Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) προειδοποιεί για σοβαρές πιέσεις στα δημόσια συστήματα υγείας σε όλο τον κόσμο, με ιδιαίτερα μεγάλη επιβάρυνση στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, καθώς μειώνεται η χρηματοδότηση. Πρόσφατη απογραφή καταγράφει ότι οι περικοπές αυξάνουν τις πληρωμές που κάνουν οι πολίτες, ενώ οι πιο ευάλωτοι πληθυσμοί υφίστανται τις μεγαλύτερες συνέπειες.
Η αναστολή της δημόσιας αναπτυξιακής βοήθειας επηρεάζει σημαντικά τόσο την ετοιμότητα όσο και την παροχή υπηρεσιών υγείας. Πολλές χώρες καταγράφουν διαταραχές ανάλογες με εκείνες της πανδημίας COVID-19. Ο ΠΟΥ θα εξακολουθήσει να παρακολουθεί τις εξελίξεις και να συνεργάζεται με διεθνείς εταίρους, ώστε να προσφέρει υποστήριξη στις χώρες.
Η πρώτη άμεση αποτίμηση του ΠΟΥ για μια κατάσταση που μεταβάλλεται γρήγορα καταλήγει σε ευρήματα που προκαλούν ανησυχία. Διαφαίνεται ο κίνδυνος οι συνέπειες για τα συστήματα και τις υπηρεσίες υγείας διεθνώς να είναι βαθύτερες και μεγαλύτερης διάρκειας, ειδικά στα πιο ευάλωτα και εύθραυστα περιβάλλοντα. Ο οργανισμός επισημαίνει ότι απαιτούνται επειγόντως δράση και διεθνής ανταπόκριση.
Η ταχεία αξιολόγηση πραγματοποιήθηκε τον Μάρτιο και τον Απρίλιο του 2025, με τη συμμετοχή 108 γραφείων χωρών του ΠΟΥ, κυρίως σε κράτη χαμηλού και χαμηλότερου μεσαίου εισοδήματος. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι πολλές χώρες αναζητούν τρόπους να καλύψουν τα κενά, αυξάνοντας ή ανακατανέμοντας χρηματοδότηση από εγχώριες και άλλες εξωτερικές πηγές. Παράλληλα, έως και το 24% των απαντήσεων των γραφείων του ΠΟΥ δείχνει ότι οι περικοπές προϋπολογισμού έχουν ήδη αυξήσει τις πληρωμές από την τσέπη. Οι φτωχοί και οι ευάλωτοι ενδέχεται να σηκώσουν το μεγαλύτερο μέρος αυτού του πρόσθετου βάρους.
Ανησυχητικά ευρήματα για την υγεία
«Τα αποτελέσματα αυτά διαμορφώνουν μια ανησυχητική εικόνα σχετικά με τον αντίκτυπο των ξαφνικών και απρογραμμάτιστων περικοπών της βοήθειας στην υγεία εκατομμυρίων ανθρώπων», δήλωσε ο Γενικός Διευθυντής του ΠΟΥ, Δρ Tedros Adhanom Ghebreyesus. «Αν και οι περικοπές αυτές αποτελούν σοκ, οδηγούν επίσης σε μια επιταχυνόμενη μετάβαση από την εξάρτηση από τη βοήθεια σε μια πιο βιώσιμη αυτοδυναμία, βασισμένη σε εγχώριους πόρους. Πολλές χώρες ζητούν την υποστήριξη του ΠΟΥ και ο οργανισμός συνεργάζεται μαζί τους για να προσδιορίσει και να προσαρμόσει τα πιο αποτελεσματικά μέτρα».
Οι εκθέσεις απολογισμού προσφέρουν μια πρώτη εικόνα και στοιχεία από τα γραφεία χωρών του ΠΟΥ, τα οποία συνεργάζονται στενά με τα υπουργεία Υγείας και παρέχουν σε τακτική βάση υποστήριξη για τον σχεδιασμό πολιτικών και προγραμμάτων στα συστήματα υγείας. Στόχος της αποτίμησης ήταν να προσδιοριστούν οι επείγουσες ανάγκες υποστήριξης των χωρών, ώστε να αποτραπούν καταστροφικές επιπτώσεις στην υγεία των πληθυσμών και να οργανωθεί η παρακολούθηση μιας κατάστασης που εξελίσσεται ταχύτατα.
Τα στοιχεία της απογραφής
Η απογραφή καταγράφει τα ακόλουθα βασικά ευρήματα:
- Η αναστολή και η μείωση της δημόσιας αναπτυξιακής βοήθειας επηρεάζουν κάθε λειτουργία των συστημάτων υγείας. Συχνότερα αναφέρθηκαν συνέπειες στην ετοιμότητα και την ανταπόκριση σε επείγουσες υγειονομικές ανάγκες (70%), στην επιτήρηση της δημόσιας υγείας (66%), στην παροχή υπηρεσιών (58%), στην ανθρωπιστική βοήθεια (56%) και στο ανθρώπινο δυναμικό υγείας και περίθαλψης (54%).
- Σε τουλάχιστον το ένα τρίτο των χωρών που απάντησαν καταγράφονται διαταραχές σε κάθε τομέα υπηρεσιών. Υψηλά επίπεδα αναφέρθηκαν στην ανίχνευση και αντιμετώπιση κρουσμάτων, την ελονοσία, τον HIV, τη φυματίωση, τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, τον οικογενειακό προγραμματισμό και τις υπηρεσίες υγείας για μητέρες και παιδιά.
- Σε ορισμένα περιβάλλοντα, η φύση και η έκταση των διαταραχών στις υπηρεσίες είναι συγκρίσιμες με εκείνες που παρατηρήθηκαν στις περιόδους αιχμής της πανδημίας COVID-19.
- Σοβαρές ελλείψεις σε φάρμακα και προϊόντα υγείας έχουν αφήσει χωρίς προμήθειες για σημαντικούς τομείς υπηρεσιών το ένα τρίτο των χωρών που συμμετείχαν.
- Η διακοπή της δημόσιας αναπτυξιακής βοήθειας έχει προκαλέσει απώλειες θέσεων εργασίας για εργαζόμενους στην υγεία και την περίθαλψη σε περισσότερες από τις μισές χώρες που απάντησαν, καθώς και σημαντικές διαταραχές στην εκπαίδευση.
- Τα πληροφοριακά συστήματα έχουν πληγεί ιδιαίτερα, με αποτέλεσμα να σταματήσει η συλλογή βασικών δεδομένων υγείας.
Πάνω από το 40% των χωρών ανέφερε διαταραχές σε βασικά συστήματα πληροφοριών. Σε αυτά περιλαμβάνονται τα συνεργατικά συστήματα επιτήρησης και έκτακτης ανάγκης, τα συστήματα διαχείρισης πληροφοριών υγείας, τα συστήματα αναφοράς για συγκεκριμένες ασθένειες, τα εργαστηριακά πληροφοριακά συστήματα και οι έρευνες σε νοικοκυριά ή πληθυσμούς. - Από τα 108 γραφεία χωρών του ΠΟΥ παγκοσμίως, τα 81 ζήτησαν υποστήριξη σε ένα ευρύ φάσμα θεμάτων υγείας. Μεταξύ αυτών είναι καινοτόμοι τρόποι χρηματοδότησης και κινητοποίησης πόρων, καθώς και στοχευμένη τεχνική βοήθεια και υποστήριξη.
Καθώς οι συνθήκες αλλάζουν γρήγορα, ο ΠΟΥ θα συνεχίσει να παρακολουθεί τις εξελίξεις και να κινητοποιεί την παγκόσμια κοινότητα υγείας, μαζί με τους εταίρους και τους οργανισμούς δωρητών. Στόχος είναι να επικαιροποιηθούν τα επείγοντα σχέδια αντιμετώπισης, ώστε να περιοριστούν οι βαθύτερες συνέπειες για τις χώρες και να ενισχυθεί η βιωσιμότητα.
Συνοπτικά
- Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για σοβαρές αναταράξεις στα δημόσια συστήματα υγείας, κυρίως σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, εξαιτίας των περικοπών στη χρηματοδότηση.
- Σύμφωνα με την απογραφή, οι περικοπές αυξάνουν τις δαπάνες που καλούνται να καλύψουν οι πολίτες, ενώ οι φτωχότεροι και οι ευάλωτοι πληθυσμοί υφίστανται τις μεγαλύτερες συνέπειες.
- Η αναστολή της δημόσιας αναπτυξιακής βοήθειας έχει σοβαρό αντίκτυπο σε ζωτικής σημασίας υπηρεσίες υγείας, μεταξύ των οποίων η προετοιμασία για επείγουσες υγειονομικές ανάγκες και η επιτήρηση ασθενειών.
- Πάνω από το ένα τρίτο των χωρών καταγράφει διαταραχές στην παροχή υπηρεσιών υγείας, με συνέπειες αντίστοιχες με εκείνες της πανδημίας COVID-19.
- Πάνω από το 40% των χωρών δυσκολεύεται να συλλέξει βασικά δεδομένα υγείας, με αποτέλεσμα να επηρεάζονται τα πληροφοριακά συστήματα.
- Ο ΠΟΥ θα εξακολουθήσει να παρακολουθεί τις εξελίξεις και να συνεργάζεται με διεθνείς εταίρους για την υποστήριξη των χωρών, με στόχο να αποτραπούν σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία των πληθυσμών.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/news/pagkosmios-synagermos-dramatikes-anataraxeis-sta-dimosia-systimata-ygeias-apokalyptei-i-apografi-toy-poy/1210
