Τριχόπτωση στις γυναίκες: Πότε ευθύνονται ο σίδηρος, ο θυρεοειδής ή η εμμηνόπαυση και πότε χρειάζεται γιατρός

Περισσότερες από τις μισές γυναίκες θα παρατηρήσουν αισθητή τριχόπτωση σε κάποια φάση της ζωής τους. Η έλλειψη σιδήρου, οι διαταραχές του θυρεοειδούς και η εμμηνόπαυση μπορεί να συνδέονται με την απώλεια μαλλιών. Δείτε πότε είναι σκόπιμο να ζητήσετε τη γνώμη ειδικού.

Τριχόπτωση στις γυναίκες και οι πιθανές αιτίες της απώλειας μαλλιών

Καθημερινά είναι φυσιολογικό να χάνουμε 50 έως 100 τρίχες, οι οποίες αναπληρώνονται από καινούργιες. Η ζωή μιας τρίχας διαρκεί από δύο έως οκτώ χρόνια· ακολουθούν μια μεταβατική περίοδος και μια φάση ανάπαυσης, προτού αποβληθεί. Η απώλεια γίνεται πιο εμφανής όταν διαταραχθεί αυτή η φυσική ισορροπία.

Η συχνότερη μορφή είναι η ανδρογενετική αλωπεκία γυναικείου τύπου, η οποία προκαλεί αραίωση κυρίως στην κορυφή και κάνει τη χωρίστρα να φαίνεται πιο πλατιά. Μια άλλη συνηθισμένη περίπτωση είναι η τελογενής τριχόπτωση: πολλά τριχοθυλάκια περνούν ταυτόχρονα στη φάση ανάπαυσης. Οι πιθανότητες αυξάνονται όσο μεγαλώνει η ηλικία, ιδίως μετά τα 40, ενώ απώλεια μπορεί να παρουσιαστεί και μετά την εγκυμοσύνη, στην εμμηνόπαυση ή όταν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό.

Νεότερα ερευνητικά δεδομένα για την τριχόπτωση στις γυναίκες

Τα τελευταία χρόνια οι έρευνες αναδεικνύουν ως πιθανούς παράγοντες πίσω από την τριχόπτωση τις ορμονικές μεταβολές και τη διατροφή.

• Σε μελέτη του 2024 με τίτλο «Is thyroid dysfunction a common cause of telogen effluvium?: A retrospective study», εξετάστηκαν 500 γυναίκες με τελογενή τριχόπτωση. Η ομάδα με υποθυρεοειδισμό εμφάνιζε αισθητά βαρύτερη απώλεια μαλλιών. Τα αποτελέσματα αναδεικνύουν τη σημασία της αξιολόγησης του θυρεοειδούς όταν υπάρχουν ενδείξεις.
• Η ανασκόπηση του 2025 «The exposome impact on hair health: etiology, pathogenesis and clinical features ‒ Part I» επισημαίνει ότι η σιδηροπενία ενδέχεται να συμβάλει στην αραίωση και την απώλεια μαλλιών. Ο σίδηρος είναι απαραίτητος τόσο για τη λειτουργία των κυττάρων όσο και για την ανάπτυξη της τρίχας.
• Σύμφωνα με ανασκόπηση του 2025, με τίτλο «Botanical drug preparations for alleviating hair loss in menopausal women: a global ethnopharmacological mini-review», η τριχόπτωση στην εμμηνόπαυση δεν αποδίδεται αποκλειστικά στη γήρανση, καθώς συμμετέχουν και οι ορμονικές μεταβολές. Η ανδρογενετική αλωπεκία ενδέχεται να αφορά έως και το 52,2% των γυναικών μετά την εμμηνόπαυση.

Θυρεοειδής και τριχόπτωση: Πότε μπορεί να υπάρχει σύνδεση

Ο υποθυρεοειδισμός ή ο υπερθυρεοειδισμός, όταν είναι σοβαρός ή διαρκεί πολύ, μπορεί να οδηγήσει σε διάχυτη απώλεια μαλλιών σε όλο το τριχωτό, κάνοντας τα μαλλιά να αραιώνουν ομοιόμορφα. Οι ήπιες ή προσωρινές μεταβολές στη λειτουργία του θυρεοειδούς, αντίθετα, είναι λιγότερο πιθανό να συνδέονται με σημαντική τριχόπτωση.

Η απώλεια μαλλιών ενδέχεται να φανεί αρκετούς μήνες από την έναρξη της διαταραχής, εξαιτίας του κύκλου ζωής της τρίχας. Κάποιες γυναίκες θεωρούν εσφαλμένα ότι ευθύνεται η φαρμακευτική αγωγή και τη διακόπτουν, κάτι που μπορεί να κάνει το πρόβλημα εντονότερο. Συνήθως, με την κατάλληλη θεραπεία, η ανάπτυξη επανέρχεται σταδιακά, αν και μπορεί να χρειαστούν αρκετοί μήνες και η πλήρης αποκατάσταση δεν είναι δεδομένη.

Έλλειψη σιδήρου: Πώς μπορεί να επηρεάσει την υγεία των μαλλιών

Για την παραγωγή της αιμοσφαιρίνης απαιτείται σίδηρος· πρόκειται για την πρωτεΐνη που μεταφέρει οξυγόνο στους ιστούς, μεταξύ αυτών και στα τριχοθυλάκια. Τον σίδηρο αποθηκεύει η φερριτίνη, ενώ οι χαμηλές τιμές της μπορεί να υποδεικνύουν μειωμένα αποθέματα, ακόμη και χωρίς να έχει παρουσιαστεί αναιμία.

Η χαμηλή φερριτίνη εμφανίζεται συχνότερα σε γυναίκες με βαριά έμμηνο ρύση, στη διάρκεια της εγκυμοσύνης ή όταν η πρόσληψη σιδήρου από τη διατροφή είναι ανεπαρκής. Ενδέχεται ακόμη να συνδέεται με προβλήματα απορρόφησης, όπως η κοιλιοκάκη. Για να καλύπτει τις ανάγκες σε σίδηρο, η χορτοφαγική διατροφή χρειάζεται κατάλληλο σχεδιασμό.

Ο σίδηρος συμβάλλει και στη φυσιολογική παραγωγή των ορμονών του θυρεοειδούς. Αν μαζί με την τριχόπτωση υπάρχουν ενδείξεις υποθυρεοειδισμού, όπως κόπωση, αύξηση βάρους ή δυσανεξία στο κρύο, ο γιατρός ενδέχεται να προτείνει εξετάσεις για τη λειτουργία του θυρεοειδούς και τα αποθέματα σιδήρου.

Εμμηνόπαυση και αραίωση μαλλιών: Πώς συνδέονται

Στην εμμηνόπαυση υποχωρούν τα επίπεδα των οιστρογόνων και της προγεστερόνης, ορμονών που επηρεάζουν τον κύκλο ανάπτυξης της τρίχας. Την ίδια περίοδο, η επίδραση των ανδρογόνων μπορεί να ενισχυθεί σχετικά, κυρίως όταν υπάρχει γενετική προδιάθεση.

Η διυδροτεστοστερόνη ενδέχεται να οδηγήσει σε σταδιακή συρρίκνωση των ευαίσθητων τριχοθυλακίων. Έτσι, οι τρίχες που παράγονται γίνονται πιο κοντές και λεπτές.

Η περιεμμηνόπαυση μπορεί να σηματοδοτήσει την αρχή της αραίωσης, η οποία συχνά προχωρά αργά, σε διάστημα μηνών ή και ετών. Οι γυναίκες ενδέχεται να διαπιστώσουν πως τα μαλλιά τους δείχνουν λιγότερο πυκνά, η χωρίστρα τους έχει ανοίξει και η αλογοουρά τους έχει μικρότερο όγκο.

Πότε είναι απαραίτητη η ιατρική αξιολόγηση

«Όταν έρχονται ασθενείς που ανησυχούν για την τριχόπτωση, τις ρωτώ πόσο καιρό διαρκεί και ποιο είναι το μοτίβο της απώλειας. Η αραίωση που σχετίζεται με την εμμηνόπαυση συνήθως εκδηλώνεται με σταδιακή απώλεια όγκου ή διεύρυνση της χωρίστρας μέσα σε αρκετούς μήνες. Αυτό που με ανησυχεί είναι η ξαφνική έναρξη, η απώλεια μεγάλων ποσοτήτων μαλλιών σε σύντομο χρονικό διάστημα ή η εμφάνιση περιοχών χωρίς καθόλου τρίχες. Τέτοια μοτίβα μπορεί να υποδηλώνουν κάτι πέρα από τις ορμονικές αλλαγές και χρειάζονται άμεση ιατρική αξιολόγηση», εξηγεί ο Αμερικανός δερματολόγος James Kilgour στο Σακραμέντο, σύμφωνα με το Golden State Dermatology.

Αξιολόγηση από γιατρό χρειάζεται όταν η τριχόπτωση είναι έντονη και εμφανίζεται μέσα σε λίγες εβδομάδες ή όταν δημιουργούνται στρογγυλά σημεία χωρίς τρίχες, καθώς αυτά μπορεί να συνδέονται με τη γυροειδή αλωπεκία, που απαιτεί ειδική αντιμετώπιση. Εξέταση ενδείκνυται επίσης αν η απώλεια μαλλιών συνοδεύεται από φαγούρα, κάψιμο ή πόνο στο τριχωτό, αν οι τρίχες σπάζουν εύκολα ή αν χάνονται τρίχες και από άλλα μέρη του σώματος.

Εάν η τριχόπτωση διαρκεί πάνω από μερικούς μήνες ή σας ανησυχεί, απευθυνθείτε σε ειδικό χωρίς να περιμένετε να χειροτερέψει. Η διάγνωση σε πρώιμο στάδιο μπορεί να συμβάλει στην επιλογή της κατάλληλης θεραπείας, ενώ για αρκετές μορφές αλωπεκίας η αντιμετώπιση αποδίδει καλύτερα όταν αρχίζει νωρίς.

Ο δερματολόγος προσθέτει ότι στην εμμηνόπαυση πολλές γυναίκες έχουν παράλληλα αυξημένο στρες, προβλήματα ύπνου ή αλλαγές στη φαρμακευτική αγωγή τους. Η διαχείριση και αυτών των παραγόντων, μαζί με τις ορμονικές μεταβολές και άλλες πιθανές αιτίες, μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση της υγείας των μαλλιών.