Μυϊκή δυσμορφία: Πώς μπορεί να επηρεάσει τη σεξουαλική ζωή ορισμένων ανδρών

Η έντονη δυσαρέσκεια για το μέγεθος και την εμφάνιση των μυών μπορεί να επηρεάσει τη σεξουαλική ζωή ορισμένων ανδρών, προκαλώντας άγχος, μειωμένη επιθυμία ή δυσκολίες στη στύση και τον οργασμό.

Η εικόνα που έχουμε για τον εαυτό μας επηρεάζει πολλές πλευρές της ζωής: από τον τρόπο που μιλάμε στους άλλους και κινούμαστε σε έναν χώρο μέχρι, ενδεχομένως, τον τρόπο που βιώνουμε το σεξ.

Τα ζητήματα εικόνας σώματος συνδέονται συχνά με τις γυναίκες, όμως οι τάσεις ομορφιάς που απευθύνονται στους άνδρες, όπως το «looksmaxxing» και το «hardmaxxing», φέρνουν όλο και περισσότερο στο προσκήνιο και τις δικές τους πιέσεις.

«Οι άνδρες βομβαρδίζονται με την εικόνα ενός “ιδανικού” σώματος: αδύνατου, μυώδους και πάντα σε φόρμα», λέει ο θεραπευτής Phillip Reynolds, MSW, LCSW-C. Η εμμονή με το πόσο μεγάλοι και γραμμωμένοι είναι οι μύες μπορεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, να συνδέεται με μυϊκή δυσμορφία: μια ψυχολογική διαταραχή κατά την οποία το άτομο είναι εξαιρετικά δυσαρεστημένο με τον τρόπο που αντιλαμβάνεται τους μυς του.

Τι είναι η μυϊκή δυσμορφία

Η μυϊκή δυσμορφία αποτελεί μορφή διαταραχής δυσμορφίας σώματος. Εστιάζει ειδικά στην πεποίθηση ότι το σώμα είναι πολύ μικρό, αδύναμο ή όχι αρκετά μυώδες και γραμμωμένο, ακόμη κι όταν το άτομο είναι μεγαλόσωμο ή καλογυμνασμένο. Η διαταραχή μπορεί να συνδέεται με δυσκολίες που επηρεάζουν και τη σεξουαλική ζωή.

«Όταν ένας άνδρας νιώθει ότι δεν ανταποκρίνεται σε αυτό που θεωρεί επαρκές, η ανασφάλεια μπορεί να τον ακολουθήσει στην κρεβατοκάμαρα, ως άγχος, αποφυγή ή μειωμένη επιθυμία», λέει ο Reynolds.

Σύμφωνα με μελέτη σε αγόρια και άνδρες ηλικίας 15-35 ετών, όσοι ένιωθαν δυσαρέσκεια ή δυσφορία για το σώμα τους —ιδίως για τους μυς τους— ήταν πιθανότερο να αντιμετωπίζουν δυσκολίες στη σεξουαλική ζωή. Σε αυτές περιλαμβάνονταν άγχος κατά τη διάρκεια του σεξ, μειωμένο ενδιαφέρον ή απόλαυση, δυσκολία διέγερσης ή οργασμού, σωματικός πόνος και κάποια μορφή στυτικής δυσλειτουργίας.

Η ισχυρότερη συσχέτιση στη μελέτη καταγράφηκε με τη δυσανεξία στην εμφάνιση, δηλαδή τη δυσφορία που νιώθει κάποιος όταν τον βλέπουν. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι ορισμένες πρακτικές που επέλεγαν οι άνδρες για να αυξήσουν τη μυϊκή τους μάζα —η υπερβολική προπόνηση, η περιοριστική διατροφή ή η χρήση στεροειδών— ενδέχεται επίσης να προκαλούσαν προβλήματα στη σεξουαλική λειτουργία.

Όταν η ανησυχία για την εμφάνιση μπαίνει στην κρεβατοκάμαρα

Ο θεραπευτής Jaron Vesely εξηγεί ότι η εικόνα του σώματος μπορεί να αποτελεί σημαντικό ζήτημα για τους άνδρες, επειδή η μυϊκή ανάπτυξη τους προσφέρει έναν τομέα της ζωής όπου η προσπάθεια και ο έλεγχος φαίνεται να αποδίδουν.

«Η μυϊκή ανάπτυξη μπορεί να μοιάζει με το μοναδικό πεδίο όπου η περισσότερη προσπάθεια φέρνει με συνέπεια αποτελέσματα», λέει. «Το κόστος εμφανίζεται όταν το σώμα παύει να είναι κάτι μέσα στο οποίο ζει ένας άνδρας και γίνεται κάτι που αξιολογεί διαρκώς».

Κάποια στιγμή, ορισμένοι άνθρωποι μπορεί να θεωρούν ότι οι μύες τους δεν είναι «αρκετά μεγάλοι» ή το σώμα τους «αρκετά γυμνασμένο», ακόμη κι όταν είναι εμφανείς οι αλλαγές. Αυτή η διαρκής δυσαρέσκεια μπορεί να οδηγήσει στο λεγόμενο «spectatoring» κατά τη διάρκεια του σεξ: το άτομο παρατηρεί τον εαυτό του σαν θεατής, αντί να είναι παρόν στην εμπειρία.

Έτσι, μπορεί να περνά ολόκληρη τη σεξουαλική επαφή εστιάζοντας στην εμφάνισή του ή στο αν ο σύντροφός του τον βρίσκει αρκετά ελκυστικό. Όταν κάποιος είναι ολόκληρος απορροφημένος από τις σκέψεις του, μπορεί να βιώνει άγχος, μειωμένο ενδιαφέρον για το σεξ ή δυσκολία στη στύση. Παράλληλα, ο σύντροφός του ενδέχεται να αντιλαμβάνεται την έλλειψη σύνδεσης.

Στην οικειότητα, η απόλαυση συνήθως συνδέεται με την εστίαση στις αισθήσεις, τη διέγερση και τη σύνδεση με τον άλλον. Όταν κάποιος απασχολείται με την εμφάνισή του, μπορεί αντί γι’ αυτό να παρακολουθεί νοερά τον εαυτό του από απόσταση. «Κάτω από αυτό, συχνά βρίσκεται η ντροπή», λέει ο Vesely. «Και η ντροπή μάς κάνει να θέλουμε να κρυφτούμε, κάτι που είναι σχεδόν το αντίθετο από αυτό που χρειάζεται η οικειότητα».

«Υπάρχει η προσδοκία ότι οι άνδρες είναι πάντα έτοιμοι για σεξ», εξηγεί ο Reynolds. «Έτσι, όταν ένας άνδρας δεν ενδιαφέρεται, ο σύντροφός του συχνά υποθέτει ότι φταίει η δική του ελκυστικότητα, ενώ εκείνος μπορεί να ντρέπεται υπερβολικά για να εξηγήσει τι πραγματικά συμβαίνει. Στο τέλος πληγώνονται και οι δύο, χωρίς να το λέει κανείς ανοιχτά».

Αυτό μπορεί να δημιουργήσει έναν κύκλο μη ικανοποιητικού σεξ και μειωμένης σωματικής σύνδεσης. Η ψυχολόγος Zoe Ross-Nash, που ειδικεύεται στις διατροφικές διαταραχές και το τραύμα, εξηγεί ότι οι επιπτώσεις μπορεί να επεκταθούν και σε άλλες πλευρές της σχέσης.

«Επειδή οι ανησυχίες για την εικόνα του σώματος καταλαμβάνουν τόσο μεγάλο μέρος της σκέψης, μπορεί να μειωθεί η συναισθηματική διαθεσιμότητα», λέει. «Έτσι, [οι άνδρες] αφιερώνουν λιγότερο χρόνο στο να καλλιεργήσουν, να εμβαθύνουν ή να βελτιώσουν τις σχέσεις τους, καθώς απασχολούνται με το σώμα τους, τον προγραμματισμό προπονήσεων και γευμάτων ή την ανησυχία για το πώς τους αντιλαμβάνονται οι άλλοι».

Πώς μπορεί να βοηθήσει ο σύντροφος

Η επιβεβαίωση από τον σύντροφο μπορεί να είναι χρήσιμη, αλλά, όπως εξηγεί ο Vesely, έχει όρια. Το να πει κανείς στον σύντροφό του ότι είναι όμορφος, σέξι ή ελκυστικός μπορεί να προσφέρει εξωτερική επιβεβαίωση. Ωστόσο, αυτό που χρειάζεται περισσότερο είναι να αναπτύξει εσωτερική αποδοχή, κάτι που δεν μπορεί να του προσφέρει κανείς άλλος και για το οποίο μπορεί να χρειαστεί τη βοήθεια αδειοδοτημένου επαγγελματία.

Η μυϊκή δυσμορφία είναι πραγματική ψυχολογική διαταραχή και δεν είναι βέβαιο ότι θα υποχωρήσει απλώς με τον χρόνο. Η απομάθηση της αρνητικής εσωτερικής κριτικής, την οποία κάποιος μπορεί να έχει εσωτερικεύσει ήδη από την εφηβεία, απαιτεί προσπάθεια και ουσιαστική βοήθεια.

Οι σύντροφοι μπορούν να δείξουν ενδιαφέρον και να ρωτήσουν τι συμβαίνει, χωρίς να προσπαθούν απαραίτητα να πείσουν τον άλλον ότι οι σκέψεις του είναι λανθασμένες. Μπορούν να του δώσουν χώρο να μιλήσει χωρίς ντροπή και να του θυμίσουν ότι η αξία του δεν εξαρτάται από την εμφάνισή του.

Παρότι οι άνδρες αποτελούν το ένα τρίτο των ανθρώπων με διατροφικές διαταραχές, δεν είναι κοινωνικά συνηθισμένο να ζητούν βοήθεια. Το να έχει ο σύντροφος τον χώρο να μιλήσει ανοιχτά για τα συναισθήματά του μπορεί να αποτελέσει ένα πρώτο βήμα προς την αναζήτηση υποστήριξης.

«Το θετικό είναι ότι θεραπευόμαστε μέσα από τις σχέσεις», λέει η Ross-Nash. «Το να μιλήσουμε γι’ αυτό είναι ένα σημαντικό βήμα προς τη γαλήνη και την αποδοχή του εαυτού μας».

Για την αξιολόγηση και την αντιμετώπιση της μυϊκής δυσμορφίας ή των σχετικών σεξουαλικών δυσκολιών, οι αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται σε συνεργασία με γιατρό ή κατάλληλο επαγγελματία ψυχικής υγείας.