Εξωμήτρια κύηση: συμπτώματα και θεραπεία

Τι είναι η εξωμήτρια κύηση

Στην εξωμήτρια κύηση, το γονιμοποιημένο ωάριο εμφυτεύεται σε θέση όπου δεν μπορεί να αναπτυχθεί φυσιολογικά. Συνήθως αυτό συμβαίνει σε μία από τις σάλπιγγες, τους σωλήνες που συνδέουν τις ωοθήκες με τη μήτρα. Πιο σπάνια, η εμφύτευση γίνεται στην ωοθήκη, στην κοιλιακή κοιλότητα ή στον τράχηλο, το κατώτερο τμήμα της μήτρας. Η κύηση αυτή δεν μπορεί να συνεχιστεί και το έμβρυο δεν μπορεί να σωθεί.

Στην αρχή μπορεί να μην έχεις καθόλου συμπτώματα και το πρόβλημα να φανεί σε έναν υπέρηχο εγκυμοσύνης. Αν η κύηση συνεχίσει να μεγαλώνει μέσα στη σάλπιγγα, μπορεί να προκαλέσει ρήξη, δηλαδή να τη σκίσει. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε εσωτερική αιμορραγία και να απειλήσει τη ζωή σου.

Η αντιμετώπιση μπορεί να περιλαμβάνει στενή ιατρική παρακολούθηση, φάρμακο ή επέμβαση, ανάλογα με τα ευρήματα. Η απώλεια της εγκυμοσύνης μπορεί να είναι ψυχικά δύσκολη, αλλά οι περισσότερες γυναίκες μπορούν να μείνουν ξανά έγκυες.

Μορφές και τύποι

• Σαλπιγγική κύησηΗ εμφύτευση γίνεται σε μία από τις σάλπιγγες. Είναι η συνηθέστερη θέση εξωμήτριας κύησης.
• Άλλες θέσεις εμφύτευσηςΗ κύηση μπορεί επίσης να εντοπίζεται στην ωοθήκη, στην κοιλιακή κοιλότητα ή στον τράχηλο.

Πώς εξελίσσεται και αν θεραπεύεται

Η εξωμήτρια κύηση δεν μπορεί να εξελιχθεί σε φυσιολογική εγκυμοσύνη, αλλά αντιμετωπίζεται με παρακολούθηση, φάρμακο ή επέμβαση. Η πλήρης ανάρρωση μετά από χειρουργείο μπορεί να χρειαστεί 4 έως 6 εβδομάδες. Οι περισσότερες γυναίκες μπορούν να μείνουν ξανά έγκυες, ακόμη και αν έχει αφαιρεθεί μία σάλπιγγα, ενώ μερικές χρειάζονται θεραπεία υπογονιμότητας. Αν μείνεις ξανά έγκυος, ενημέρωσε νωρίς τον γιατρό σου για να γίνουν πρώιμοι υπέρηχοι.

Συμπτώματα εξωμήτριας κύησης

Μπορεί αρχικά να μην έχεις συμπτώματα ή να έχεις συνηθισμένα σημάδια εγκυμοσύνης. Τα συμπτώματα από μόνα τους δεν αρκούν για διάγνωση, καθώς εμφανίζονται και σε άλλες καταστάσεις.

• Καθυστέρηση περιόδου Μπορεί να συνοδεύεται από άλλα σημάδια εγκυμοσύνης, όπως ευαισθησία στο στήθος ή ναυτία.
• Πόνος χαμηλά Συνήθως στη μία πλευρά της κοιλιάς. Μπορεί να αρχίσει απότομα ή σταδιακά, να επιμένει ή να έρχεται και να φεύγει.
• Κολπική αιμορραγία Μπορεί να αρχίζει και να σταματά ή να μοιάζει με υδαρή, σκούρα καφέ έκκριση και να εκληφθεί ως περίοδος.
• Πόνος στον ώμο Ασυνήθιστος πόνος στην άκρη του ώμου, εκεί όπου αρχίζει το χέρι. Μπορεί να σχετίζεται με εσωτερική αιμορραγία.
• Ενόχληση στην αφόδευση Πόνος ή πίεση στην περιοχή του πρωκτού όταν πηγαίνεις στην τουαλέτα.
• Πόνος στην ούρηση Ενόχληση όταν ουρείς.
• Διάρροια
• Ζάλη ή λιποθυμία Ιδιαίτερα όταν συνυπάρχει έντονος κοιλιακός πόνος, μπορεί να είναι προειδοποιητικό σημάδι ρήξης.

Τα συμπτώματα συνήθως εμφανίζονται μεταξύ της 4ης και της 12ης εβδομάδας εγκυμοσύνης. Μερικές φορές η διάγνωση γίνεται σε πρώιμο υπέρηχο, πριν εμφανιστούν συμπτώματα.

Τα ίδια συμπτώματα μπορεί να έχουν και άλλες αιτίες. Αν σε ανησυχούν, συζήτησέ τα με τον γιατρό σου.

Αιτίες εξωμήτριας κύησης και παράγοντες κινδύνου

Συχνά δεν είναι σαφές γιατί συμβαίνει μια εξωμήτρια κύηση. Μερικές φορές υπάρχει πρόβλημα στις σάλπιγγες, όπως στένωση ή απόφραξη, που εμποδίζει το γονιμοποιημένο ωάριο να φτάσει στη μήτρα.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

• Προηγούμενη εξωμήτρια κύηση.
• Φλεγμονώδης νόσος της πυέλου, δηλαδή φλεγμονή στα γυναικεία αναπαραγωγικά όργανα.
• Ορισμένες σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις.
• Προηγούμενη επέμβαση στην πύελο, στην κοιλιά ή στις σάλπιγγες.
• Ενδομητρίωση.
• Θεραπείες υπογονιμότητας, όπως εξωσωματική γονιμοποίηση.
• Εγκυμοσύνη ενώ χρησιμοποιείς ενδομήτριο σπείραμα ή ενδομήτριο ορμονικό σύστημα. Η εγκυμοσύνη με αυτές τις μεθόδους είναι σπάνια, αλλά αν συμβεί είναι πιθανότερο να είναι εξωμήτρια.
• Εγκυμοσύνη μετά από απολίνωση σαλπίγγων, δηλαδή επέμβαση στείρωσης.
• Κάπνισμα.
• Ηλικία άνω των 35.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Ο γιατρός σου θα αξιολογήσει τα συμπτώματα και μπορεί να κάνει κλινική εξέταση και τεστ εγκυμοσύνης. Η διάγνωση συνήθως βασίζεται σε διακολπικό υπερηχογράφημα και εξετάσεις αίματος, επειδή τα συμπτώματα μπορεί να μοιάζουν με άλλες παθήσεις. Η χοριακή γοναδοτροπίνη (hCG), η ορμόνη της εγκυμοσύνης, μπορεί να μετρηθεί δύο φορές με διαφορά 48 ωρών, ώστε να ελεγχθεί η μεταβολή της. Αν η θέση της κύησης παραμένει ασαφής, μπορεί να χρειαστεί λαπαροσκόπηση, δηλαδή εξέταση της κοιλιάς με λεπτό όργανο μέσα από μικρή τομή, υπό γενική αναισθησία.

• Τεστ εγκυμοσύνης.
• Κλινική και γυναικολογική εξέταση.
• Διακολπικό υπερηχογράφημα.
• Εξέταση αίματος για χοριακή γοναδοτροπίνη (hCG).
• Λαπαροσκόπηση, αν η διάγνωση ή η θέση της κύησης δεν είναι σαφής.

Θεραπεία εξωμήτριας κύησης

Η θεραπεία αποσκοπεί στην απομάκρυνση της εξωμήτριας κύησης και στην αποφυγή βλάβης στα όργανα ή αιμορραγίας. Ο γιατρός σου επιλέγει την καταλληλότερη προσέγγιση με βάση τα συμπτώματα, το μέγεθος της κύησης και τα επίπεδα της hCG. Η στενή παρακολούθηση είναι επιλογή μόνο σε επιλεγμένες περιπτώσεις και δεν σημαίνει ότι περιμένεις χωρίς ιατρικό έλεγχο. Αν υπάρξει ρήξη της σάλπιγγας, χρειάζεται επείγουσα επέμβαση.

• Στενή παρακολούθησηΜπορεί να επιλεγεί όταν δεν έχεις συμπτώματα ή είναι ήπια και η κύηση είναι πολύ μικρή ή δεν εντοπίζεται. Γίνονται επαναλαμβανόμενες εξετάσεις hCG και, αν δεν μειώνεται ή αυξάνεται, μπορεί να χρειαστεί άλλη θεραπεία.
• Φαρμακευτική αντιμετώπισηΗ μεθοτρεξάτη σταματά την ανάπτυξη της κύησης και μπορεί να χρησιμοποιηθεί όταν η διάγνωση γίνεται νωρίς. Χρειάζονται εξετάσεις αίματος για να ελεγχθεί η αποτελεσματικότητα και μερικές φορές τελικά απαιτείται επέμβαση.
• Χειρουργική αντιμετώπισηΣυνήθως γίνεται λαπαροσκόπηση υπό γενική αναισθησία και αφαιρείται η κύηση, συχνά μαζί με την πάσχουσα σάλπιγγα. Αν έχει ήδη συμβεί ρήξη, χρειάζεται επείγουσα επέμβαση για να σταματήσει η αιμορραγία.
• Προφύλαξη anti-DΑν η ομάδα αίματός σου είναι RhD αρνητική, ο γιατρός σου θα αξιολογήσει αν χρειάζεσαι anti-D, ανάλογα με την εβδομάδα κύησης και την αντιμετώπιση. Σκοπός είναι η πρόληψη αιμολυτικής νόσου του εμβρύου και του νεογνού σε μελλοντική εγκυμοσύνη.
• Ψυχολογική υποστήριξηΗ συμβουλευτική ή άλλη επαγγελματική υποστήριξη μπορεί να βοηθήσει αν δυσκολεύεσαι να διαχειριστείς την απώλεια.

Τη θεραπεία και τη δόση κάθε φαρμάκου τις ορίζει ο γιατρός σου. Μην ξεκινάς και μη σταματάς φάρμακα μόνος σου.

Τι μπορείς να κάνεις μόνος σου

• Αν βρίσκεσαι σε στενή παρακολούθηση και έχεις αιμορραγία, χρησιμοποίησε σερβιέτες αντί για ταμπόν μέχρι να σταματήσει.
• Μετά από μεθοτρεξάτη, χρησιμοποίησε αξιόπιστη αντισύλληψη για τουλάχιστον 3 μήνες, σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού σου.
• Μετά από μεθοτρεξάτη, απόφυγε το αλκοόλ μέχρι ο γιατρός σου να σου πει ότι είναι ασφαλές.
• Δώσε στον εαυτό σου και στον σύντροφό σου χρόνο να διαχειριστείτε την απώλεια και ζήτησε υποστήριξη αν δυσκολεύεσαι.

Πρόληψη: πώς προστατεύεσαι

Η εξωμήτρια κύηση δεν μπορεί πάντα να προληφθεί. Μπορείς όμως να μειώσεις ορισμένους παράγοντες κινδύνου.

• Χρησιμοποίησε προφυλακτικό όταν δεν προσπαθείς για εγκυμοσύνη, για προστασία από σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις.
• Αν καπνίζεις, η διακοπή του καπνίσματος μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο.

Επιπλοκές εξωμήτριας κύησης

• Ρήξη της σάλπιγγας.
• Εσωτερική αιμορραγία, που μπορεί να απειλήσει τη ζωή.
• Ανάγκη αφαίρεσης της πάσχουσας σάλπιγγας.
• Πιθανή μείωση της δυνατότητας φυσικής σύλληψης μετά από ορισμένες θεραπείες.
• Αυξημένος κίνδυνος νέας εξωμήτριας κύησης.

Πότε χρειάζεσαι άμεσα βοήθεια

Πότε να δεις γιατρό σύντομα

• Ζήτησε άμεση ιατρική αξιολόγηση αν μπορεί να είσαι έγκυος και έχεις κοιλιακό πόνο, κολπική αιμορραγία, πόνο στην άκρη του ώμου ή ζάλη, ακόμη και χωρίς θετικό τεστ εγκυμοσύνης.
• Ζήτησε ιατρική συμβουλή για οποιαδήποτε κολπική αιμορραγία κατά την εγκυμοσύνη.
• Αν μπορεί να είσαι έγκυος και έχεις πόνο στην ούρηση, πίεση ή πόνο στην αφόδευση ή διάρροια, επικοινώνησε με τον γιατρό σου.
• Αν βρίσκεσαι ήδη σε παρακολούθηση ή έχεις λάβει θεραπεία και εμφανίσεις πιο έντονα συμπτώματα, ζήτησε άμεσα ιατρική βοήθεια.

Ποιος γιατρός: Γυναικολόγος-Μαιευτήρας. Εφημερεύοντα νοσοκομεία σήμερα

Συχνές ερωτήσεις για την εξωμήτρια κύηση