Η Takeda ανακοίνωσε ευρήματα από δύο σημαντικές μελέτες Φάσης 3 για το oveporexton (TAK-861), εκλεκτικό αγωνιστή του υποδοχέα ορεξίνης 2, που αναπτύσσεται για τη θεραπεία της ναρκοληψίας τύπου 1 (NT1). Οι δοκιμές πραγματοποιήθηκαν σε 19 χώρες και έδειξαν στατιστικά σημαντική βελτίωση, μεταξύ άλλων, στην ημερήσια υπνηλία και στην ικανότητα συγκέντρωσης.
Καλή ήταν η εικόνα ως προς την ασφάλεια του φαρμάκου. Οι ανεπιθύμητες ενέργειες που καταγράφηκαν συχνότερα ήταν η αϋπνία και η συχνή ούρηση. Η Takeda προγραμματίζει να καταθέσει αίτηση έγκρισης στις ρυθμιστικές αρχές εντός του 2025.
Το oveporexton (TAK-861) χορηγείται από το στόμα και βρίσκεται υπό έρευνα ως δυνητικά ο πρώτος στην κατηγορία του εκλεκτικός αγωνιστής του υποδοχέα ορεξίνης 2 (OX2R). Η ναρκοληψία τύπου 1 οφείλεται στην απώλεια των νευρώνων που παράγουν ορεξίνη στον εγκέφαλο, ενώ οι αγωνιστές ορεξίνης έχουν σχεδιαστεί για να αντιμετωπίζουν την έλλειψή της. Για πρώτη φορά, ο συγκεκριμένος μηχανισμός δράσης επικυρώνεται σε μελέτες Φάσης 3, που καταδεικνύουν σημαντική βελτίωση σε ένα ευρύ φάσμα συμπτωμάτων. Τα ευρήματα ενισχύουν την πιθανότητα το oveporexton να μεταβάλει το καθιερωμένο πρότυπο φροντίδας για τη νόσο.
«Είμαστε ενθουσιασμένοι που φτάσαμε σε αυτό το θεμελιώδες ορόσημο στο πρόγραμμα του oveporexton. Το oveporexton αποτελεί απόδειξη της δέσμευσης της Takeda για την ανακάλυψη και ανάπτυξη μιας δυνητικής νέας κατηγορίας φαρμάκων για δύσκολες, στην αντιμετώπιση, ασθένειες, όπως η ναρκοληψία τύπου 1», δήλωσε ο Christophe Weber, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Takeda.
Οι FirstLight (TAK-861-3001) και RadiantLight (TAK-861-3002) ήταν δύο μεγάλες διεθνείς μελέτες Φάσης 3, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν σε 19 χώρες. Την εβδομάδα 12, όλες οι δόσεις εμφάνισαν στατιστικά σημαντική βελτίωση έναντι του εικονικού φαρμάκου, με p <0,001 σε όλα τα πρωτεύοντα και δευτερεύοντα καταληκτικά σημεία. Οι αξιολογήσεις της εγρήγορσης, της υπερβολικής ημερήσιας υπνηλίας, της καταπληξίας, της διατήρησης της προσοχής, της συνολικής ποιότητας ζωής και των καθημερινών δραστηριοτήτων βασίστηκαν τόσο σε αντικειμενικά στοιχεία όσο και στις αναφορές των ασθενών. Σε όλο το φάσμα των συμπτωμάτων που εξετάστηκαν, διαπιστώθηκε στατιστικά και κλινικά σημαντική βελτίωση, με τιμές σχεδόν φυσιολογικές.
Ανεκτό προφίλ ασφάλειας
Στις μελέτες Φάσης 3, το oveporexton ήταν γενικά καλά ανεκτό και το συνολικό προφίλ ασφάλειας συμφωνούσε με όσα είχαν καταγραφεί στις προηγούμενες μελέτες, συμπεριλαμβανομένης της Φάσης 2β. Δεν αναφέρθηκαν σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες που να σχετίζονται με τη θεραπεία. Συχνότερα εμφανίστηκαν η αϋπνία, η επιτακτική ούρηση και η συχνουρία. Πάνω από το 95% όσων ολοκλήρωσαν τις μελέτες συμμετείχαν στη μακροχρόνια μελέτη επέκτασης (LTE), η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη.
Τα αποτελέσματα αναμένεται να παρουσιαστούν από την Takeda σε προσεχή ιατρικά συνέδρια. Η εταιρεία σχεδιάζει, μέσα στο οικονομικό έτος 2025, να υποβάλει αίτηση νέου φαρμάκου στον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ και σε άλλες ρυθμιστικές αρχές παγκοσμίως.
Ναρκοληψία τύπου 1 (NT1): η ορεξίνη και το επιστημονικό υπόβαθρο
Η ναρκοληψία τύπου 1 (NT1) είναι σπάνια, χρόνια νευρολογική διαταραχή, που προκαλεί εξουθενωτικά συμπτώματα. Σε αυτά περιλαμβάνονται η υπερβολική υπνηλία την ημέρα, η καταπληξία, οι διαταραχές του νυχτερινού ύπνου, η υπνική παράλυση και οι παραισθήσεις κατά την έλευση του ύπνου (υπναγωγικές) ή κατά την αφύπνιση. Όσοι ζουν με NT1 συχνά αναφέρουν δυσκολίες στη σκέψη, τη μνήμη και τη συγκέντρωση. Η πάθηση προκαλείται από την απώλεια εγκεφαλικών νευρώνων που παράγουν ορεξίνη και ρυθμίζουν τον ύπνο και την εγρήγορση· οι συγκεκριμένοι νευρώνες θεωρούνται απαραίτητοι και για άλλες λειτουργίες, όπως η εστίαση της προσοχής. Σήμερα, η καθιερωμένη φροντίδα περιορίζεται σε συμπτωματικές θεραπείες, οι οποίες αντιμετωπίζουν μόνο εν μέρει ορισμένα συμπτώματα.
Τι είναι το oveporexton (TAK-861)
Το oveporexton (TAK-861) βρίσκεται υπό έρευνα και αποτελεί εκλεκτικό αγωνιστή του υποδοχέα ορεξίνης 2 (OX2R). Έχει σχεδιαστεί ώστε να διεγείρει επιλεκτικά τον OX2R, με στόχο την αποκατάσταση της σηματοδότησης και την αντιμετώπιση της υποκείμενης έλλειψης ορεξίνης που προκαλεί τη ναρκοληψία τύπου 1 (NT1). Η ενεργοποίηση των OX2R αποσκοπεί στην προαγωγή της εγρήγορσης και στην αντιμετώπιση του ευρέος φάσματος συμπτωμάτων της NT1.
Συνοπτικά
- Δύο μελέτες Φάσης 3 για το oveporexton (TAK-861), φάρμακο που αναπτύχθηκε για τη ναρκοληψία τύπου 1, έδωσαν θετικά αποτελέσματα, ανακοίνωσε η Takeda.
- Σημαντική και στατιστικά τεκμηριωμένη βελτίωση καταγράφηκε στα συμπτώματα υπνηλίας, καθώς και στην ικανότητα συγκέντρωσης.
- Το προφίλ ασφάλειας του φαρμάκου ήταν καλό. Οι συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες αφορούσαν την αϋπνία και την αυξημένη συχνότητα ούρησης.
- Μέσα στο 2025, η Takeda σχεδιάζει να καταθέσει αίτηση για την έγκριση του φαρμάκου στις αρμόδιες ρυθμιστικές αρχές.
- Πρόκειται για τον πρώτο εκλεκτικό αγωνιστή του υποδοχέα ορεξίνης 2 που επιβεβαιώνεται σε μελέτες Φάσης 3, εξέλιξη που δημιουργεί νέα θεραπευτική προοπτική για τη ναρκοληψία τύπου 1.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/news/i-takeda-apokalyptei-entyposiaka-apotelesmata-apo-dyo-krisimes-meletes-fasis-3-farmakoy-kata-tis-narkolipsias-typoy-1/16741
