Το άρθρο εξετάζει τις σοβαρές συνέπειες της κλιματικής αλλαγής και επισημαίνει πως ανθρώπινες δραστηριότητες, όπως η καύση ορυκτών καυσίμων, επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο τον πλανήτη.
Η ζωή και η υγεία των ανθρώπων απειλούνται από ακραία καιρικά φαινόμενα, νέες επιδημίες και την άνοδο της θερμοκρασίας. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εκτιμά ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση προκαλεί εκατομμύρια πρόωρους θανάτους κάθε χρόνο.
Παρότι έχουν ήδη αναληφθεί «πράσινες» πρωτοβουλίες, χρειάζονται επειγόντως κοινές και άμεσες δράσεις, ώστε να αποτραπεί η καταστροφή και να εξασφαλιστεί ένα μέλλον με βιώσιμες προοπτικές.
Όσοι αγαπούν την επιστημονική φαντασία ίσως δουν τις επόμενες δεκαετίες εικόνες που τους είναι οικείες. Ακραία καιρικά φαινόμενα σημειώνονται ήδη, ενώ νέες επιδημίες κάνουν την εμφάνισή τους – ο κόσμος μεταβάλλεται και μας… τρομάζει.
Τα τελευταία χρόνια η κλιματική αλλαγή βρίσκεται διαρκώς στο επίκεντρο συζητήσεων και ανησυχίας. Και δικαιολογημένα, αφού συνιστά σοβαρή απειλή για τη ζωή μας. Οι συνέπειές της έχουν ήδη πλήξει τόσο το περιβάλλον όσο και την ανθρωπότητα, ενώ χωρίς μέτρα η κατάσταση αναμένεται να χειροτερέψει.
Τι σημαίνει κλιματική αλλαγή;
Με τον όρο κλιματική αλλαγή περιγράφεται η μακροχρόνια μεταβολή του παγκόσμιου κλίματος και, ειδικότερα, των καιρικών συνθηκών. Η Σύμβαση-Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για τις Κλιματικές Μεταβολές (UNFCC) την ορίζει ως «η μεταβολή στο κλίμα που οφείλεται άμεσα ή έμμεσα σε ανθρώπινες δραστηριότητες», ξεχωρίζοντάς την έτσι από την κλιματική μεταβλητότητα, η οποία έχει φυσική προέλευση.
Ευθύνονται οι άνθρωποι για την κλιματική αλλαγή;
Ως είδος, ευθυνόμαστε με απλά λόγια για τη μεταβολή του κλίματος. Ο άνθρωπος καταστρέφει κάθε μέρα, είτε το επιδιώκει είτε όχι, το «σπίτι» του, δηλαδή τη Γη. Οι ποικίλες παρεμβάσεις μας στη φύση έχουν συμβάλει καθοριστικά στην αλλαγή, διαταράσσοντας το περιβάλλον. Οι επιστήμονες προειδοποιούν για το δυσοίωνο μέλλον που διαγράφεται για τον πλανήτη.
Η χρήση ορυκτών καυσίμων και άλλες ανθρώπινες ενέργειες έχουν αυξήσει το διοξείδιο του άνθρακα και τα υπόλοιπα αέρια που αποκαλούνται «αέρια του θερμοκηπίου». Απορροφώντας την υπέρυθρη ακτινοβολία που εκπέμπει η Γη, εμποδίζουν την απρόσκοπτη διαφυγή της προς το διάστημα.
Οι επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στην ανθρώπινη υγεία
Πολλές και διαφορετικές είναι οι συνέπειες της κλιματικής αλλαγής για την ανθρώπινη υγεία. Ανάλογα, μεταξύ άλλων, με τη γεωγραφική περιοχή, ενδέχεται να αλλάξει η εποχική εμφάνιση ορισμένων λοιμωδών νοσημάτων. Νέοι ιοί και επιδημίες, που παλαιότερα έμοιαζαν μακρινά σενάρια από δυστοπικές ταινίες, γίνονται πλέον όλο και πιο πραγματικές απειλές για την επιβίωσή μας.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), η ατμοσφαιρική ρύπανση ευθύνεται για περίπου 7 εκατομμύρια πρόωρους θανάτους κάθε χρόνο. Επιπλέον, η παρατεταμένη έκθεση σε ρύπους συνδέεται με υψηλότερο κίνδυνο νευροεκφυλιστικών παθήσεων, όπως η νόσος Αλτσχάιμερ και το Πάρκινσον.
Οι συνέπειες της κλιματικής αλλαγής στο περιβάλλον
Η κλιματική αλλαγή μειώνει το ατμοσφαιρικό όζον, προκαλεί το λιώσιμο των παγετώνων και ανεβάζει τη στάθμη της θάλασσας. Παράλληλα, πλήττονται τα οικοσυστήματα, απειλώντας καλλιέργειες και ζώα, ενώ επηρεάζονται και τα υδρολογικά συστήματα. Έτσι, αυξάνεται ο αριθμός των ανθρώπων που στερούνται πρόσβασης σε καθαρό πόσιμο νερό.
Κλιματική αλλαγή: Η άνοδος της θερμοκρασίας και οι συνέπειες
Η αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας συγκαταλέγεται στα πιο εμφανή σημάδια της κλιματικής αλλαγής. Έρευνα που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Nature» φέρνει στο φως ιδιαίτερα ανησυχητικά ευρήματα: εάν η παγκόσμια θερμοκρασία ανέβει κατά 3,5°C έως το 2100, το 92% των παιδιών που γεννήθηκαν το 2020 –δηλαδή 111 εκατομμύρια άνθρωποι– θα βιώσουν πρωτοφανείς καύσωνες στη διάρκεια της ζωής τους, με αρνητικές επιπτώσεις στη σωματική και ψυχική υγεία τους.
Οι επιπτώσεις είναι ήδη περισσότερες απ’ όσες συνειδητοποιούμε. Μελέτη που δημοσιεύτηκε στον «Guardian» διαπίστωσε ότι η άνοδος της θερμοκρασίας και κατά τη διάρκεια της νύχτας δυσκολεύει ολοένα περισσότερο τον ύπνο μας. Επιπλέον, η Αμερικανική Ψυχιατρική Εταιρεία αναφέρει σοβαρές συνέπειες, όπως αύξηση των συμπτωμάτων κατάθλιψης και των αποπειρών αυτοκτονίας, καθώς και ενίσχυση της επιθετικότητας, της εγκληματικότητας και της βίαιης συμπεριφοράς.
Οι πυρκαγιές αποτελούν πιο σύνθετο ζήτημα και πιθανότατα θα δυσκολέψει ακόμη περισσότερο όσο επιδεινώνεται η κατάσταση. Η άνοδος της θερμοκρασίας, οι ισχυρότεροι άνεμοι και τα διαστήματα με ελάχιστες ή μηδενικές βροχοπτώσεις ευνοούν την εκδήλωση συχνότερων και μεγαλύτερων πυρκαγιών. Τα σωματίδια που απελευθερώνονται μπορούν, επίσης, να διανύσουν χιλιάδες χιλιόμετρα και να επιβαρύνουν την υγεία ανθρώπων που βρίσκονται μακριά από το σημείο όπου εκδηλώθηκε η φωτιά.
Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στην ακραία ζέστη. Σύμφωνα με τις προβλέψεις για τα επόμενα χρόνια, οι ισχυρές καταιγίδες θα εμφανίζονται συχνότερα και θα είναι εντονότερες, ενώ αναμένεται να ενισχυθούν και οι αιφνίδιες πλημμύρες, με εξίσου καταστροφικές συνέπειες.
Υπάρχει τρόπος να αναστραφεί η πορεία;
Έχουν ήδη αρχίσει ορισμένες «πράσινες» πρωτοβουλίες σε κοινωνικό επίπεδο για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, αλλά χρειάζεται να συνεισφέρει και ο καθένας ξεχωριστά. Σημαντικό ρόλο μπορούν να έχουν οι επιλογές μας στην καθημερινότητα, στις μετακινήσεις και στην κατανάλωση. Μένει, λοιπόν, να δούμε αν υπάρχει ακόμη χρόνος.
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, τα αιωρούμενα σωματίδια στην ατμόσφαιρα ευθύνονται για 3 έως 10 εκατομμύρια θανάτους παγκοσμίως κάθε χρόνο. Στην Ευρώπη, οι αντίστοιχες ετήσιες εκτιμήσεις κυμαίνονται από 200 έως 500 χιλιάδες θανάτους.
Τα βασικά σημεία για την κλιματική κρίση και την υγεία
- Η κλιματική αλλαγή έχει σοβαρές συνέπειες, μεταξύ των οποίων ακραία καιρικά φαινόμενα και νέες επιδημίες, που συνιστούν απειλή για την ανθρώπινη ζωή και υγεία.
- Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας υπολογίζει ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση ευθύνεται για περίπου 7 εκατομμύρια πρόωρους θανάτους κάθε χρόνο.
- Η άνοδος της θερμοκρασίας εκτιμάται ότι θα φέρει το 92% των παιδιών που γεννήθηκαν το 2020 αντιμέτωπο με πρωτοφανείς καύσωνες στη διάρκεια της ζωής τους.
- Ανθρωπογενείς δραστηριότητες, όπως η χρήση ορυκτών καυσίμων, επιδεινώνουν την κλιματική κατάσταση αυξάνοντας τα αέρια του θερμοκηπίου.
- Παρότι έχουν ξεκινήσει «πράσινες» πρωτοβουλίες, χρειάζονται άμεσες συλλογικές δράσεις ώστε να αποτραπούν καταστροφές και να διασφαλιστεί ένα βιώσιμο μέλλον.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/klimatiki-krisi-poso-konta-einai-i-katastrofi/10072
