Ροή ειδήσεων
ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ
© 2026 ygeiax.gr

Αναζήτηση

Πατήστε Enter ή κάντε κλικ στο εικονίδιο αναζήτησης

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

Κατάθλιψη στις γυναίκες: Συμπτώματα, διαφορές και ειδικές μορφές

Παρότι τα βασικά συμπτώματα δεν είναι αποκλειστικά γυναικεία, οι κοινωνικές προσδοκίες μπορεί να επηρεάζουν τον τρόπο έκφρασής τους, ενώ υπάρχουν και μορφές που σχετίζονται με τη βιολογία

Κατάθλιψη στις γυναίκες: Συμπτώματα, διαφορές και ειδικές μορφές

Δεν υπάρχουν συμπτώματα κατάθλιψης που να εμφανίζονται αποκλειστικά στις γυναίκες και όχι σε άλλα φύλα. Ωστόσο, έρευνες δείχνουν ότι οι γυναίκες είναι πιθανότερο να εκφράζουν ανοιχτά τη θλίψη τους, ενώ οι άνδρες ενδέχεται συχνότερα να εκδηλώνουν θυμό ή να προσπαθούν να κρύψουν τα συναισθήματά τους.

Μια μελέτη του 2020 σημειώνει ότι, λόγω των παραδοσιακών ρόλων των φύλων, θεωρείται κοινωνικά πιο αποδεκτό για τις γυναίκες να κλαίνε και να δείχνουν ευαλωτότητα απ’ ό,τι για τους άνδρες. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι γυναίκες δεν αισθάνονται θυμό ή δεν κρύβουν τα συναισθήματά τους. Σημαίνει ότι μπορεί να τα εκφράζουν διαφορετικά. Υπάρχουν, επίσης, μορφές κατάθλιψης που συνδέονται με τη γυναικεία βιολογία, όπως η επιλόχεια κατάθλιψη και η προεμμηνορροϊκή δυσφορική διαταραχή (PMDD).

Το φύλο και το κοινωνικό φύλο αποτελούν φάσματα. Στο άρθρο, οι όροι «άνδρας» και «γυναίκα» αναφέρονται στο φύλο που αποδόθηκε κατά τη γέννηση.

Ποια είναι τα συμπτώματα της κατάθλιψης;

Η κατάθλιψη είναι μια κατάσταση ψυχικής υγείας που επηρεάζει τη διάθεση. Μπορεί να προκαλέσει έντονη θλίψη, χαμηλή αυτοεκτίμηση και μειωμένο κίνητρο, καθώς και αισθήματα ενοχής ή αναξιότητας. Μπορεί, επίσης, να οδηγήσει σε συναισθηματικό μούδιασμα ή αίσθηση απουσίας συναισθημάτων.

Τα συμπτώματα μπορεί να είναι παρόμοια ανεξάρτητα από το φύλο και περιλαμβάνουν:

  • θλίψη, ευερεθιστότητα, δυστυχία ή αναστάτωση τις περισσότερες ώρες της ημέρας ή σχεδόν καθημερινά
  • απώλεια ευχαρίστησης από δραστηριότητες ή σχέσεις
  • έλλειψη κινήτρου, που μπορεί να δυσκολεύει την ολοκλήρωση καθημερινών εργασιών
  • έλλειψη ενέργειας
  • δυσκολία συγκέντρωσης
  • μεταβολές στην όρεξη ή στο βάρος
  • αλλαγές στον ύπνο, όπως αϋπνία ή ύπνος περισσότερος από το συνηθισμένο
  • ανησυχία και διέγερση
  • αργές κινήσεις ή ομιλία
  • σκέψεις θανάτου, αυτοτραυματισμού ή αυτοκτονίας

Πώς μπορεί να διαφέρουν οι εκδηλώσεις στις γυναίκες και στους άνδρες

Άτομα κάθε φύλου μπορεί να εμφανίσουν τα παραπάνω συμπτώματα. Ωστόσο, ορισμένες έρευνες υποδεικνύουν ότι οι γυναίκες είναι πιθανότερο να αναφέρουν ή να εκδηλώνουν κάποια συμπτώματα περισσότερο από άλλα.

Για παράδειγμα, μελέτη του 2020 αναφέρει ότι οι γυναίκες είναι πιθανότερο να νιώθουν θλίψη ή να κλαίνε, ενώ οι άνδρες με κατάθλιψη είναι πιθανότερο να αναφέρουν θυμό. Οι συγγραφείς σημειώνουν ότι αυτό μπορεί να σχετίζεται με τους παραδοσιακούς ρόλους των φύλων: σε πολλούς πολιτισμούς, είναι κοινωνικά πιο αποδεκτό για τις γυναίκες να εκφράζουν ευαλωτότητα, ενώ οι άνδρες πιέζονται να δείχνουν δυνατοί.

Αυτή η διαφορά μπορεί να αποτελεί έμμεση συνέπεια του σεξισμού, ο οποίος διαιωνίζει την αντίληψη ότι οι γυναίκες είναι πιο αδύναμες και συναισθηματικές από τους άνδρες. Για να ανταποκριθούν σε άκαμπτα πρότυπα αρρενωπότητας, οι άνδρες μπορεί να είναι πιθανότερο να αποκρύπτουν τα συναισθήματά τους ή να προσπαθούν να τα διαχειριστούν μόνοι τους χρησιμοποιώντας ουσίες. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι γυναίκες δεν θυμώνουν, δεν κρύβουν όσα νιώθουν ή δεν χρησιμοποιούν ουσίες για να αντιμετωπίσουν τα συναισθήματά τους· απλώς, σύμφωνα με τα ευρήματα, είναι λιγότερο πιθανό να το κάνουν.

Είναι συχνότερη η κατάθλιψη στις γυναίκες;

Ναι. Τα στατιστικά στοιχεία δείχνουν ότι η κατάθλιψη είναι σχεδόν διπλάσια συχνή στις γυναίκες απ’ ό,τι στους άνδρες. Σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC), κατά την περίοδο 2013–2016, το 10,4% των γυναικών άνω των 20 ετών είχε κατάθλιψη σε μια περίοδο δύο εβδομάδων, έναντι 5,5% των ανδρών.

Υπάρχουν διάφορες θεωρίες για τους λόγους αυτής της διαφοράς.

Βιολογικοί παράγοντες

Μελέτη του 2020 σημειώνει ότι η διαφορά στα ποσοστά κατάθλιψης ανάμεσα στα φύλα εμφανίζεται περίπου στην ηλικία των 12 ετών. Αυτό μπορεί να υποδηλώνει ότι παίζουν ρόλο οι ορμόνες φύλου, καθώς τα επίπεδά τους αρχίζουν να αυξάνονται με την έναρξη της εφηβείας. Είναι πιθανό οι ορμόνες αυτές να επηρεάζουν διαφορετικά τη χημεία του εγκεφάλου και το νευρικό σύστημα.

Ωστόσο, δεν είναι σαφές αν οι βιολογικές διαφορές ανάμεσα στα φύλα συμβάλλουν στην ανάπτυξη της κατάθλιψης. Η σχετική έρευνα συνεχίζεται.

Περιβαλλοντικοί παράγοντες

Μια άλλη πιθανή εξήγηση για τη διαφορά στα ποσοστά κατάθλιψης είναι οι διακρίσεις και η κακοποίηση με βάση το φύλο. Τα CDC αναφέρουν ότι οι γυναίκες υφίστανται σεξουαλική επίθεση συχνότερα από τους άνδρες. Από τις γυναίκες που έχουν βιώσει βιασμό, μία στις τρεις αναφέρει ότι η πρώτη επίθεση συνέβη μεταξύ 11 και 17 ετών.

Οι γυναίκες και τα κορίτσια είναι, επίσης, πιθανότερο να βιώσουν σεξουαλική παρενόχληση και αντικειμενοποίηση. Μελέτη του 2020 σε φοιτητές στο Νεπάλ εντόπισε τη σεξουαλική παρενόχληση ως παράγοντα κινδύνου για κατάθλιψη. Άλλη μελέτη του 2020 υποδεικνύει ότι παράγοντας κινδύνου μπορεί να είναι και η αυτοαντικειμενοποίηση, δηλαδή όταν κάποιος αρχίζει να βλέπει το σώμα του ως σεξουαλικό αντικείμενο.

Οι γυναίκες αντιμετωπίζουν, επίσης, συχνότερα από τους άνδρες ορισμένες κοινωνικοοικονομικές πιέσεις. Για παράδειγμα, σύμφωνα με το Ίδρυμα Ψυχικής Υγείας του Ηνωμένου Βασιλείου, είναι πιθανότερο να αναλάβουν τη φροντίδα άλλων και να ζουν σε συνθήκες φτώχειας.

Υποδιάγνωση και υποαναφορά

Μελέτη του 2021 υποδεικνύει ότι οι άνδρες μπορεί να αναφέρουν λιγότερο συχνά την κατάθλιψη. Σύμφωνα με την έρευνα, είναι πιθανότερο να αναζητήσουν θεραπεία μόνο όταν η κατάθλιψη έχει γίνει σοβαρή. Έτσι, πολλές ήπιες ή μέτριες περιπτώσεις μπορεί να μην καταγράφονται στα στατιστικά στοιχεία.

Υπάρχουν μορφές κατάθλιψης που συνδέονται με την εγκυμοσύνη ή την περίοδο;

Ορισμένες μορφές κατάθλιψης συνδέονται με τη γυναικεία βιολογία και αφορούν την εγκυμοσύνη, τον τοκετό ή τον εμμηνορροϊκό κύκλο.

Περιγεννητική και επιλόχεια κατάθλιψη

Η περιγεννητική κατάθλιψη εμφανίζεται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης ή μετά από αυτήν. Η συχνότερη μορφή της είναι η επιλόχεια κατάθλιψη.

Πολλοί άνθρωποι βιώνουν για σύντομο διάστημα μετά τον τοκετό θλίψη και συναισθηματική ευαλωτότητα, γνωστή ως «baby blues». Η επιλόχεια κατάθλιψη είναι εντονότερη και διαρκεί περισσότερο. Μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα παρόμοια με άλλες μορφές κατάθλιψης, όπως έντονη θλίψη και έλλειψη κινήτρου. Το άτομο μπορεί, επίσης, να αισθάνεται:

  • ότι είναι κακή μητέρα
  • αποσυνδεδεμένο από το μωρό ή να δυσκολεύεται να δεθεί μαζί του
  • ότι θέλει να απομακρυνθεί από το μωρό ή να του κάνει κακό

Παράγοντες κινδύνου για επιλόχεια κατάθλιψη είναι:

  • προηγούμενο ιστορικό κατάθλιψης ή άλλων προβλημάτων ψυχικής υγείας
  • εγκυμοσύνη υψηλού κινδύνου ή τραυματική εγκυμοσύνη
  • αρνητική στάση απέναντι στην εγκυμοσύνη
  • προηγούμενη εγκυμοσύνη
  • οικονομικά προβλήματα
  • έλλειψη κοινωνικής υποστήριξης
  • προβλήματα στη σχέση
  • εγκυμοσύνη σε νεαρή ηλικία, πριν από τα 19 έτη
  • έκθεση σε ενδοοικογενειακή βία
  • περιορισμένη δυνατότητα λήψης αποφάσεων στο σπίτι
  • έλλειψη υποστήριξης από τον σύντροφο

Επιλόχεια κατάθλιψη μπορεί να εμφανίσουν και άνδρες, αν και το θέμα έχει μελετηθεί λιγότερο. Ο σύντροφος που δεν γέννησε μπορεί να αντιμετωπίσει παράγοντες στρες, όπως οικονομικές δυσκολίες, στέρηση ύπνου και προβλήματα στη σχέση.

Προεμμηνορροϊκή δυσφορική διαταραχή (PMDD)

Η PMDD είναι σοβαρή μορφή προεμμηνορροϊκού συνδρόμου (PMS), η οποία προκαλεί έντονες μεταβολές στη διάθεση. Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως πριν από την περίοδο και υποχωρούν αφού αρχίσει ή ολοκληρωθεί.

Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν:

  • μεταβολές στη διάθεση
  • καταθλιπτική διάθεση
  • δυσκολία συγκέντρωσης
  • αϋπνία ή υπερβολικό ύπνο
  • σωματικά συμπτώματα, όπως φούσκωμα ή πονοκέφαλο
  • άγχος ή αίσθημα έντονης ανησυχίας

Για να διαγνωστεί η PMDD, τα συμπτώματα πρέπει να σχετίζονται άμεσα με την περίοδο και όχι να αποτελούν επιδείνωση συμπτωμάτων κατάθλιψης που προϋπήρχαν.

Είναι συχνότερη η αυτοκτονία στις γυναίκες;

Πολλοί παράγοντες μπορούν να επηρεάσουν τον κίνδυνο αυτοκτονίας. Η κατάθλιψη είναι ένας πιθανός παράγοντας κινδύνου. Συνολικά, οι γυναίκες είναι πιθανότερο να αποπειραθούν να αυτοκτονήσουν από τους άνδρες. Ωστόσο, οι άνδρες είναι πιθανότερο να πεθάνουν από αυτοκτονία, παρότι κάνουν λιγότερες απόπειρες.

Οι ερευνητές δεν γνωρίζουν με βεβαιότητα τους λόγους, αλλά έχουν διατυπωθεί ορισμένες θεωρίες:

  • Υποστήριξη. Οι γυναίκες είναι πιθανότερο να μιλήσουν για την κατάθλιψη και τις αυτοκτονικές σκέψεις τους και να αναζητήσουν υποστήριξη. Αυτό μπορεί να βοηθήσει τους γύρω τους να παρέμβουν.
  • Μέθοδος. Οι γυναίκες είναι πιθανότερο να χρησιμοποιήσουν φάρμακα για να βάλουν τέλος στη ζωή τους, ενώ οι άνδρες είναι πιθανότερο να χρησιμοποιήσουν πιο θανατηφόρες μεθόδους, όπως όπλο. Η υπερδοσολογία φαρμάκων μπορεί να αντιμετωπιστεί από γιατρό, κάτι που ενδέχεται να εξηγεί γιατί επιβιώνουν περισσότερες γυναίκες.
  • Βιολογία. Ανασκόπηση του 2020 αναφέρει ότι ορισμένοι ερευνητές θεωρούν πως οι ανδρικές ορμόνες φύλου, τα ανδρογόνα, μπορεί να επηρεάζουν την αυτοκτονική συμπεριφορά στους άνδρες. Οι ορμόνες αυτές συνδέονται με την επιθετικότητα, ενώ ορισμένα στοιχεία υποδεικνύουν ότι τα υψηλά επίπεδα ανδρογόνων σχετίζονται με θάνατο από αυτοκτονία.

Οι σκέψεις αυτοκτονίας ή αυτοτραυματισμού είναι σοβαρά σημάδια ψυχικής δυσφορίας, ανεξάρτητα από τις συνθήκες. Όποιος τις βιώνει χρειάζεται να αναζητήσει υποστήριξη από επαγγελματία ψυχικής υγείας. Αν υπάρχει άμεσος κίνδυνος, καλέστε το 112 ή το 166.

Πότε και πώς να αναζητήσετε υποστήριξη

Μελέτη του 2019 αναφέρει ότι η έγκαιρη θεραπεία μπορεί να μειώσει τη σοβαρότητα της κατάθλιψης. Όποιος αναγνωρίζει πιθανά συμπτώματα μπορεί να απευθυνθεί σε γιατρό ή ψυχοθεραπευτή. Η αντιμετώπιση μπορεί να περιλαμβάνει ψυχοθεραπεία, φαρμακευτική αγωγή ή συνδυασμό των δύο.

Αν πιστεύετε ότι μια γυναίκα που γνωρίζετε έχει κατάθλιψη, ακούστε την χωρίς να την κρίνετε και ενθαρρύνετέ την να ζητήσει επαγγελματική βοήθεια. Αν υπάρχει κίνδυνος να βλάψει τον εαυτό της ή το μωρό, μείνετε μαζί της και απομακρύνετε, εφόσον είναι ασφαλές, όπλα ή ουσίες που θα μπορούσαν να προκαλέσουν βλάβη μέχρι να φτάσει βοήθεια. Αν βρίσκεστε σε διαφορετικό σπίτι, παραμείνετε σε επικοινωνία μαζί της μέχρι να φτάσει βοήθεια.

Η κατάθλιψη αντιμετωπίζεται και κανείς δεν χρειάζεται να τη διαχειριστεί μόνος του. Για συμπτώματα κατάθλιψης, την επιλογή θεραπείας και κάθε απόφαση σχετικά με τη φροντίδα, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας.

Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/katathlipsi-stis-gynaikes-symptomata-diafores-kai-eidikes-morfes/30459

NETWORK