Παρότι η τηλεργασία περιορίζεται σταδιακά μετά την κρίση της Covid-19, η επιστροφή με φυσική παρουσία στο γραφείο δεν σημαίνει ότι επανήλθαμε πλήρως στην «κανονικότητα».
Η αποστολή email κάθε ώρα της ημέρας και οι συνεχείς ειδοποιήσεις εξακολουθούν να υπάρχουν, φέρνοντας νέες δυσκολίες για τους εργαζομένους.
Παρόλο που αναγνωρίζεται η ανάγκη να αλλάξει ο επαγγελματικός κόσμος, παραμένει ισχυρή η αντίληψη ότι πρέπει κανείς να είναι διαρκώς παρών και μόνιμα συνδεδεμένος.
Τι σημαίνει το δικαίωμα στην αποσύνδεση στην εργασία;
Πρόσφατη έρευνα στη Γαλλία καταγράφει ότι η μεγάλη πλειονότητα των εργαζομένων περιμένει από τους εργοδότες να λάβουν συγκεκριμένα μέτρα, ώστε να βελτιωθεί η ισορροπία ανάμεσα στην επαγγελματική και την προσωπική ζωή, δηλαδή το work-life balance.
Οι εργαζόμενοι επιδιώκουν περισσότερη ευελιξία και ένα πιο «υγιεινό» περιβάλλον δουλειάς, όμως εξακολουθούν να βρίσκουν εμπόδια. Βασικό πρόβλημα αποτελεί ο παραδοσιακός «presenteeism» (παρουσιονισμός): η παλιά πρακτική να μένει κανείς στο γραφείο για να δείξει αφοσίωση, ακόμη κι όταν αυτό δεν ωφελεί την παραγωγικότητα.
Για να δημιουργήσουν θετική εντύπωση στους συναδέλφους ή στους προϊσταμένους τους, σχεδόν τέσσερις στους δέκα εργαζομένους δουλεύουν πέρα από το κανονικό ωράριο. Το ποσοστό ανεβαίνει στο 62% για όσους είναι 16-24 ετών, αναδεικνύοντας την έντονη πίεση που αντιμετωπίζουν οι νέοι στα πρώτα βήματα της καριέρας τους.
Για σχεδόν τους μισούς εργαζομένους, η φυσική παρουσία στο γραφείο εξακολουθεί να μετρά περισσότερο από τα αποτελέσματα της εργασίας τους — ένα αξιοσημείωτο εύρημα.
Εν μέσω αυτών των συνθηκών, το δικαίωμα στην αποσύνδεση φαίνεται να παραμένει περισσότερο θεωρητικό παρά πρακτικό. Αν και το 74% των εργαζομένων δηλώνουν ότι πρόκειται για προτεραιότητα, μόνο το 42% παρατηρούν συγκεκριμένες ενέργειες από τους εργοδότες τους για την εφαρμογή του.
Πώς διαμορφώνεται σήμερα η εργασιακή πραγματικότητα;
Πίσω από τις θετικές προθέσεις, ωστόσο, τα όρια στην εργασία παραμένουν ασαφή. Τα δύο τρίτα των εργοδοτών αναφέρουν ότι τα email δεν χρειάζεται να ελέγχονται μετά το ωράριο, όμως το 13% ομολογεί ότι εξακολουθεί να περιμένει άμεση απάντηση, ακόμη και τις βραδινές ώρες.
Το «FOMO» (Fear Of Missing Out) έχει περάσει και στις επαγγελματικές επικοινωνίες, ενισχύοντας την αίσθηση ότι πρέπει κανείς να παραμένει διαρκώς διαθέσιμος και συνδεδεμένος.
Αργά το βράδυ, το 16% των εργαζομένων ελέγχει τα email του, ενώ το ποσοστό ανέρχεται σε 27% μεταξύ των ατόμων ηλικίας 25-34 ετών. Το 24% συνεχίζει να κοιτάζει τα επαγγελματικά μηνύματα ακόμη και στις διακοπές. Πρόκειται για μια συνήθεια που δύσκολα διακόπτεται, ακόμη κι όταν οι εργαζόμενοι βρίσκονται μακριά από το γραφείο.
Η υπερβολική έκθεση στην ψηφιακή επικοινωνία κάνει τα πράγματα δυσκολότερα: ένας στους πέντε εργαζομένους λέει ότι το πλήθος των email που λαμβάνει καθημερινά τού προκαλεί άγχος. Οι νεότεροι, ειδικότερα, επιλέγουν συχνότερα τα γραπτά μηνύματα από την προφορική επικοινωνία, με αποτέλεσμα να συντηρείται μια αδιάκοπη ροή μηνυμάτων και η εργασία να επεκτείνεται σε όλο το 24ωρο.
Το δικαίωμα στην αποσύνδεση ως πιθανή λύση
Η ορθή εφαρμογή του δικαιώματος στην αποσύνδεση θα μπορούσε να ενδυναμώσει την εμπιστοσύνη ανάμεσα σε εργοδότες και εργαζομένους, να στηρίξει την ψυχική υγεία και την παραγωγικότητα και να διατηρήσει τη δέσμευση των εργαζομένων. Δεν πρόκειται μόνο για τη δυνατότητα να απομακρυνόμαστε από τις οθόνες, αλλά για μια ουσιαστική επανεξέταση της σχέσης μας με την εργασία και για μια ακόμη πιο αναγκαία προϋπόθεση μιας ισορροπημένης καθημερινότητας.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/ergasia-to-dikaioma-stin-aposyndesi-einai-mythos-i-mia-nea-pragmatikotita/4689
