Χολοκυστίτιδα: συμπτώματα και θεραπεία

Τι είναι η χολοκυστίτιδα

Η χολοκυστίτιδα είναι φλεγμονή της χοληδόχου κύστης. Η χοληδόχος κύστη είναι ένα μικρό όργανο σε σχήμα αχλαδιού, κάτω από το ήπαρ. Αποθηκεύει και συμπυκνώνει τη χολή, ένα υγρό που παράγει το ήπαρ και βοηθά στην πέψη των λιπών. Όταν χρειάζεται, απελευθερώνει τη χολή προς το πεπτικό σύστημα μέσα από μικρούς αγωγούς.

Στην οξεία χολοκυστίτιδα, συνήθως μια πέτρα φράζει τον κυστικό πόρο, δηλαδή την κύρια έξοδο της χοληδόχου κύστης. Η χολή συσσωρεύεται, η πίεση αυξάνεται και προκαλείται φλεγμονή. Μερικές φορές ακολουθεί και βακτηριακή λοίμωξη. Υπάρχει επίσης μορφή χωρίς πέτρες, που είναι λιγότερο συχνή αλλά συνήθως σοβαρότερη.

Η οξεία χολοκυστίτιδα χρειάζεται συνήθως αντιμετώπιση στο νοσοκομείο, επειδή μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές. Η αρχική θεραπεία περιλαμβάνει υγρά στη φλέβα και ανακούφιση του πόνου, ενώ μπορεί να χρειαστούν αντιβιοτικά. Η αφαίρεση της χοληδόχου κύστης μπορεί να προταθεί για να μειωθεί ο κίνδυνος υποτροπής και επιπλοκών. Μπορείς να ζεις φυσιολογικά χωρίς αυτό το όργανο.

Μορφές και τύποι

• Λιθιασική χολοκυστίτιδαΠροκαλείται όταν μια πέτρα ή χολική λάσπη φράζει την έξοδο της χοληδόχου κύστης. Είναι η συχνότερη και συνήθως λιγότερο σοβαρή μορφή.
• Αλιθιασική χολοκυστίτιδαΕίναι φλεγμονή χωρίς πέτρες στη χοληδόχο κύστη. Συνήθως συνδέεται με σοβαρή ασθένεια, λοίμωξη ή τραυματισμό.

Πώς εξελίσσεται και αν θεραπεύεται

Χωρίς έγκαιρη και κατάλληλη θεραπεία, η οξεία χολοκυστίτιδα μπορεί να προκαλέσει επιπλοκές απειλητικές για τη ζωή. Η αφαίρεση της χοληδόχου κύστης μειώνει τον κίνδυνο υποτροπής και επιπλοκών. Μετά την επέμβαση μπορείς να ζεις φυσιολογικά, αν και ορισμένοι εμφανίζουν φούσκωμα ή διάρροια μετά από συγκεκριμένες τροφές.

Συμπτώματα χολοκυστίτιδας

Το κύριο σύμπτωμα της οξείας χολοκυστίτιδας είναι ξαφνικός, έντονος πόνος ψηλά δεξιά στην κοιλιά. Μπορεί να απλώνεται προς τον δεξιό ώμο.

• Πόνος στην κοιλιά Είναι συνήθως επίμονος και δεν υποχωρεί μέσα σε λίγες ώρες.
• Ευαισθησία στην κοιλιά Η περιοχή πονά στην πίεση και η βαθιά αναπνοή μπορεί να επιδεινώνει τον πόνο.
• Πυρετός
• Ναυτία Αίσθημα ότι θέλεις να κάνεις εμετό.
• Εμετός
• Εφίδρωση
• Απώλεια όρεξης
• Ίκτερος Κιτρίνισμα του δέρματος και του λευκού των ματιών.
• Εξόγκωμα στην κοιλιά

Ο πόνος συνήθως επιμένει, σε αντίθεση με άλλους τύπους κοιλιακού πόνου που μπορεί να υποχωρήσουν μέσα σε λίγες ώρες.

Τα ίδια συμπτώματα μπορεί να έχουν και άλλες αιτίες. Αν σε ανησυχούν, συζήτησέ τα με τον γιατρό σου.

Αιτίες χολοκυστίτιδας και παράγοντες κινδύνου

Η συνηθέστερη αιτία είναι η απόφραξη του κυστικού πόρου από πέτρα ή χολική λάσπη. Η χολική λάσπη είναι μείγμα χολής και μικρών κρυστάλλων χοληστερόλης και αλάτων. Η απόφραξη προκαλεί συσσώρευση χολής, αύξηση της πίεσης και φλεγμονή. Η φλεγμονώδης χοληδόχος κύστη μπορεί μερικές φορές να μολυνθεί από βακτήρια. Στην αλιθιασική μορφή, η ακριβής αιτία δεν είναι γνωστή. Συνήθως πρόκειται για επιπλοκή σοβαρής ασθένειας, λοίμωξης ή τραυματισμού που βλάπτει τη χοληδόχο κύστη.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

• Πέτρες στη χοληδόχο κύστη.
• Υπερβάλλον βάρος ή παχυσαρκία, που αυξάνουν τον κίνδυνο σχηματισμού πετρών.
• Δίαιτες ταχείας απώλειας βάρους με πολύ λίγες θερμίδες, που αυξάνουν τον κίνδυνο σχηματισμού πετρών.
• Ακούσια βλάβη της χοληδόχου κύστης κατά τη διάρκεια μεγάλης χειρουργικής επέμβασης.
• Σοβαροί τραυματισμοί ή εγκαύματα.
• Σήψη, δηλαδή σοβαρή αντίδραση του οργανισμού σε λοίμωξη.
• Σοβαρός υποσιτισμός ή αφυδάτωση.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Ο γιατρός σου εξετάζει την κοιλιά και μπορεί να ελέγξει το σημείο Murphy: πιέζει κάτω από τα πλευρά καθώς παίρνεις βαθιά ανάσα και ελέγχει αν εμφανίζεται ξαφνικός πόνος. Αν υπάρχει υποψία οξείας χολοκυστίτιδας, χρειάζεται άμεση παραπομπή στο νοσοκομείο για εξετάσεις και θεραπεία.

• Κλινική εξέταση της κοιλιάς και έλεγχος του σημείου Murphy.
• Εξετάσεις αίματος για ενδείξεις φλεγμονής.
• Υπερηχογράφημα κοιλιάς για πέτρες ή άλλα σημεία προβλήματος στη χοληδόχο κύστη.

Θεραπεία χολοκυστίτιδας

Η οξεία χολοκυστίτιδα συνήθως χρειάζεται νοσηλεία. Αρχικά η αντιμετώπιση στοχεύει στην ξεκούραση της χοληδόχου κύστης, στην αποφυγή αφυδάτωσης και στην ανακούφιση του πόνου. Αν υπάρχει υποψία λοίμωξης, χορηγούνται αντιβιοτικά. Μετά την αρχική αντιμετώπιση μπορεί να προταθεί χολοκυστεκτομή, δηλαδή αφαίρεση της χοληδόχου κύστης. Ο γιατρός σου αποφασίζει πότε είναι κατάλληλο να γίνει, ανάλογα με το αν μπορείς να υποβληθείς σε χειρουργείο.

• Νοσοκομειακή υποστήριξηΠεριλαμβάνει προσωρινή αποχή από φαγητό και ποτό με ιατρική καθοδήγηση και χορήγηση υγρών στη φλέβα για την πρόληψη αφυδάτωσης.
• ΑναλγητικάΧορηγούνται φάρμακα για την ανακούφιση του πόνου.
• ΑντιβιοτικάΧορηγούνται αν ο γιατρός θεωρεί ότι υπάρχει λοίμωξη.
• ΧολοκυστεκτομήΗ αφαίρεση γίνεται λαπαροσκοπικά, μέσα από μικρές τομές, ή με ανοικτή επέμβαση, μέσα από μία μεγαλύτερη τομή. Στόχος είναι να μειωθούν οι υποτροπές και οι σοβαρές επιπλοκές.
• ΠαροχέτευσηΑν το χειρουργείο δεν είναι κατάλληλο, μπορεί να τοποθετηθεί λεπτός σωλήνας για να απομακρυνθεί το υγρό από τη χοληδόχο κύστη. Αυτό μπορεί να γίνει μέσα από το δέρμα της κοιλιάς ή με ενδοσκοπική διαδικασία από το στόμα.

Τη θεραπεία και τη δόση κάθε φαρμάκου τις ορίζει ο γιατρός σου. Μην ξεκινάς και μη σταματάς φάρμακα μόνος σου.

Πρόληψη: πώς προστατεύεσαι

Δεν μπορείς πάντα να προλάβεις τη χολοκυστίτιδα. Μπορείς όμως να μειώσεις τον κίνδυνο σχηματισμού πετρών στη χοληδόχο κύστη.

• Ακολούθησε υγιεινή, ισορροπημένη διατροφή.
• Περιόρισε τα τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε χοληστερόλη.
• Έλεγχε το βάρος σου με υγιεινή διατροφή και τακτική άσκηση.
• Απόφυγε τις δίαιτες πολύ χαμηλών θερμίδων για γρήγορη απώλεια βάρους και προτίμησε σταδιακή απώλεια.

Επιπλοκές χολοκυστίτιδας

• Νέκρωση του ιστού της χοληδόχου κύστης, που μπορεί να προκαλέσει σοβαρή λοίμωξη με εξάπλωση στον οργανισμό.
• Διάτρηση, δηλαδή ρήξη της χοληδόχου κύστης.
• Περιτονίτιδα, δηλαδή εξάπλωση της λοίμωξης μέσα στην κοιλιά.
• Απόστημα, δηλαδή συγκέντρωση πύου.

Πότε χρειάζεσαι άμεσα βοήθεια

Πότε να δεις γιατρό σύντομα

• Ζήτησε ιατρική εκτίμηση το συντομότερο δυνατό αν εμφανίσεις ξαφνικό και έντονο πόνο στην κοιλιά.
• Η ανάγκη για άμεση εκτίμηση είναι ιδιαίτερα σημαντική αν ο πόνος διαρκεί περισσότερο από λίγες ώρες ή συνοδεύεται από πυρετό ή ίκτερο.

Ποιος γιατρός: Γενικός χειρουργός, Γαστρεντερολόγος. Εφημερεύοντα νοσοκομεία σήμερα

Συχνές ερωτήσεις για τη χολοκυστίτιδα