στραβά δόντια.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο οδοντίατρος μπορεί να εφαρμόσει προσθετική στεφανιαία πλαστική, μια δεύτερη διαδικασία για την προσθήκη υλικού και την αναδιαμόρφωση των δοντιών.

3. Μπότοξ

Μετα-ανάλυση τεσσάρων μελετών έδειξε ότι οι ενέσεις αλλαντικής τοξίνης (μπότοξ) μπορεί να μειώνουν τον πόνο και τη συχνότητα του τριξίματος των δοντιών σε κατά τα άλλα υγιείς συμμετέχοντες.

Ωστόσο, ερευνητές που διεξήγαγαν μεταγενέστερη μελέτη κατέληξαν ότι χρειάζεται περισσότερη έρευνα για να επιβεβαιωθούν η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα του μπότοξ ως θεραπείας για τον βρουξισμό.

Πριν ξεκινήσετε ενέσεις μπότοξ, συζητήστε με τον γιατρό σας τα πιθανά οφέλη και τους κινδύνους. Για τη διαδικασία, επαγγελματίας υγείας εγχέει μικρές ποσότητες στο μασητήρα μυ, έναν μεγάλο μυ που κινεί τη γνάθο. Το μπότοξ δεν θεραπεύει τον βρουξισμό, αλλά μπορεί να χαλαρώσει τον μυ και να ανακουφίσει το τρίξιμο και τους σχετικούς πονοκεφάλους.

Οι ενέσεις μπορεί να χρειαστεί να επαναληφθούν. Τα οφέλη συνήθως διαρκούν τρεις έως τέσσερις μήνες.

4. Βιοανάδραση

Η βιοανάδραση είναι τεχνική που βοηθά το άτομο να αντιληφθεί και να περιορίσει μια συμπεριφορά. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί τόσο για τον νυχτερινό βρουξισμό όσο και για το τρίξιμο ή το σφίξιμο των δοντιών όταν είστε ξύπνιοι.

Κατά τη διάρκεια της θεραπείας, ο ειδικός βιοανάδρασης σάς μαθαίνει να ελέγχετε τις κινήσεις των μυών της γνάθου μέσω οπτικών, δονητικών ή ηχητικών σημάτων που παράγονται με ηλεκτρομυογράφημα.

Η έρευνα για την αποτελεσματικότητα της βιοανάδρασης στον βρουξισμό είναι περιορισμένη. Μία ανασκόπηση βρήκε ενδείξεις ότι μπορεί να έχει βραχυπρόθεσμα οφέλη όταν εφαρμόζεται ηλεκτρική διέγερση ανάλογα με την εκδήλωση του συμπτώματος. Χρειάζεται περισσότερη έρευνα για τα μακροπρόθεσμα οφέλη και την αποτελεσματικότητα άλλων μεθόδων βιοανάδρασης.

5. Τεχνικές μείωσης του στρες

Σε ορισμένους ανθρώπους, το τρίξιμο των δοντιών μπορεί να συνδέεται με ζητήματα ψυχικής υγείας, όπως το στρες, η κατάθλιψη και το άγχος. Χρειάζεται περισσότερη έρευνα για να τεκμηριωθεί η σχέση του βρουξισμού με αυτές τις καταστάσεις.

Αν τρίζετε τα δόντια σας, τεχνικές μείωσης του στρες μπορεί να βοηθήσουν σε ορισμένες περιπτώσεις. Η διαχείριση του στρες ωφελεί και τη γενικότερη υγεία και αποτελεί μια επιλογή χαμηλού κινδύνου.

Διαλογισμός

Ο διαλογισμός μπορεί να βοηθήσει στη μείωση του στρες και στην ανακούφιση από το άγχος, τον πόνο και την κατάθλιψη. Μπορείτε να δοκιμάσετε μια εφαρμογή διαλογισμού ή να συμμετάσχετε σε ομάδα. Απαιτεί εξάσκηση και μπορεί να συνδυαστεί με άλλες θεραπείες. Αναζητήστε το είδος διαλογισμού που σας ταιριάζει.

Γιόγκα

Σε μικρή μελέτη με 20 συμμετέχοντες, η πρακτική της γιόγκα συνδέθηκε με σημαντική μείωση της ήπιας έως μέτριας κατάθλιψης. Οι συμμετέχοντες έκαναν δύο συνεδρίες χάθα γιόγκα διάρκειας 90 λεπτών την εβδομάδα, επί οκτώ εβδομάδες. Χρειάζονται μεγαλύτερες μελέτες για να κατανοηθούν οι επιδράσεις της γιόγκα στην κατάθλιψη.

Συζήτηση με ειδικό ή έμπιστο άτομο

Η συζήτηση με ψυχοθεραπευτή, σύμβουλο ή έμπιστο φίλο μπορεί να βοηθήσει στη μείωση του άγχους, της κατάθλιψης και του στρες. Αν το στρες επηρεάζει την καθημερινότητά σας, ψυχίατρος μπορεί, εφόσον χρειάζεται, να συνταγογραφήσει φάρμακα για τη μείωση του στρες και του άγχους.

Άσκηση

Η άσκηση μπορεί επίσης να μειώσει το στρες, καθώς συμβάλλει στην παραγωγή ενδορφινών, οι οποίες συνδέονται με ευχάριστα συναισθήματα. Αν δεν ασκείστε συστηματικά, ξεκινήστε σταδιακά και προσθέστε αρχικά περισσότερη κίνηση στην καθημερινότητά σας. Ίσως χρειαστεί να δοκιμάσετε διαφορετικές δραστηριότητες μέχρι να βρείτε εκείνη που σας βοηθά να χαλαρώσετε.

6. Ασκήσεις για τη γλώσσα και τους μυς της γνάθου

Οι ασκήσεις για τη γλώσσα και τους μυς της γνάθου μπορεί να χαλαρώσουν τους μυς του προσώπου και της γνάθου και να βοηθήσουν στη σωστή ευθυγράμμιση της γνάθου. Μπορείτε να τις κάνετε στο σπίτι ή με τη βοήθεια φυσικοθεραπευτή.

• Ανοίξτε διάπλατα το στόμα, ακουμπώντας τη γλώσσα στα μπροστινά δόντια. Αυτό μπορεί να βοηθήσει στη χαλάρωση της γνάθου.
• Πείτε δυνατά το γράμμα «Ν». Έτσι, τα πάνω και τα κάτω δόντια δεν ακουμπούν μεταξύ τους, κάτι που μπορεί να βοηθήσει να αποφύγετε το σφίξιμο.

Μπορείτε επίσης να κάνετε απαλό μασάζ στη γνάθο για να χαλαρώσετε τους μυς.

Πιθανές παρενέργειες και επιπλοκές

Το τρίξιμο των δοντιών μπορεί να προκαλέσει διάφορα συμπτώματα και προβλήματα, όπως:

• πονοκεφάλους,
• πόνο στη γνάθο, στο πρόσωπο και στα αυτιά,
• φθορά και επιπέδωση των δοντιών,
• χαλαρά ή επώδυνα δόντια,
• ραγισμένα, κατεστραμμένα ή σπασμένα δόντια,
• σπάσιμο σφραγισμάτων και στεφανών.

Σε σοβαρές περιπτώσεις μπορεί επίσης να παρουσιαστούν δυσκολίες στη μάσηση, την ομιλία και την κατάποση. Είναι πιθανό να μην αντιληφθείτε ότι τρίζετε τα δόντια σας μέχρι να εμφανιστούν συμπτώματα.

Ο κίνδυνος επιπλοκών μπορεί να αυξηθεί αν ο βρουξισμός παραμείνει χωρίς αντιμετώπιση για μεγάλο χρονικό διάστημα. Οι μακροχρόνιες επιπλοκές μπορεί να περιλαμβάνουν:

• χρόνιο πόνο στα αυτιά και πονοκεφάλους,
• διόγκωση των μυών του προσώπου,
• βλάβες στα δόντια που απαιτούν οδοντιατρικές πράξεις, όπως συγκόλληση υλικού, σφραγίσματα, στεφάνες ή γέφυρες,
• διαταραχές της κροταφογναθικής άρθρωσης.

Πότε να ζητήσετε βοήθεια

Αν γνωρίζετε ότι τρίζετε τα δόντια σας ή υποψιάζεστε ότι αυτό μπορεί να προκαλεί πόνο ή άλλα συμπτώματα, απευθυνθείτε σε οδοντίατρο. Μπορεί να ελέγξει τα δόντια για σημάδια φθοράς και να εξετάσει τη σύγκλειση και την ευθυγράμμισή τους.

Ανάλογα με τις πιθανές αιτίες, ο οδοντίατρος μπορεί να σας συστήσει να επισκεφθείτε γιατρό για την αντιμετώπιση κάποιας υποκείμενης πάθησης.

Τι να θυμάστε

Ο βρουξισμός είναι συχνός και μπορεί να έχει πολλές αιτίες. Η έγκαιρη αντιμετώπισή του είναι σημαντική για να αποφευχθούν σοβαρές οδοντικές επιπλοκές. Ο οδοντίατρος και ο γιατρός σας μπορούν να βοηθήσουν στη διάγνωση και την αντιμετώπισή του. Οι αποφάσεις για τη θεραπεία πρέπει να λαμβάνονται σε συνεννόηση με τον γιατρό σας.