Ο Matt Damon αποκάλυψε ότι η απώλεια βάρους του σχετίζεται με τη διατροφή χωρίς γλουτένη, πυροδοτώντας συζήτηση για το κατά πόσο είναι αποτελεσματική αυτή η δίαιτα. Οι ειδικοί, ωστόσο, τονίζουν ότι η απώλεια βάρους συνδέεται κυρίως με τις συνολικές αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες και όχι απλώς με την απομάκρυνση της γλουτένης.
Η γλουτένη υπάρχει σε πολλά τρόφιμα που καταναλώνονται καθημερινά, αλλά για τους περισσότερους ανθρώπους δεν δημιουργεί προβλήματα. Αν κάποιος δεν έχει ιατρική ένδειξη να την αποφεύγει, ο αποκλεισμός της μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις.
Επομένως, η γλουτένη δεν είναι σωστό να αντιμετωπίζεται ως εμπόδιο στην απώλεια βάρους.
Η πρόσφατη δήλωση του Matt Damon ότι η απώλεια βάρους του οφείλεται στη διατροφή χωρίς γλουτένη έφερε ξανά στο προσκήνιο μια διατροφική διαφωνία. Η επιστημονική εικόνα για το αδυνάτισμα, όμως, είναι πιο περίπλοκη από την αποφυγή ενός συστατικού, όπως γράφει στο σχετικό άρθρο του στο The Conversation ο Guy Guppy, λέκτορας Διατροφής Επιδόσεων και Φυσιολογίας της Άσκησης στο Πανεπιστήμιο του Kingston.
Πρωτεΐνη που απαντάται φυσικά σε δημητριακά όπως το σιτάρι, το κριθάρι και η σίκαλη, η γλουτένη περιλαμβάνεται σε βασικά τρόφιμα της καθημερινότητας, μεταξύ των οποίων το ψωμί, τα ζυμαρικά και τα δημητριακά πρωινού. Η κατανάλωσή της δεν προκαλεί κανένα πρόβλημα υγείας στη συντριπτική πλειονότητα των ανθρώπων.
Πότε είναι αναγκαίο να αποκλείεται η γλουτένη
Σε ορισμένες περιπτώσεις, πάντως, η αποχή από τη γλουτένη είναι απαραίτητη. Η κοιλιοκάκη αφορά περίπου το 1% του πληθυσμού και είναι αυτοάνοση πάθηση: η γλουτένη προκαλεί ανοσολογική αντίδραση, η οποία βλάπτει το λεπτό έντερο και περιορίζει την απορρόφηση θρεπτικών συστατικών.
Η μη κοιλιοκακική ευαισθησία στη γλουτένη αποτελεί επίσης μία κατάσταση που σχετίζεται με ενοχλήματα, όπως φούσκωμα, καούρες, πονοκεφάλους και δερματικά προβλήματα. Τα αίτιά της εξακολουθούν να συζητούνται επιστημονικά, όμως προς το παρόν η μόνη συνιστώμενη αντιμετώπιση είναι η δίαιτα χωρίς γλουτένη.
Η γλουτένη στη διατροφή όσων δεν έχουν δυσανεξία
Όταν δεν υπάρχει κοιλιοκάκη ή ευαισθησία στη γλουτένη, δεν υπάρχει λόγος να αποκλείονται τα σχετικά τρόφιμα: η αποφυγή τους δεν είναι απαραίτητη και μπορεί να έχει αρνητικές συνέπειες. Το ψωμί και τα δημητριακά ολικής άλεσης, για παράδειγμα, προσφέρουν σημαντικές ποσότητες φυτικών ινών και βιταμινών του συμπλέγματος Β.
Παρά τα παραπάνω, η αγορά τροφίμων χωρίς γλουτένη εξακολουθεί να επεκτείνεται με ταχύ ρυθμό, ενώ οι εκτιμήσεις θέλουν την αξία της να ξεπερνά τα 13 δισ. δολάρια έως το 2030.
Πώς εξηγείται η απώλεια βάρους με δίαιτα χωρίς γλουτένη
Ο Matt Damon δεν έκανε λόγο για κάποιο ιατρικό ζήτημα. Γι’ αυτό, οι ειδικοί θεωρούν ότι η απώλεια βάρους του προέκυψε από τη συνολική αλλαγή διατροφικών συνηθειών και όχι από τη γλουτένη καθαυτή.
Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nutrients, υγιή άτομα που ακολουθούσαν δίαιτα με γλουτένη δεν παρουσίαζαν διαφορές στο βάρος ή στο σωματικό λίπος σε σχέση με όσους έτρωγαν χωρίς γλουτένη.
Στην πράξη, ο αποκλεισμός της γλουτένης συχνά σημαίνει ότι κάποιος:
- αφήνει εκτός διατροφής τρόφιμα με υψηλή θερμιδική πυκνότητα, όπως πίτσα, fast food και ζυμαρικά
- περιορίζει την κατανάλωση υδατανθράκων
- προσλαμβάνει συνολικά λιγότερες θερμίδες
Ο περιορισμός των υδατανθράκων μειώνει τα αποθέματα γλυκογόνου και υγρών, με αποτέλεσμα το βάρος να πέφτει γρήγορα αλλά προσωρινά. Αυτή η μεταβολή συχνά παρερμηνεύεται ως απώλεια λίπους.
Το φούσκωμα στην κοιλιά δεν ισοδυναμεί με λίπος
Η εικόνα μιας πιο «επίπεδης» κοιλιάς μπορεί να οφείλεται και σε άλλο παράγοντα: το σιτάρι περιέχει φρουκτάνες, πολυσακχαρίτες που προκαλούν αέρια και φούσκωμα. Αν αφαιρεθούν από τη διατροφή, τα συμπτώματα υποχωρούν και μπορεί να δημιουργηθεί η εντύπωση ότι μειώθηκε το λίπος.
Είναι δυνατόν η δίαιτα χωρίς γλουτένη να επιβαρύνει την υγεία;
Έρευνες υποδεικνύουν ότι η μικρή κατανάλωση γλουτένης μπορεί να σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων και διαβήτη τύπου 2. Μία πιθανή εξήγηση είναι η χαμηλή διατροφική ποιότητα πολλών επεξεργασμένων προϊόντων χωρίς γλουτένη, τα οποία συχνά έχουν:
- μικρότερη περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη
- περισσότερα κορεσμένα λιπαρά και σάκχαρα
- λιγότερες φυτικές ίνες
Τι προκύπτει για τη γλουτένη και το αδυνάτισμα
Η απώλεια βάρους που συνδέεται με τη δίαιτα χωρίς γλουτένη σπάνια οφείλεται στην ίδια τη γλουτένη. Συνήθως εξηγείται από ευρύτερες αλλαγές στην διατροφή, στην πρόσληψη θερμίδων και στις καθημερινές συνήθειες.
Για όποιον δεν έχει ιατρικό λόγο να την αποκλείσει, η γλουτένη δεν είναι εχθρός και από μόνη της δεν αποτελεί τρόπο για αδυνάτισμα.
Συνοπτική εικόνα
- Ο Ματ Ντέιμον συνέδεσε την απώλεια βάρους του με τη διατροφή χωρίς γλουτένη, κάτι που έφερε στο προσκήνιο ερωτήματα για το πόσο αποτελεσματική είναι αυτή η προσέγγιση.
- Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι το αδυνάτισμα συνδέεται κυρίως με ευρύτερες αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες και όχι απλώς με τον αποκλεισμό της γλουτένης.
- Αν και περιέχεται σε πολλά τρόφιμα της καθημερινότητας, η γλουτένη δεν δημιουργεί προβλήματα υγείας στους περισσότερους ανθρώπους.
- Για όσους δεν έχουν ιατρική ένδειξη να την αποκλείσουν, η αποφυγή της γλουτένης ενδέχεται να επιφέρει αρνητικές συνέπειες.
- Η διατροφή χωρίς γλουτένη ενδέχεται να συνδέεται με μεγαλύτερο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων και διαβήτη τύπου 2, εξαιτίας της χαμηλής ποιότητας των επεξεργασμένων προϊόντων.
- Εν κατακλείδι, η γλουτένη δεν είναι κάτι που πρέπει να θεωρείται εχθρός, ούτε αποτελεί από μόνη της τρόπο για απώλεια βάρους.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/o-matt-damon-apokalyptei-pos-adynatise-choris-gloyteni-i-alitheia-piso-apo-ton-ischyrismo/17653
