Στυτική δυσλειτουργία: Συμπτώματα, πιθανά αίτια, διάγνωση και αντιμετώπιση

Η στυτική δυσλειτουργία είναι η δυσκολία επίτευξης ή διατήρησης στύσης αρκετά σκληρής και μακράς διάρκειας για τη σεξουαλική επαφή. Μπορεί να σχετίζεται με προβλήματα στα αγγεία ή στο νευρικό σύστημα, ψυχολογικούς παράγοντες, τραυματισμούς, ορισμένα φάρμακα ή θεραπείες για τον καρκίνο. Είναι σημαντικό να συζητήσετε το θέμα με γιατρό, καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να αποτελεί πρώιμη ένδειξη άλλου προβλήματος υγείας, όπως καρδιοπάθεια.

Τι είναι η στυτική δυσλειτουργία

Η στυτική δυσλειτουργία είναι διαταραχή του πέους που επηρεάζει την ικανότητα επίτευξης ή διατήρησης στύσης κατάλληλης για σεξουαλική επαφή. Είναι η συχνότερη σεξουαλική διαταραχή για την οποία απευθύνονται οι άνδρες σε επαγγελματίες υγείας, ιδιαίτερα καθώς μεγαλώνουν και εμφανίζουν άλλα προβλήματα υγείας.

Εκτιμάται ότι επηρεάζει πάνω από το 50% των ανδρών ηλικίας 40 έως 70 ετών. Το ποσοστό ενδέχεται να είναι μεγαλύτερο, καθώς αρκετοί δεν ζητούν βοήθεια λόγω αμηχανίας ή ντροπής.

Τα συναισθήματα παίζουν σημαντικό ρόλο στη στύση. Η χαλάρωση, η αυτοπεποίθηση και η σεξουαλική διέγερση είναι σημαντικές, ενώ το άγχος, η νευρικότητα, η απογοήτευση ή η κόπωση μπορεί να προκαλέσουν περιστασιακές δυσκολίες. Επίδραση μπορεί να έχουν και η κατανάλωση αλκοόλ ή η χρήση ουσιών.

Συμπτώματα

Η στυτική δυσλειτουργία μπορεί να εκδηλωθεί με διαφορετικούς τρόπους, όπως:

• Δυσκολία επίτευξης στύσης πριν από τη σεξουαλική επαφή, η οποία εμφανίζεται μόνο κάποιες φορές.
• Επίτευξη στύσης πριν από τη σεξουαλική επαφή, αλλά αδυναμία διατήρησής της κατά τη διάρκειά της.
• Πλήρης αδυναμία επίτευξης στύσης.
• Ανάγκη για έντονη ή παρατεταμένη διέγερση ώστε να διατηρηθεί η στύση.

Πιθανά αίτια

Υπάρχουν πολλές πιθανές αιτίες. Συχνότερα, η στυτική δυσλειτουργία οφείλεται σε καταστάσεις που επηρεάζουν την παροχή αίματος στο πέος. Μπορεί επίσης να συνδέεται με προβλήματα στα αιμοφόρα αγγεία ή στο νευρικό σύστημα, καθώς και με ψυχολογικές καταστάσεις που επηρεάζουν τις σκέψεις, τα συναισθήματα ή τη συμπεριφορά.

Τραυματισμοί στο πέος ή στις γύρω περιοχές είναι επίσης πιθανή αιτία. Η δυσκολία μπορεί ακόμη να εμφανιστεί ως παρενέργεια ορισμένων συνταγογραφούμενων φαρμάκων ή θεραπειών για τον καρκίνο. Ορισμένες ουσίες με πιθανότητα εξάρτησης επηρεάζουν και καταστέλλουν το κεντρικό νευρικό σύστημα, ενώ μπορεί να προκαλέσουν σοβαρή βλάβη στα αιμοφόρα αγγεία και, ενδεχομένως, μόνιμη στυτική δυσλειτουργία.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο φόβος για τη σεξουαλική επαφή ή την οικειότητα μπορεί να συμβάλλει στο πρόβλημα. Η ψυχογενής στυτική δυσλειτουργία συνδέεται με ψυχολογικούς παράγοντες.

Διάγνωση

Ο γιατρός μπορεί να διαγνώσει τη στυτική δυσλειτουργία και να διερευνήσει την αιτία της, εξετάζοντας το ιατρικό ιστορικό και πραγματοποιώντας κλινική εξέταση. Θα σας ρωτήσει επίσης για το προσωπικό και σεξουαλικό ιστορικό σας. Παρότι ορισμένες ερωτήσεις μπορεί να προκαλέσουν αμηχανία, οι ειλικρινείς απαντήσεις βοηθούν να εντοπιστεί ταχύτερα η αιτία.

Ενδέχεται να σας ρωτήσει αν έχετε διαγνωστεί με κατάθλιψη ή άγχος, αν αισθάνεστε συχνά στρες ή αντιμετωπίζετε προβλήματα στη σχέση σας, καθώς και πόσο συχνά έχετε στύση, πόσο σκληρή είναι και για πόσο διαρκεί. Μπορεί να σας ρωτήσει αν χάνετε τη στύση επειδή εκσπερματώνετε νωρίτερα από όσο θα θέλατε, πότε παρατηρήσατε πρώτη φορά τα συμπτώματα και τι συνέβη τότε, αν έχετε στύσεις κατά τη διάρκεια της νύχτας ή το πρωί, καθώς και για τις σεξουαλικές στάσεις που συνηθίζετε.

Ο γιατρός μπορεί να ζητήσει να μιλήσει και με τον/τη σύντροφό σας, ο/η οποίος/α ενδέχεται να προσφέρει επιπλέον πληροφορίες. Ανάλογα με την πιθανή αιτία, μπορεί να χρειαστούν εξετάσεις, όπως έλεγχος της ανταπόκρισης των νεύρων του πέους σε δονήσεις ή χορήγηση φαρμάκου με ένεση που προκαλεί προσωρινά στύση. Πριν από κάθε εξέταση, ο γιατρός θα σας εξηγήσει τη διαδικασία και θα απαντήσει στις ερωτήσεις σας. Μπορείτε να αρνηθείτε ή να διακόψετε την εξέταση αν δεν αισθάνεστε άνετα.

Αντιμετώπιση

Το πρώτο βήμα είναι να εντοπιστεί η υποκείμενη αιτία, ώστε ο γιατρός να προτείνει την κατάλληλη αντιμετώπιση. Οι επιλογές μπορεί να περιλαμβάνουν αλλαγές στον τρόπο ζωής. Η έντονη καρδιαγγειακή άσκηση για τουλάχιστον 45 λεπτά, τρεις φορές την εβδομάδα, μπορεί να βοηθήσει στην αναστροφή ορισμένων περιπτώσεων ήπιας στυτικής δυσλειτουργίας. Παραδείγματα είναι το γρήγορο περπάτημα, το τρέξιμο, η κολύμβηση, η ποδηλασία και το σχοινάκι.

Σε άνδρες με ήπια στυτική δυσλειτουργία, η διακοπή του καπνίσματος μπορεί να επιφέρει βελτίωση μέσα σε μερικούς μήνες. Μια ακόμη επιλογή είναι η μη επεμβατική θεραπεία με εστιασμένα κρουστικά κύματα χαμηλής έντασης στο πέος (LiSWT), η οποία αποσκοπεί στη βελτίωση της αιματικής ροής. Μπορεί να χρειαστούν έως δύο μήνες για να φανεί βελτίωση.

Η στυτική δυσλειτουργία συνήθως δεν υποχωρεί από μόνη της χωρίς αλλαγές στον τρόπο ζωής ή κάποια μορφή θεραπείας. Παρότι δεν υπάρχει θεραπεία για ορισμένες αιτίες, πολλές διαθέσιμες επιλογές μπορούν να βοηθήσουν στην επίτευξη και διατήρηση στύσης κατάλληλης για σεξουαλική επαφή. Οι αποφάσεις για την αντιμετώπιση πρέπει να λαμβάνονται σε συνεργασία με τον γιατρό σας.

Μείωση του κινδύνου

Ορισμένες αλλαγές στον τρόπο ζωής μπορούν να συμβάλουν στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης στυτικής δυσλειτουργίας:

• Μείωση της χοληστερόλης.
• Περισσότερη σωματική δραστηριότητα, ειδικά καρδιαγγειακή άσκηση όπως τρέξιμο ή ποδηλασία.
• Διατήρηση ενός υγιούς για εσάς σωματικού βάρους.
• Ποιοτικός ύπνος.

Πότε να απευθυνθείτε σε γιατρό

Αν υποψιάζεστε ότι έχετε στυτική δυσλειτουργία, μιλήστε με γιατρό ή ουρολόγο. Ο ουρολόγος ειδικεύεται στη διάγνωση και αντιμετώπιση παθήσεων του αναπαραγωγικού και του ουροποιητικού συστήματος. Μπορεί να διερευνήσει την αιτία και να σας προτείνει την καταλληλότερη αντιμετώπιση.

Αν λαμβάνετε φάρμακο για τη στυτική δυσλειτουργία και εμφανίσετε επώδυνη στύση που διαρκεί περισσότερο από δύο έως τέσσερις ώρες, αναζητήστε άμεσα επείγουσα ιατρική βοήθεια. Μπορεί να πρόκειται για πριαπισμό, ο οποίος χωρίς αντιμετώπιση ενδέχεται να προκαλέσει μόνιμη βλάβη στο πέος.

Συναισθηματική και πρακτική υποστήριξη

Η στυτική δυσλειτουργία μπορεί να προκαλέσει αμηχανία, απογοήτευση, ενοχές, ντροπή ή θυμό, αλλά και να επηρεάσει την αυτοεκτίμηση. Μερικές φορές τα συναισθήματα αυτά εξελίσσονται σε άγχος ή κατάθλιψη. Η στυτική δυσλειτουργία είναι συχνή και δεν καθορίζει την αξία ενός ανθρώπου· οι επαγγελματίες υγείας μπορούν να βοηθήσουν.

Αν ο/η σύντροφός σας αντιμετωπίζει στυτική δυσλειτουργία, μπορείτε να τον/την στηρίξετε με τους εξής τρόπους:

• Ενθαρρύνετε την ανοιχτή επικοινωνία και επιλέξτε κατάλληλη στιγμή για συζήτηση, ώστε να μη νιώσει εκτεθειμένος/η.
• Υπενθυμίστε του/της ότι δεν είναι μόνος/η και ότι υπάρχουν διαθέσιμες θεραπείες. Η ψυχοθεραπεία και οι ομάδες υποστήριξης μπορεί να βοηθήσουν στη διαχείριση των συναισθημάτων.
• Ενθαρρύνετε υγιεινές συνήθειες, όπως τακτική άσκηση, υγιεινή διατροφή και περιορισμό ουσιών που μπορεί να συμβάλλουν στο πρόβλημα.
• Ενημερωθείτε για τη στυτική δυσλειτουργία και τις επιλογές αντιμετώπισης.
• Προσφερθείτε να συνοδεύσετε τον/τη σύντροφό σας στα ραντεβού, να κρατήσετε σημειώσεις και να βοηθήσετε στη διατύπωση ερωτήσεων, σεβόμενοι την επιθυμία του/της να πάει μόνος/η.
• Θυμηθείτε ότι η σεξουαλική επαφή δεν είναι ο μόνος τρόπος οικειότητας. Η σωματική επαφή, όπως το κράτημα των χεριών ή ένα μασάζ στην πλάτη, ο κοινός χρόνος, τα φιλιά, η υπομονή και η προσεκτική ακρόαση μπορούν επίσης να εκφράσουν φροντίδα.

Για τη συζήτηση με τον γιατρό, μπορείτε να ρωτήσετε αν είναι συνηθισμένο να εμφανίζεται στυτική δυσλειτουργία, πώς γίνεται η διάγνωση και τι μπορεί να την προκαλεί. Ρωτήστε επίσης ποια αντιμετώπιση προτείνεται, αν μπορεί να επηρεάσει άλλες πλευρές της σεξουαλικής υγείας και αν θα ήταν χρήσιμη η παραπομπή σε ειδικό σεξουαλικής υγείας ή σε ομάδα υποστήριξης. Αν σας ενδιαφέρει, μπορείτε ακόμη να συζητήσετε αν είστε κατάλληλος υποψήφιος για εμφύτευμα πέους.