Το Διεθνές Συνέδριο Πρωτεϊνών Πλάσματος (IPPC), που πραγματοποιήθηκε στη Βαρσοβία, απηύθυνε έκκληση στην Ελλάδα να αυξήσει τη συλλογή πλάσματος για την παρασκευή ζωτικών φαρμάκων. Ο Τσέχος υφυπουργός Υγείας Jakub Dvořáček υπογράμμισε ότι η αυτάρκεια της Ε.Ε.
στη συλλογή πλάσματος προϋποθέτει τη συμβολή όλων των κρατών-μελών. Η Τσεχία έχει εξασφαλίσει σημαντικές ποσότητες εφαρμόζοντας μεικτό μοντέλο συλλογής, ενώ στην Ελλάδα υπάρχουν ελλείψεις σε φάρμακα που παράγονται από πλάσμα, όπως ανέφεραν Έλληνες ασθενείς και εκπρόσωποι συλλόγων.
Για να καλυφθούν οι ανάγκες των ασθενών με σοβαρές παθήσεις, τα φάρμακα από πλάσμα είναι αναγκαία, καθιστώντας κρίσιμη την εθελοντική προσφορά πλάσματος.
Το Διεθνές Συνέδριο Πρωτεϊνών Πλάσματος (International PlasmaProteinCongress – IPPC) αποτελεί την κορυφαία ευρωπαϊκή διοργάνωση στον τομέα των πρωτεϊνών πλάσματος και πραγματοποιείται κάθε χρόνο από την PlasmaProteinTherapeutics Association (PPTA). Φέτος φιλοξενήθηκε στη Βαρσοβία, στις 20-21 Μαΐου 2025. Στην 20ή επέτειο της διοργάνωσης συμμετείχαν σημαντικοί ομιλητές από τον χώρο της υγείας και της φαρμακευτικής, φορείς χάραξης πολιτικής και εκπρόσωποι ασθενών.
Ο Τσέχος υφυπουργός Υγείας καλεί την Ελλάδα να δράσει
Ερωτηθείς αν η πολιτική δέσμευση της ελληνικής κυβέρνησης για μεταρρύθμιση του συστήματος συλλογής πλάσματος εντάσσεται σε μια ευρύτερη ευρωπαϊκή προσπάθεια, με στόχο την αύξηση της διαθεσιμότητας πλάσματος για την παραγωγή φαρμάκων ζωτικής σημασίας, ο Τσέχος Υφυπουργός Υγείας, Jakub Dvořáček, δήλωσε «Πιστεύω ότι ο μόνος τρόπος για να καταστεί η Ε.Ε.αυτάρκης σε ότι αφορά τη συλλογή πλάσματος για την παραγωγή φαρμάκων που είναι απαραίτητα για τους Ευρωπαίους ασθενείς είναι να συμβάλλουν όλα τα κράτη-μέληστη δωρεά πλάσματος, τουλάχιστον στον βαθμό που θα καλύπτονται οι ανάγκες των ασθενών σε φάρμακα από πλάσμα.»
Η Τσεχία, με πληθυσμό 10 εκατομμυρίων όπως η Ελλάδα, συλλέγει 1,3 εκατομμύρια λίτρα πλάσματος σε ετήσια βάση. Η σταθερή αυτή ποσότητα συγκεντρώνεται μέσω μεικτού μοντέλου δημόσιας και ιδιωτικής συλλογής, το οποίο περιλαμβάνει οικονομική αποζημίωση για τους δότες. Με αυτόν τον τρόπο εξασφαλίζονται σημαντικές ποσότητες πλάσματος για την παραγωγή φαρμάκων, ικανές να καλύψουν τις ανάγκες των ασθενών σε θεραπείες από πλάσμα σε εθνικό επίπεδο. Παράλληλα, η Τσεχία συνεισφέρει μεγάλο ποσοστό του συνολικού πλάσματος που συλλέγεται για την παραγωγή φαρμάκων σε επίπεδο Ε.Ε.
Ποια είναι τα φάρμακα πλάσματος και τι τα κάνει ιδιαίτερα
Για όσους ζουν με συγκεκριμένες χρόνιες και σπάνιες παθήσεις, τα φάρμακα από πλάσμα είναι απολύτως απαραίτητα, καθώς συμβάλλουν στη διατήρηση ενός φυσιολογικού προσδόκιμου και μιας καλής ποιότητας ζωής. Στις παθήσεις αυτές περιλαμβάνονται οι πρωτοπαθείς και δευτεροπαθείς ανοσοανεπάρκειες, οι ανοσομεσολαβούμενες περιφερικές νευροπάθειες, η αιμορροφιλία, το κληρονομικό αγγειοοίδημα, η νόσος Kawasaki, το σύνδρομο Guillain-Barré και άλλες. Η χρήση τους είναι συχνή και στην κοινή ιατρική, για παράδειγμα στην υποστήριξη ασθενών μετά από χειρουργικές επεμβάσεις, στις μεταμοσχεύσεις οργάνων και στην αντιμετώπιση δαγκωμάτων ζώων.
Καθώς η παραγωγή των φαρμάκων από ανθρώπινο πλάσμα (PDMPs) απαιτεί ως αποκλειστική πρώτη ύλη το ανθρώπινο πλάσμα, η παρασκευή τους είναι ιδιαίτερα σύνθετη. Το πλάσμα δεν μπορεί να δημιουργηθεί συνθετικά σε εργαστήριο και ούτε και να αντικατασταθεί με άλλη ουσία. Επειδή η παραγωγή αυτών των φαρμάκων εξαρτάται από την εθελοντική δωρεά του πλάσματος από υγιείς δότες, εξηγούνται τόσο η πολυπλοκότητα και η κρισιμότητά τους όσο και η δυσκολία στην εξασφάλιση σταθερής πρόσβασης σε αυτά σε επίπεδο Ε.Ε.
Οι μαρτυρίες Ελλήνων ασθενών για την πραγματικότητα στην Ελλάδα
Στο συνέδριο, ασθενείς και εκπρόσωποι συλλόγων από διάφορες χώρες της Ευρώπης παρουσίασαν προσωπικές εμπειρίες. Μέσα από αυτές ανέδειξαν τα εμπόδια που τίθενται στην πρόσβαση σε θεραπείες που είναι απαραίτητες για τη ζωή τους, καθώς και τον ψυχολογικό τους αντίκτυπο.
Από την πλευρά της Ελλάδας, ο κ. Τοπάλης, μέλος του ΔΣ του Συλλόγου Ασθενών και Φίλων Ατόμων με Ανοσοανεπάρκειες«ΓΑΛΗΝΟΣ», και ο κ. Πετράκης, αντιπρόεδρος του Συλλόγου Φίλων Ασθενών με Πρωτοπαθείς Ανοσοανεπάρκειες«ΑΡΜΟΝΙΑ», έλαβαν μέρος στο συνέδριο. Αναφέρθηκαν στην εξάρτηση των PDMPs από την εθελοντική δωρεά πλάσματος, καθώς και στις διαχρονικές ελλείψεις σε φάρμακα που αντιμετωπίζουν οι ασθενείς στην Ελλάδα.
«Δεδομένου ότι το πλάσμα δεν μπορεί να παραχθεί τεχνητά, η διαθεσιμότητά του ως πρώτη ύλη για την παραγωγή φαρμάκων βασίζεται αποκλειστικά στις εθελοντικές δωρεές του υγειούς πληθυσμού. Έτσι,η απουσία σταθερής ποσότητας πρώτης ύλης μας δημιουργεί μια επιπρόσθετη πίεσηγια το τι θα συμβεί στην υγεία μας αν δεν μπορούμε να λάβουμε τα φάρμακα μας σε σταθερή βάση, πέρα από την ανησυχία μας για την εξέλιξη της ίδιας της ασθένειάς μας. Καλούμε, λοιπόν, την ελληνική πολιτεία να ακολουθήσει το παράδειγμα των άλλων ευρωπαϊκών χωρώνκαι να ενισχύσει τις προσπάθειες συλλογής πλάσματος για την παραγωγή των φαρμάκων που τόσο έχουμε ανάγκη» δήλωσε ο κ. Κώστας Πετράκης, αντιπρόεδρος του Συλλόγου Φίλων Ασθενών με Πρωτοπαθείς Ανοσοανεπάρκειες «ΑΡΜΟΝΙΑ».
Η εικόνα της συλλογής πλάσματος στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Αξιοσημείωτο είναι ότι τέσσερα μόνο ευρωπαϊκά κράτη —η Αυστρία, η Τσεχία, η Ουγγαρία και η Γερμανία— διαθέτουν μεικτά συστήματα συλλογής και συγκεντρώνουν πάνω από το 47% του πλάσματος στην Ευρώπη. Από την άλλη πλευρά, τα κράτη που βασίζονται σε αποκλειστικά δημόσια συστήματα δεν καλύπτουν τις ανάγκες τους, αντιμετωπίζουν σημαντικό έλλειμμα και εισάγουν πλάσμα από το εξωτερικό. Η Γαλλία, για παράδειγμα, καλύπτει από το εθνικό δημόσιο σύστημα συλλογής μόλις το 50% των αναγκών της σε πλάσμα.
Συμπέρασμα
- Στη Βαρσοβία, το Διεθνές Συνέδριο Πρωτεϊνών Πλάσματος (IPPC) ζήτησε από την Ελλάδα να ενισχύσει τη συλλογή πλάσματος για την παρασκευή αναγκαίων φαρμάκων.
- Ο Jakub Dvořáček, υφυπουργός Υγείας της Τσεχίας, τόνισε ότι για να γίνει αυτόνομη η Ε.Ε. στη συλλογή πλάσματος χρειάζεται η συμβολή όλων των κρατών-μελών.
- Με ένα μεικτό μοντέλο, στο οποίο συμμετέχουν ο δημόσιος και ο ιδιωτικός τομέας, η Τσεχία έχει πετύχει σημαντικές συλλογές πλάσματος, ενώ στην Ελλάδα καταγράφονται ελλείψεις.
- Για ασθενείς με σοβαρές παθήσεις, τα φάρμακα που παράγονται από πλάσμα είναι απαραίτητα, ενώ η διαθεσιμότητά τους βασίζεται σε εθελοντικές δωρεές.
- Ασθενείς στην Ελλάδα μίλησαν για την ανησυχία τους σχετικά με τις ελλείψεις και κάλεσαν την πολιτεία να υιοθετήσει πρακτικές άλλων ευρωπαϊκών χωρών για τη συλλογή πλάσματος.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/news/ippc-ekklisi-kai-pros-tin-ellada-gia-syllogi-plasmatos-gia-paragogi-zotikon-farmakon/7838
