Κυστίτιδα: συμπτώματα και θεραπεία

Τι είναι η κυστίτιδα

Η κυστίτιδα είναι λοίμωξη της ουροδόχου κύστης, δηλαδή του οργάνου όπου αποθηκεύονται τα ούρα πριν αποβληθούν. Συνήθως εμφανίζεται όταν βακτήρια μπουν στην κύστη και πολλαπλασιαστούν. Είναι η συχνότερη μορφή ουρολοίμωξης, αλλά οι δύο όροι δεν σημαίνουν ακριβώς το ίδιο. Η ουρολοίμωξη μπορεί να αφορά και άλλα σημεία του ουροποιητικού, όπως την ουρήθρα ή τους νεφρούς. Η ουρήθρα είναι ο σωλήνας που μεταφέρει τα ούρα έξω από το σώμα.

Αν έχεις τσούξιμο όταν ουρείς, συχνή ανάγκη για ούρηση ή ενόχληση χαμηλά στην κοιλιά, μπορεί να πρόκειται για κυστίτιδα. Ο γιατρός σου αξιολογεί τα συμπτώματα και αποφασίζει αν χρειάζεται εξέταση ούρων και αντιβίωση. Ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να υποχωρήσουν χωρίς αντιβιοτικά, αλλά αυτό χρειάζεται ιατρική εκτίμηση. Αν η λοίμωξη δεν αντιμετωπιστεί, μπορεί να επεκταθεί στους νεφρούς. Μερικές ουρολοιμώξεις επανέρχονται ή προκαλούν επίμονα συμπτώματα, οπότε μπορεί να χρειαστεί έλεγχος από ειδικό.

Μορφές και τύποι

• ΚυστίτιδαΛοίμωξη της ουροδόχου κύστης και η πιο συχνή μορφή ουρολοίμωξης.
• ΟυρηθρίτιδαΛοίμωξη της ουρήθρας, του σωλήνα που μεταφέρει τα ούρα έξω από το σώμα.
• ΠυελονεφρίτιδαΛοίμωξη των νεφρών. Είναι λιγότερο συχνή από την κυστίτιδα, αλλά πιο σοβαρή.
• Υποτροπιάζουσα ουρολοίμωξηΟυρολοίμωξη που επανέρχεται. Αν έχεις 2 ουρολοιμώξεις μέσα σε 6 μήνες ή 3 μέσα σε 12 μήνες, χρειάζεσαι ιατρική αξιολόγηση.
• Χρόνια ουρολοίμωξηΣε ορισμένες περιπτώσεις τα συμπτώματα επιμένουν και οι εξετάσεις ούρων δεν εντοπίζουν πάντα τη λοίμωξη. Η διάγνωση μπορεί να είναι δύσκολη, επειδή τα συμπτώματα μοιάζουν με άλλες παθήσεις.

Πώς εξελίσσεται και αν θεραπεύεται

Η κυστίτιδα αντιμετωπίζεται συνήθως με αντιβιοτικά, ενώ ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να υποχωρήσουν χωρίς αυτά. Μερικές ουρολοιμώξεις επανέρχονται μετά τη θεραπεία ή προκαλούν επίμονα συμπτώματα που επηρεάζουν σημαντικά την ποιότητα ζωής. Αν τα συμπτώματα επιμένουν μετά τη θεραπεία, συζήτησε με τον γιατρό σου για αξιολόγηση από ειδικό.

Συμπτώματα κυστίτιδας

Τα συμπτώματα εξαρτώνται από το σημείο του ουροποιητικού που έχει προσβληθεί. Δεν αρκούν από μόνα τους για να επιβεβαιώσουν ουρολοίμωξη.

• Τσούξιμο στην ούρηση Πόνος ή κάψιμο όταν ουρείς.
• Συχνουρία Χρειάζεσαι ούρηση πιο συχνά από το συνηθισμένο, ακόμη και τη νύχτα.
• Επιτακτική ούρηση Ξαφνική, έντονη ανάγκη για ούρηση, ακόμη κι όταν η κύστη είναι άδεια.
• Θολά ούρα Τα ούρα μπορεί επίσης να έχουν έντονη ή δυσάρεστη μυρωδιά.
• Αίμα στα ούρα Τα ούρα μπορεί να φαίνονται ροζ, κόκκινα ή σκούρα καφέ.
• Πόνος χαμηλά στην κοιλιά Μπορεί να νιώθεις πίεση, ενόχληση ή κράμπες.
• Πόνος στην πλάτη Πόνος στην πλάτη ή στο πλάι, κάτω από τα πλευρά, μπορεί να σχετίζεται με λοίμωξη των νεφρών.
• Πυρετός ή ρίγος Μπορεί να αισθάνεσαι ότι ζεσταίνεσαι, κρυώνεις ή τρέμεις.
• Χαμηλή θερμοκρασία Μπορεί να εμφανιστεί θερμοκρασία κάτω από 36°C.
• Κόπωση ή αδυναμία
• Ναυτία ή έμετος Μπορεί να εμφανιστούν σε λοίμωξη των νεφρών.

Στα παιδιά μπορεί να εμφανιστούν ευερεθιστότητα, μειωμένη σίτιση, έμετος ή βρέξιμο των ρούχων και του κρεβατιού. Ο πυρετός είναι το συχνότερο σημάδι στα βρέφη και στα νήπια, αλλά τα περισσότερα παιδιά με πυρετό δεν έχουν ουρολοίμωξη. Σε ηλικιωμένους με ευπάθεια και προβλήματα μνήμης ή σε άτομα με ουροκαθετήρα μπορεί να εμφανιστούν σύγχυση, ανησυχία, εντονότερη ακράτεια ή νέο ρίγος. Αν τα ούρα είναι μόνο σκούρα ή μυρίζουν, χωρίς άλλο σύμπτωμα, μπορεί να μην πίνεις αρκετό νερό.

Τα ίδια συμπτώματα μπορεί να έχουν και άλλες αιτίες. Αν σε ανησυχούν, συζήτησέ τα με τον γιατρό σου.

Αιτίες κυστίτιδας και παράγοντες κινδύνου

Οι ουρολοιμώξεις συνήθως προκαλούνται από βακτήρια που προέρχονται από τα κόπρανα ή το δέρμα. Μπαίνουν από την ουρήθρα και μπορεί να φτάσουν στην κύστη, όπου πολλαπλασιάζονται. Στις γυναίκες η ουρήθρα είναι πιο κοντή και βρίσκεται πιο κοντά στον πρωκτό, οπότε τα βακτήρια φτάνουν ευκολότερα στο ουροποιητικό. Η σεξουαλική δραστηριότητα μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο, αλλά η ουρολοίμωξη δεν είναι σεξουαλικώς μεταδιδόμενη λοίμωξη.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

• Εγκυμοσύνη.
• Εμμηνόπαυση.
• Πρόσφατη σεξουαλική δραστηριότητα.
• Προηγούμενη ουρολοίμωξη.
• Χρήση σπερματοκτόνων.
• Σκούπισμα από πίσω προς τα εμπρός μετά την τουαλέτα.
• Πέτρες στους νεφρούς ή άλλα εμπόδια στη ροή των ούρων.
• Δυσκολία να αδειάσει πλήρως η κύστη, όπως σε διόγκωση του προστάτη ή δυσκοιλιότητα στα παιδιά.
• Χρήση ουροκαθετήρα.
• Εξασθενημένο ανοσοποιητικό, όπως σε ανεπαρκώς ρυθμισμένο διαβήτη ή χημειοθεραπεία.
• Κάκωση του νωτιαίου μυελού.
• Ανεπαρκής πρόσληψη υγρών.
• Μεγαλύτερη ηλικία ή μικρή παιδική ηλικία.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Ο γιατρός σου ρωτά για τα συμπτώματα και το ιστορικό σου και κάνει κλινική εξέταση. Μπορεί να ζητήσει εξέταση ούρων, αλλά δεν είναι απαραίτητη σε κάθε περίπτωση. Αν οι ουρολοιμώξεις επανέρχονται, μπορεί να χρειαστεί καλλιέργεια ούρων και επιπλέον έλεγχος. Επειδή ορισμένα συμπτώματα μοιάζουν με εκείνα σεξουαλικώς μεταδιδόμενων λοιμώξεων, συζήτησε αν χρειάζεται σχετική εξέταση.

• Λήψη ιατρικού ιστορικού και κλινική εξέταση.
• Εξέταση ούρων.
• Καλλιέργεια ούρων, ιδιαίτερα σε επαναλαμβανόμενες ουρολοιμώξεις.

Θεραπεία κυστίτιδας

Η κυστίτιδα αντιμετωπίζεται συχνά με αντιβιοτικά που επιλέγει ο γιατρός σου. Δεν χρειάζονται πάντα: σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να προτείνει παρακολούθηση, επειδή τα συμπτώματα μπορεί να υποχωρήσουν μόνα τους. Σοβαρή ουρολοίμωξη μπορεί να χρειαστεί νοσοκομειακή αντιμετώπιση. Αν σου συνταγογραφηθεί αντιβίωση, ακολούθησε ολόκληρη την αγωγή όπως έχει δοθεί, ακόμη κι αν νιώσεις καλύτερα. Μη μοιράζεσαι αντιβιοτικά και μην τα κρατάς για μελλοντική χρήση. Αν εμφανίσεις ανεπιθύμητες ενέργειες ή τα συμπτώματα επιμένουν, επικοινώνησε με τον γιατρό σου.

• ΑντιβιοτικάΟ γιατρός επιλέγει αν χρειάζονται και ποια είναι κατάλληλα. Αν η λοίμωξη επανέρχεται, μπορεί να αλλάξει την αγωγή ή να προτείνει προληπτική αντιμετώπιση.
• Ανακούφιση πόνουΟ γιατρός μπορεί να προτείνει παυσίπονο, όπως παρακεταμόλη, για τον πόνο και τον πυρετό.
• Κολπικά οιστρογόναΑν βρίσκεσαι στην περιεμμηνόπαυση ή έχεις περάσει την εμμηνόπαυση και έχεις επαναλαμβανόμενες ουρολοιμώξεις, ο γιατρός μπορεί να προτείνει τοπική θεραπεία με οιστρογόνα.
• Αξιολόγηση από ειδικόΑν οι λοιμώξεις επανέρχονται ή τα συμπτώματα επιμένουν μετά τη θεραπεία, μπορεί να χρειαστεί παραπομπή για επιπλέον εξετάσεις και αντιμετώπιση.

Τη θεραπεία και τη δόση κάθε φαρμάκου τις ορίζει ο γιατρός σου. Μην ξεκινάς και μη σταματάς φάρμακα μόνος σου.

Τι μπορείς να κάνεις μόνος σου

• Ξεκουράσου.
• Πίνε αρκετά υγρά, ώστε να ουρείς τακτικά και τα ούρα σου να είναι ανοιχτόχρωμα.
• Απόφυγε καφέ, αλκοόλ και χυμούς φρούτων, που μπορεί να ερεθίσουν την κύστη.

Πρόληψη: πώς προστατεύεσαι

Μπορείς να δοκιμάσεις αλλαγές στην καθημερινή φροντίδα για να μειώσεις την πιθανότητα ουρολοίμωξης ή επανεμφάνισής της. Αν οι λοιμώξεις επαναλαμβάνονται, συζήτησε με τον γιατρό σου για επιπλέον μέτρα πρόληψης.

• Πίνε αρκετά υγρά, κυρίως νερό, ώστε να ουρείς τακτικά και να μη διψάς.
• Σκουπίσου από εμπρός προς τα πίσω μετά την τουαλέτα.
• Μην κρατάς τα ούρα σου και μην βιάζεσαι όταν αδειάζεις την κύστη.
• Κράτα την περιοχή των γεννητικών οργάνων καθαρή και στεγνή.
• Απόφυγε αρωματικά σαπούνια, κολπικές πλύσεις, σπρέι και πούδρες στην περιοχή.
• Πλύνε με νερό το δέρμα γύρω από τον κόλπο πριν και μετά το σεξ.
• Ούρησε όσο πιο σύντομα μπορείς μετά το σεξ.
• Προτίμησε ντους αντί για μπάνιο σε μπανιέρα.
• Φόρεσε βαμβακερά, όχι στενά εσώρουχα και άνετα ρούχα.
• Άλλαζε έγκαιρα λερωμένες πάνες ή επιθέματα ακράτειας.
• Απόφυγε αντισυλληπτικές μεθόδους με σπερματοκτόνο και συζήτησε εναλλακτικές.

Επιπλοκές κυστίτιδας

• Επέκταση της λοίμωξης από την κύστη στους νεφρούς.
• Σήψη, μια σοβαρή επιπλοκή που μπορεί να προκληθεί από λοίμωξη των νεφρών αν δεν αντιμετωπιστεί.

Πότε χρειάζεσαι άμεσα βοήθεια

Πότε να δεις γιατρό σύντομα

• Ζήτησε ιατρική εκτίμηση αν εσύ ή το παιδί σου έχετε συμπτώματα ουρολοίμωξης.
• Ζήτησε άμεση ιατρική εκτίμηση για βρέφος μικρότερο των 3 μηνών με πυρετό 38°C ή υψηλότερο.
• Ζήτησε επείγουσα αξιολόγηση αν έχεις πολύ υψηλή ή χαμηλή θερμοκρασία, ρίγος, πόνο χαμηλά στην κοιλιά ή στην πλάτη κάτω από τα πλευρά, ή αίμα στα ούρα.
• Ζήτησε επείγουσα αξιολόγηση αν είσαι έγκυος, άνδρας ή άτομο στο οποίο αποδόθηκε αρσενικό φύλο κατά τη γέννηση, έχεις διαβήτη, εξασθενημένο ανοσοποιητικό ή ουροκαθετήρα.
• Ζήτησε επείγουσα αξιολόγηση αν είσαι 65 ετών ή μεγαλύτερος ή αν το παιδί με πιθανή ουρολοίμωξη είναι 15 ετών ή μικρότερο.
• Επικοινώνησε άμεσα με τον γιατρό αν τα συμπτώματα χειροτερεύουν γρήγορα ή δεν βελτιώνονται μέσα σε 48 ώρες (2 ημέρες) από την έναρξη θεραπείας ή αυτοφροντίδας.
• Δες τον γιατρό σου αν η ουρολοίμωξη επιστρέψει μετά τη θεραπεία ή έχεις 2 επεισόδια μέσα σε 6 μήνες ή 3 μέσα σε 12 μήνες.

Ποιος γιατρός: Ουρολόγος, Παθολόγος. Εφημερεύοντα νοσοκομεία σήμερα

Συχνές ερωτήσεις για την κυστίτιδα