Το χρώμα των ματιών στα μωρά δεν είναι πάντα μπλε κατά τη γέννηση, παρά τη διαδεδομένη αντίληψη. Μπλε μάτια έχει μόλις το 20% των βρεφών, ενώ καφέ το 63%.
Η έκθεση στο φως μπορεί να μετατρέψει τα μάτια από γκρι ή μπλε σε πιο σκούρα απόχρωση, συνήθως από τον 3ο έως τον 9ο μήνα. Η αλλαγή αυτή συνδέεται με την ανάπτυξη της μελανίνης στην ίριδα.
Η απόχρωση μπορεί να φτάσει στην τελική της μορφή έως και τρία χρόνια μετά τη γέννηση. Αν, όμως, μεταβληθεί ξαφνικά, χρειάζεται αξιολόγηση από οφθαλμίατρο.
Το χρώμα των ματιών ενός μωρού μπορεί να διαφέρει από τη γέννηση και να μην παραμείνει ίδιο. Στις πρώτες εβδομάδες ή στους πρώτους μήνες, τα μάτια ενδέχεται να αλλάξουν από γκρι ή μπλε σε πιο σταθερή απόχρωση. Πότε γίνεται αυτή η μεταβολή και σε τι οφείλεται;
Πώς διαμορφώνεται το χρώμα των ματιών στα μωρά;
Γνωρίζατε ότι η θολή όραση των μωρών στους πρώτους μήνες της ζωής μπορεί να μην αποτελεί «αδυναμία», αλλά σημαντικό στάδιο στην ανάπτυξη του εγκεφάλου. Με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης, επιστήμονες μελέτησαν τον τρόπο με τον οποίο τα μωρά αντιλαμβάνονται τον κόσμο. Διαπίστωσαν ότι η αρχική έκθεση σε θολές εικόνες συμβάλλει στην καλύτερη εκμάθηση της αναγνώρισης προσώπων από τον εγκέφαλο.
Καθώς εξελίσσεται το οπτικό σύστημα των μωρών και πληθαίνουν τα ερεθίσματα από το περιβάλλον, εμφανίζονται και άλλες αλλαγές στην όραση, μεταξύ των οποίων και στο χρώμα των ματιών.
Όταν τα μάτια του μωρού σας δεχτούν περισσότερο φως, ενδέχεται να σκουρύνουν ή ακόμη και να αποκτήσουν εντελώς διαφορετικό χρώμα, συνήθως στην ηλικία των 3 έως 9 μηνών.
Όταν περιμένετε να αντικρίσετε το γλυκό σας νεογέννητο, είναι φυσικό να προσέξετε κάθε χαρακτηριστικό του. Το χρώμα στα μάτια του, όμως, μπορεί να αλλάξει!
Η οφθαλμίατρος Nicole Bajic, MD, αναλύει τους λόγους και τον χρόνο που μπορεί να αλλάξει το χρώμα των ματιών στα μωρά.
Πώς εξηγείται επιστημονικά η μεταβολή του χρώματος των ματιών
Με τον όρο χρώμα των ματιών περιγράφεται η απόχρωση της ίριδας, του κυκλικού μυϊκού ιστού που περιβάλλει την κόρη και ελέγχει πόσο φως εισέρχεται στα μάτια. Στη μήτρα, τα έμβρυα δεν δέχονται πολύ φως· το περιβάλλον εκεί είναι αρκετά σκοτεινό.
«Όταν γεννιούνται, τα μάτια του μωρού, συγκεκριμένα τα κύτταρα της ίριδας που ονομάζονται μελανοκύτταρα,εκτίθενται στο φως», εξηγεί η Dr. Bajic, «και αυτό παράγει χρωστική ουσία, ή αλλιώς χρώμα».
Με το μωρό να μεγαλώνει και να δέχεται περισσότερο φως, είναι πιθανό να αλλάξει το χρώμα των ματιών του: μπορεί να σκουρύνει ή να μεταβεί εντελώς σε άλλη απόχρωση.
«Τα πιο σκούρα χρώματα, όπως το καφέ, περιέχουν περισσότερη μελανίνη, τη χρωστική που καθορίζει τη χρωματική απόχρωση στο δέρμα, τα μάτια και τα μαλλιά μας», εξηγεί η Dr. Bajic. «Οι σκούρες ίριδες έχουν περισσότερη μελανίνη, ενώ οι ανοιχτόχρωμες, όπως το μπλε, έχουν λιγότερη».
Είναι αλήθεια ότι όλα τα μωρά γεννιούνται με μπλε μάτια;
Η άποψη ότι όλα τα μωρά γεννιούνται με μπλε μάτια είναι μύθος. Σύμφωνα με μελέτη, μπλε μάτια είχαν κατά τη γέννηση μόνο το 20% των μωρών, ενώ καφέ μάτια είχε το εντυπωσιακό 63%.
Η γέννηση ενός μωρού με μπλε μάτια δεν εγγυάται ότι το ίδιο χρώμα θα παραμείνει καθώς μεγαλώνει.
«Πολλά μωρά έχουν ανοιχτόχρωμα, μπλε-γκρι μάτια λόγω μειωμένης ποσότητας χρωστικής στις ίριδες τους», σημειώνει η Dr. Bajic, «όμως όσο μεγαλώνουν, συχνά το χρώμα αλλάζει».
Θέλετε να μάθετε ποιο χρώμα θα έχουν τελικά τα μάτια του παιδιού σας; Δεν είναι βέβαιο ότι θα το προβλέψετε αμέσως μετά τη γέννηση, αλλά η γενετική προσφέρει ορισμένες ενδείξεις.
«Η βάση για το χρώμα των ματιών είναι γενετική, το κληρονομείτε από τους βιολογικούς γονείς σας», εξηγεί η Dr. Bajic. «Αν και οι δύο γονείς έχουν μπλε μάτια, υπάρχει 99% πιθανότητα να έχει και το μωρό. Είναι λιγότερο πιθανό να έχουν οι δύο γονείς με καφέ μάτια παιδί με μπλε μάτια, αλλά είναι δυνατό, ειδικά αν υπάρχουν παππούδες με μπλε μάτια».
Εκτός από το καφέ και το μπλε, τα μάτια μπορεί να είναι πράσινα, γκρι, κεχριμπαρένια ή να έχουν συνδυασμό καστανοπράσινου. Σε κάποιους ανθρώπους τα μάτια έχουν δύο διαφορετικά χρώματα, φαινόμενο που λέγεται ετερόχρωμη ίριδα (heterochromia) και μπορεί να υπάρχει από τη γέννηση ή να παρουσιαστεί λίγο αργότερα.
Σε ποια ηλικία σταθεροποιείται το τελικό χρώμα των ματιών
«Το χρώμα των ματιών αρχίζει να αλλάζει όσο μεγαλώνουν τα παιδιά, μεταξύ 3 και 9 μηνών, συχνά γύρω στους 6 μήνες», αποκαλύπτει η Dr. Bajic. «Αλλά μπορεί να χρειαστούν έως και τρία χρόνια μέχρι να καθοριστεί το τελικό τους χρώμα».
Κάθε ξαφνική αλλαγή στο χρώμα των ματιών σε παιδιά και ενήλικες ενδέχεται να αποτελεί ένδειξη ιατρικού προβλήματος και πρέπει να γνωστοποιείται άμεσα σε οφθαλμίατρο.
Για να διαπιστώσετε τι χρώμα θα έχουν τελικά τα μάτια του παιδιού σας, χρειάζεται να περιμένετε· μόνο ο χρόνος θα το δείξει. Η ανατροφή ενός παιδιού, πάντως, περνά γρήγορα και σύντομα θα γίνει νήπιο. Μέχρι τότε, κάντε λίγη υπομονή και απολαύστε την αναμονή.
Με λίγα λόγια
- Μπλε μάτια έχει κατά τη γέννηση μόλις το 20% των μωρών, ενώ καφέ είναι τα μάτια του 63%.
- Καθώς αναπτύσσεται η μελανίνη, τα μάτια μπορεί να σκουρύνουν από γκρι ή μπλε απόχρωση, συνήθως μεταξύ 3 και 9 μηνών.
- Η απόχρωση που θα έχουν τελικά τα μάτια ενδέχεται να διαμορφωθεί ακόμη και έως τρία χρόνια μετά τη γέννηση.
- Αν το χρώμα των ματιών αλλάξει ξαφνικά, χρειάζεται αξιολόγηση από οφθαλμίατρο, καθώς η μεταβολή μπορεί να αποτελεί ένδειξη ιατρικού προβλήματος.
- Το χρώμα των ματιών καθορίζεται γενετικά και επηρεάζεται από τους γονείς, χωρίς να αποκλείονται αποχρώσεις διαφορετικές από το μπλε και το καφέ.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/paidi-goneis/pote-metamorfonetai-to-chroma-ton-mation-sta-mora-alitheia-i-mythos-oti-gennioyntai-ola-me-mple-matia-to-klivelant-apokalyptei/10131
