Διεθνής μελέτη υπό τον Αυστραλό ψυχολόγο Μάθιου Χόρνσεϊ έδειξε ότι σε 27 χώρες οι άνθρωποι προτιμούν συχνά μέτρια επίπεδα ευτυχίας, ελευθερίας, ευφυΐας και υγείας, αντί να επιλέγουν τα υψηλότερα δυνατά.
Κατά μέσο όρο, οι συμμετέχοντες από την Κίνα, την Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα επέλεξαν επίπεδα κατά 9% χαμηλότερα από εκείνα που προτίμησαν οι συμμετέχοντες σε άλλες χώρες.
Κατά τους ερευνητές, η τάση αυτή σχετίζεται τόσο με ολιστικούς τρόπους σκέψης, σύμφωνα με τους οποίους θετικές και αρνητικές εμπειρίες συνυπάρχουν, όσο και με την κοινωνική ευθύνη και τους ρόλους των ανθρώπων στις κοινότητές τους.
Θα περίμενε κανείς ότι σε έναν ιδανικό κόσμο όλοι θα θέλαμε να είμαστε όσο γίνεται πιο ευτυχισμένοι, υγιείς και ελεύθεροι. Ωστόσο, τα ευρήματα μελέτης από διεθνή ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής τον Αυστραλό ψυχολόγο Μάθιου Χόρνσεϊ, δείχνουν ότι αυτό δεν ισχύει απαραίτητα.
Στην έρευνα, ο Χόρνσεϊ και οι συνεργάτες του μίλησαν με περισσότερους από 6.000 ανθρώπους σε 27 χώρες ανά τον κόσμο. Οι γυναίκες αποτελούσαν περίπου το ήμισυ του δείγματος και η μέση ηλικία των συμμετεχόντων ήταν 41 έτη.
Οι ερωτήσεις προς τους συμμετέχοντες αφορούσαν τη «ζωή των ονείρων τους» και περιλάμβαναν, μεταξύ άλλων, τα εξής:
- Ποιο επίπεδο ευτυχίας θα επιλέγατε, αν μπορούσατε να ορίσετε πόση ευτυχία βιώνετε;
- Πόση ελευθερία θα θέλατε να έχετε στη ζωή σας, αν επιλέγατε εσείς το επίπεδο;
- Ποιον βαθμό ευφυΐας θα διαλέγατε, αν είχατε αυτή τη δυνατότητα;
- Ποιο επίπεδο υγείας θα προτιμούσατε;
Η αρχή της μεγιστοποίησης υποθέτει ότι οι άνθρωποι θέλουν τη μεγαλύτερη δυνατή ποσότητα από κάθε αγαθό που θεωρούν θετικό. Με βάση αυτή την ιδέα, οι περισσότεροι αναμενόταν να επιλέξουν το ανώτατο επίπεδο ευτυχίας, ελευθερίας και των υπόλοιπων χαρακτηριστικών.
Τα αποτελέσματα, όμως, έδειξαν πως οι περισσότεροι δεν προτίμησαν το μέγιστο. Αντίθετα, οι επιλογές τους αντιστοιχούσαν στο 70% ή στο 80% του υψηλότερου δυνατού επιπέδου.
Οι περισσότεροι προτιμούν τη μετριοπάθεια
Οι συμμετέχοντες δήλωσαν κατά κανόνα ότι ήθελαν να είναι πολύ έξυπνοι, αλλά όχι «ιδιοφυΐες», και να νιώθουν μεγάλη ευτυχία, όχι όμως αδιάκοπα. Φαίνεται πως η πλειονότητα κινήθηκε με βάση τη μετριοπάθεια. «Οι άνθρωποι θέτουν ενσυνείδητα όρια στο πόσο από κάτι καλό θα ήθελαν να έχουν σε έναν τέλειο κόσμο», ανέφερε ο Αυστραλός ψυχολόγος.
Στη συνέχεια, η ερευνητική ομάδα εξέτασε ένα ακόμη απρόσμενο αποτέλεσμα: σε ορισμένες χώρες οι συμμετέχοντες ακολούθησαν την αρχή της μετριοπάθειας περισσότερο από ό,τι σε άλλες.
Ειδικότερα, οι συμμετέχοντες από την Κίνα, το Χονγκ Κονγκ, την Ινδία, την Ιαπωνία, τη Σιγκαπούρη και τη Νότια Κορέα όρισαν ως ιδανικά επίπεδα ευτυχίας, ελευθερίας, ευφυΐας και υγείας τιμές κατά 9% χαμηλότερες από εκείνες των ατόμων στις υπόλοιπες 21 χώρες.
Οι ειδικοί στον πολιτισμό ενδέχεται να αποδώσουν γρήγορα τη διαφορά στις γνωστές διαστάσεις του ατομικισμού και του κοινοτισμού. Ωστόσο, η ομάδα σημείωσε ότι οι συμμετέχοντες από την Ινδονησία και τις Φιλιππίνες, δύο κοινοτιστικές χώρες, επέλεξαν ιδανικά επίπεδα εξίσου υψηλά ή υψηλότερα από εκείνα των κατοίκων χωρών με έντονα ατομικιστική κουλτούρα, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Αυστραλία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Οι συγγραφείς της μελέτης θεωρούν ότι ο «γρίφος» εξηγείται από τον ολιστικό τρόπο σκέψης που συναντάται σε χώρες με ισχυρή παράδοση ανατολικών θρησκειών, ανάμεσά τους ο Βουδισμός, ο Κομφουκιανισμός και ο Ινδουισμός.
Για όσους σκέφτονται ολιστικά, δυνάμεις που μοιάζουν αντίθετες μπορούν να συνυπάρχουν και να αλληλοσυνδέονται, όπως συμβαίνει με το γιν και το γιανγκ. Η ευτυχία, για παράδειγμα, δεν γίνεται πλήρως αντιληπτή χωρίς τη λύπη, όπως και το αντίστροφο. Παράλληλα, θεωρούν ότι οι συνθήκες και οι εμπειρίες μεταβάλλονται συνεχώς: η σημερινή λύπη μπορεί να δώσει τη θέση της στη χαρά αύριο, ενώ η υγεία αυτού του μήνα δεν αποκλείει την ασθένεια τον επόμενο. Επομένως, το πώς αισθάνεται κανείς ή η κατάστασή του σε μια δεδομένη στιγμή δεν είναι καθοριστικά, αφού όλα μπορούν —και τελικά πρόκειται— να αλλάξουν.
Επιπλέον, οι άνθρωποι με ολιστική σκέψη συνήθως αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους μέσα από τις σχέσεις με τους άλλους, τους κοινωνικούς ρόλους και τις υποχρεώσεις τους. Έτσι, μπορεί να αποφύγουν τις υψηλότερες επιλογές για την ευτυχία, την ευφυΐα ή την υγεία, καθώς αυτές θα μπορούσαν να εκληφθούν ως αλαζονεία, εγωισμός ή ανωριμότητα.
Για όσους υιοθετούν ολιστικό τρόπο σκέψης, τα πιο μετριοπαθή επίπεδα ευτυχίας, ελευθερίας, ευφυΐας και υγείας μπορεί, για διάφορους λόγους, να είναι προτιμότερα από τις μέγιστες δυνατές τιμές.
Πόση ευτυχία αρκεί σε έναν ιδανικό κόσμο;
Ίσως απαιτείται λιγότερη απ’ όση φανταζόμαστε, ενώ σε κάποιους πολιτισμούς το επιθυμητό επίπεδο είναι σαφώς χαμηλότερο απ’ ό,τι σε άλλους…
Συνοπτικά
- Σε 27 χώρες, οι συμμετέχοντες σε διεθνή μελέτη επέλεξαν επίπεδα ευτυχίας και υγείας κάτω από το μέγιστο, δείχνοντας προτίμηση στη μετριοπάθεια.
- Κατά μέσο όρο, οι συμμετέχοντες από την Κίνα, την Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα προτίμησαν επίπεδα κατά 9% χαμηλότερα σε σύγκριση με όσους προέρχονταν από άλλες χώρες.
- Οι ερευνητές αποδίδουν αυτή την τάση σε ολιστικούς τρόπους σκέψης, οι οποίοι αναγνωρίζουν ότι οι θετικές και οι αρνητικές εμπειρίες συνυπάρχουν.
- Όσοι έχουν ολιστική αντίληψη αντιμετωπίζουν τα πολύ υψηλά επίπεδα ευτυχίας ως ένδειξη αλαζονείας και προτιμούν πιο μετριοπαθή πρότυπα.
- Η έρευνα δείχνει ότι οι πολιτισμικές διαφορές διαμορφώνουν τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται και επιλέγουν επίπεδα ευτυχίας και ευφυΐας.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/ta-mystika-tis-eytychias-apokalyptontai-diaforetika-ana-chora/6412
