Ευερέθιστο έντερο: συμπτώματα και θεραπεία

Τι είναι το ευερέθιστο έντερο

Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου είναι ένα σύνολο συμπτωμάτων που εμφανίζονται μαζί. Περιλαμβάνει επαναλαμβανόμενο πόνο στην κοιλιά και αλλαγές στις κενώσεις, όπως διάρροια, δυσκοιλιότητα ή εναλλαγές τους. Μπορεί να προκαλεί έντονη ενόχληση και να επηρεάζει σημαντικά την καθημερινότητά σου, παρότι δεν προκαλεί βλάβη στο έντερο. Τα συμπτώματα υπάρχουν χωρίς ορατά σημάδια βλάβης ή νόσου στο πεπτικό σύστημα.

Πρόκειται για λειτουργική διαταραχή του πεπτικού, δηλαδή για πρόβλημα στον τρόπο με τον οποίο συνεργάζονται το έντερο και ο εγκέφαλος. Αυτή η συνεργασία μπορεί να επηρεάζει την ευαισθησία του εντέρου και τις συσπάσεις των μυών του. Η μεγαλύτερη ευαισθησία συνδέεται με πόνο και φούσκωμα, ενώ οι αλλαγές στις συσπάσεις μπορούν να προκαλέσουν διάρροια ή δυσκοιλιότητα.

Συνήθως είναι μακροχρόνια πάθηση, με περιόδους βελτίωσης και εξάρσεις. Οι αλλαγές στη διατροφή, η διαχείριση του στρες και οι κατάλληλες θεραπείες μπορούν να βοηθήσουν στον έλεγχο των συμπτωμάτων. Δεν υπάρχει μία λύση που να λειτουργεί για όλους.

Μορφές και τύποι

• Με δυσκοιλιότητα (IBS-C)Χαρακτηρίζεται κυρίως από σκληρά κόπρανα ή κόπρανα με σβώλους.
• Με διάρροια (IBS-D)Χαρακτηρίζεται κυρίως από χαλαρά ή υδαρή κόπρανα.
• Μικτός τύπος (IBS-M)Υπάρχουν τόσο σκληρά όσο και χαλαρά ή υδαρή κόπρανα, με εναλλαγές δυσκοιλιότητας και διάρροιας.

Πώς εξελίσσεται και αν θεραπεύεται

Το ευερέθιστο έντερο συνήθως διαρκεί σε όλη τη ζωή, με περιόδους βελτίωσης και εξάρσεις. Δεν προκαλεί βλάβη στο έντερο, αλλά μπορεί να επηρεάζει σημαντικά την καθημερινότητά σου. Οι περισσότεροι άνθρωποι που έχουν διαγνωστεί μπορούν να ελέγχουν τα συμπτώματά τους με διατροφή, διαχείριση του στρες, προβιοτικά και φάρμακα.

Συμπτώματα ευερέθιστου εντέρου

Τα βασικά συμπτώματα είναι ο πόνος στην κοιλιά και οι αλλαγές στις κενώσεις. Μπορεί να υπάρχουν και άλλες ενοχλήσεις.

• Πόνος ή κράμπες Συνήθως χειροτερεύουν μετά το φαγητό και βελτιώνονται μετά την κένωση.
• Φούσκωμα Η κοιλιά μπορεί να μοιάζει πρησμένη και να αισθάνεσαι δυσάρεστα γεμάτος.
• Διάρροια Υδαρή κόπρανα, μερικές φορές με ξαφνική ανάγκη να πας στην τουαλέτα.
• Δυσκοιλιότητα Μπορεί να δυσκολεύεσαι στην κένωση και να νιώθεις ότι το έντερο δεν αδειάζει πλήρως.
• Αέρια
• Βλέννα στα κόπρανα
• Κόπωση Αίσθημα κούρασης και έλλειψη ενέργειας.
• Ναυτία Αίσθημα ανακατωσούρας.
• Πόνος στην πλάτη
• Ενοχλήσεις στην ούρηση Συχνοουρία, ξαφνική ανάγκη για ούρηση ή αίσθημα ότι η κύστη δεν αδειάζει πλήρως.
• Ακράτεια κοπράνων Μπορεί να μην ελέγχεις πάντα πότε αποβάλλονται τα κόπρανα.
• Πόνος στην πύελο Πόνος χαμηλά στην περιοχή της λεκάνης.

Τα συμπτώματα μπορεί να έρχονται και να φεύγουν και να διαρκούν ημέρες, εβδομάδες ή μήνες κάθε φορά. Οι εξάρσεις μπορεί να εμφανίζονται χωρίς προφανή λόγο ή να συνδέονται με τρόφιμα, ποτά, στρες, άγχος ή συχνή χρήση αντιβιοτικών.

Τα ίδια συμπτώματα μπορεί να έχουν και άλλες αιτίες. Αν σε ανησυχούν, συζήτησέ τα με τον γιατρό σου.

Αιτίες ευερέθιστου εντέρου και παράγοντες κινδύνου

Η ακριβής αιτία δεν είναι γνωστή. Το ευερέθιστο έντερο σχετίζεται με προβλήματα στη συνεργασία εντέρου και εγκεφάλου, αυξημένη ευαισθησία του εντέρου και αλλαγές στον τρόπο που συσπώνται οι μύες του. Έχει επίσης συνδεθεί με πολύ γρήγορη ή πολύ αργή διέλευση της τροφής από το έντερο, γαστρεντερίτιδα, στρες και οικογενειακό ιστορικό. Το αλκοόλ, η καφεΐνη, τα πικάντικα ή λιπαρά φαγητά και το άγχος μπορεί να πυροδοτούν εξάρσεις. Αυτό δεν σημαίνει ότι αποτελούν τη μοναδική αιτία της πάθησης.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

• Οικογενειακό ιστορικό ευερέθιστου εντέρου.
• Ιστορικό στρεσογόνων ή δύσκολων εμπειριών στην παιδική ηλικία, όπως κακοποίηση.
• Σοβαρή λοίμωξη του πεπτικού συστήματος.
• Γυναικείο φύλο.
• Νεότερη ηλικία.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Δεν υπάρχει ειδική εξέταση που να επιβεβαιώνει το ευερέθιστο έντερο. Ο γιατρός σου εξετάζει το είδος και το μοτίβο των συμπτωμάτων, το ιατρικό και οικογενειακό ιστορικό σου και την κοιλιά σου. Μπορεί να ζητήσει εξετάσεις για να αποκλείσει άλλες αιτίες. Συνήθως δεν χρειάζονται περισσότερες εξετάσεις στο νοσοκομείο, εκτός αν η διάγνωση παραμένει αβέβαιη.

• Κλινική εξέταση και ψηλάφηση της κοιλιάς.
• Εξέταση αίματος για έλεγχο κοιλιοκάκης.
• Εξετάσεις κοπράνων για λοιμώξεις και φλεγμονώδη νόσο του εντέρου.
• Ακτινογραφίες, όταν χρειάζονται για αποκλεισμό άλλων παθήσεων.
• Σιγμοειδοσκόπηση ή κολονοσκόπηση, όταν χρειάζονται για έλεγχο του εντέρου.

Θεραπεία ευερέθιστου εντέρου

Η αντιμετώπιση προσαρμόζεται στα συμπτώματά σου. Δεν υπάρχει μία διατροφή ή ένα φάρμακο που να βοηθά όλους και μπορεί να χρειαστεί να δοκιμάσεις διαφορετικές προσεγγίσεις με τον γιατρό σου. Οι επιλογές περιλαμβάνουν αλλαγές στη διατροφή και στον τρόπο ζωής, φάρμακα, προβιοτικά και θεραπείες ψυχικής υγείας. Η αντιμετώπιση διαφέρει ανάλογα με το αν κυριαρχεί η διάρροια ή η δυσκοιλιότητα.

• Προσαρμογή διατροφήςΟ γιατρός μπορεί να προτείνει αλλαγές στις φυτικές ίνες, αποφυγή γλουτένης ή ειδική δίαιτα χαμηλή σε FODMAP (ομάδα υδατανθράκων στις τροφές). Διαφορετικές αλλαγές βοηθούν διαφορετικούς ανθρώπους.
• Φάρμακα για τη διάρροιαΗ λοπεραμίδη αναφέρεται ως επιλογή για τη διάρροια. Συζήτησε με τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σου ποια αντιμετώπιση είναι κατάλληλη.
• ΚαθαρτικάΜπορούν να βοηθήσουν στη δυσκοιλιότητα, με καθοδήγηση γιατρού ή φαρμακοποιού.
• Ανακούφιση κραμπών και φουσκώματοςΤο έλαιο μέντας αναφέρεται ως επιλογή που μπορεί να βοηθήσει. Ζήτησε συμβουλή από τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σου.
• ΠροβιοτικάΜπορεί να βοηθήσουν στον έλεγχο των συμπτωμάτων, μεταξύ άλλων όταν αυτά σχετίζονται με αλλαγές στα βακτήρια του εντέρου.
• Θεραπείες ψυχικής υγείαςΜπορούν να αποτελέσουν μέρος της αντιμετώπισης, μαζί με τη διαχείριση του στρες.

Τη θεραπεία και τη δόση κάθε φαρμάκου τις ορίζει ο γιατρός σου. Μην ξεκινάς και μη σταματάς φάρμακα μόνος σου.

Τι μπορείς να κάνεις μόνος σου

• Αν έχεις διαγνωστεί με ευερέθιστο έντερο, κράτα ημερολόγιο τροφών και συμπτωμάτων για να εντοπίζεις τι σε ενοχλεί.
• Προσπάθησε να ακολουθείς υγιεινή, ισορροπημένη διατροφή, χωρίς να παραλείπεις γεύματα ή να τρως βιαστικά.
• Απόφυγε τις μεγάλες ποσότητες λιπαρών, πικάντικων και επεξεργασμένων τροφών, αλκοόλ και ανθρακούχων ποτών.
• Βρες τρόπους χαλάρωσης και βάλε αρκετή άσκηση στην καθημερινότητά σου.
• Για φούσκωμα και αέρια, μπορεί να βοηθήσουν η βρόμη και η αποφυγή σορβιτόλης και δύσπεπτων τροφών, όπως λάχανο, μπρόκολο, κουνουπίδι, λαχανάκια Βρυξελλών, φασόλια και κρεμμύδια.
• Αν έχεις διάρροια, μπορεί να βοηθήσει η μείωση τροφών με πολλές φυτικές ίνες, όπως προϊόντα ολικής άλεσης, ξηροί καρποί και σπόροι, καθώς και η αποφυγή σορβιτόλης.
• Αν έχεις επίμονη διάρροια, πίνε αρκετό νερό για να αποφύγεις την αφυδάτωση.
• Για τη δυσκοιλιότητα, πίνε αρκετό νερό και αύξησε τις διαλυτές φυτικές ίνες, με τροφές όπως βρόμη, όσπρια, καρότα, πατάτες χωρίς φλούδα και λιναρόσπορο.

Επιπλοκές ευερέθιστου εντέρου

• Αφυδάτωση όταν η διάρροια επιμένει.

Πότε χρειάζεσαι άμεσα βοήθεια

Πότε να δεις γιατρό σύντομα

• Κλείσε ραντεβού αν υποψιάζεσαι ευερέθιστο έντερο και έχεις συμπτώματα για πάνω από 4 εβδομάδες.
• Ζήτησε επείγουσα ιατρική αξιολόγηση αν έχεις χάσει πολύ βάρος χωρίς προφανή λόγο.
• Ζήτησε επείγουσα ιατρική αξιολόγηση αν έχεις αιμορραγία από τον πρωκτό ή αιματηρή διάρροια.
• Ζήτησε επείγουσα ιατρική αξιολόγηση αν ψηλαφάς σκληρό εξόγκωμα ή πρήξιμο στην κοιλιά.
• Ζήτησε επείγουσα ιατρική αξιολόγηση αν έχεις δύσπνοια, έντονους παλμούς και δέρμα πιο χλωμό από το συνηθισμένο.

Ποιος γιατρός: Γαστρεντερολόγος. Εφημερεύοντα νοσοκομεία σήμερα

Συχνές ερωτήσεις για το ευερέθιστο έντερο