Η χρόνια μοναξιά συνδέθηκε με 38% υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας, σύμφωνα με μελέτη που παρακολούθησε την υγεία του εγκεφάλου μεγαλύτερων ενηλίκων σε βάθος χρόνου. Η περιστασιακή μοναξιά, αντίθετα, δεν συσχετίστηκε με ουσιαστική αύξηση του κινδύνου.
Πώς έγινε η μελέτη
Η μοναξιά δεν ταυτίζεται απαραίτητα με το να είναι κάποιος μόνος. Ένα άτομο μπορεί να έχει έντονη κοινωνική ζωή και παρ’ όλα αυτά να αισθάνεται αποσυνδεδεμένο από τους γύρω του. Αυτό το υποκειμενικό αίσθημα έλλειψης ουσιαστικής σύνδεσης θέλησαν να διερευνήσουν οι ερευνητές.
Χρησιμοποιώντας στοιχεία από τη γαλλική μελέτη κοόρτης Paquid, αξιολόγησαν τη μοναξιά 1.540 μεγαλύτερων ενηλίκων σε τέσσερις χρονικές στιγμές μέσα σε διάστημα οκτώ ετών.
Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες: όσοι δεν ένιωθαν ποτέ μοναξιά, όσοι την ένιωθαν περιστασιακά και όσοι ένιωθαν χρόνια μοναξιά, δηλαδή ανέφεραν το αίσθημα αυτό στις περισσότερες αξιολογήσεις. Κανένας δεν είχε άνοια στην αρχή της μελέτης.
Στη συνέχεια, οι ερευνητές τούς παρακολούθησαν για άλλα 20 χρόνια, καταγράφοντας διαγνώσεις άνοιας που επιβεβαιώνονταν με γνωστικές εξετάσεις και αξιολογήσεις ειδικών. Στόχος ήταν να διαπιστωθεί αν το μοτίβο μοναξιάς μπορούσε να βοηθήσει στην πρόβλεψη της μελλοντικής υγείας του εγκεφάλου.
Η χρόνια μοναξιά συνδέθηκε με 38% υψηλότερο κίνδυνο άνοιας
Περισσότερο από το ένα τρίτο των συμμετεχόντων εμφάνισε άνοια κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης.
Όσοι βίωναν χρόνια μοναξιά είχαν 38% υψηλότερο κίνδυνο να εμφανίσουν άνοια σε σύγκριση με όσους δεν ανέφεραν ποτέ ότι ένιωθαν μοναξιά. Η συσχέτιση παρέμεινε και αφού οι ερευνητές συνυπολόγισαν παράγοντες όπως το επίπεδο εκπαίδευσης, η συνθήκη διαβίωσης και η γενική υγεία.
Η περιστασιακή μοναξιά, από την άλλη, δεν συσχετίστηκε με σημαντική αύξηση του κινδύνου. Μια μοναχική εβδομάδα ή μια προσωρινή περίοδος αποσύνδεσης δεν είχε την ίδια συσχέτιση με το να αισθάνεται κάποιος σταθερά μόνος για αρκετά χρόνια.
Πώς μπορεί η χρόνια μοναξιά να επηρεάζει την υγεία του εγκεφάλου
Η μελέτη δεν αποδεικνύει γιατί η χρόνια μοναξιά συσχετίστηκε με τον κίνδυνο άνοιας, υπάρχουν όμως ορισμένες πιθανές εξηγήσεις.
Η παρατεταμένη μοναξιά μπορεί να λειτουργεί ως χρόνιος στρεσογόνος παράγοντας, διατηρώντας ενεργή την αντίδραση του οργανισμού στο στρες και ενδεχομένως συμβάλλοντας σε φλεγμονή χαμηλού βαθμού. Με την πάροδο του χρόνου, η φλεγμονή έχει συσχετιστεί με αλλαγές στην υγεία του εγκεφάλου.
Μπορεί επίσης να παίζει ρόλο ο τρόπος ζωής. Η επίμονη μοναξιά μπορεί να συνυπάρχει με λιγότερη σωματική δραστηριότητα και λιγότερες ευκαιρίες για δραστηριότητες που ενεργοποιούν νοητικά.
Οι κοινωνικές αλληλεπιδράσεις κινητοποιούν φυσικά τον εγκέφαλο: μέσα από τη συζήτηση, την ανάκληση λεπτομερειών, την ερμηνεία κοινωνικών σημάτων και τον προγραμματισμό. Όταν αυτές οι αλληλεπιδράσεις είναι λιγότερες, μπορεί να περιορίζεται η καθημερινή γνωστική διέγερση.
Οι εξηγήσεις αυτές δεν αποδείχθηκαν από τη συγκεκριμένη μελέτη, προσφέρουν όμως ένα πλαίσιο για το πώς η σταθερή κοινωνική σύνδεση ενδέχεται να υποστηρίζει τη γνωστική υγεία καθώς μεγαλώνουμε.
Απλοί τρόποι για πιο σταθερή κοινωνική σύνδεση
Η ενίσχυση των κοινωνικών σχέσεων δεν σημαίνει ότι χρειάζεται να γεμίσετε κάθε βράδυ με δραστηριότητες. Μικρές, συνειδητές κινήσεις μπορούν να κάνουν την επαφή με τους άλλους πιο σταθερό μέρος της καθημερινότητας:
- Οργανώστε τακτικές συναντήσεις: Κανονίστε έναν εβδομαδιαίο περίπατο, έναν καφέ ή ένα τηλεφώνημα με φίλο ή συγγενή. Όταν υπάρχει ήδη κάτι προγραμματισμένο, είναι ευκολότερο να διατηρείτε την επαφή.
- Βρείτε μια ομάδα που σας ενδιαφέρει: Δοκιμάστε μια λέσχη βιβλίου, μια ομάδα περιπάτου, τον εθελοντισμό ή ένα μάθημα που γίνεται τακτικά. Οι κοινές δραστηριότητες διευκολύνουν τη γνωριμία και τη φυσική ανάπτυξη σχέσεων.
- Κάντε εσείς την πρώτη κίνηση: Στείλτε ένα σύντομο μήνυμα, προτείνετε να συναντηθείτε ή επικοινωνήστε με κάποιον με τον οποίο έχετε καιρό να μιλήσετε. Μικρές κινήσεις μπορούν να κρατήσουν τις σχέσεις ενεργές.
- Ζητήστε υποστήριξη αν η μοναξιά επιμένει: Αν αισθάνεστε συχνά αποσυνδεδεμένοι, εξετάστε το ενδεχόμενο να μιλήσετε με επαγγελματία ψυχικής υγείας ή να συμμετάσχετε σε ομάδα υποστήριξης. Δεν χρειάζεται να το αντιμετωπίσετε μόνοι.
Τι να κρατήσετε
Η επαφή με έναν φίλο μπορεί να προσφέρει στον εγκέφαλο περισσότερα από ένα ευχάριστο γέλιο. Η σταθερή κοινωνική σύνδεση ενδέχεται να αποτελεί ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο της υγιούς γήρανσης, γι’ αυτό αξίζει να μην υποτιμάται η σημασία μιας τακτικής συνάντησης με ανθρώπους που έχουν θέση στη ζωή μας.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/monaxia-i-chronia-aisthisi-aposyndesis-syndethike-me-38-ypsilotero-kindyno-anoias/30573




