Η ενσυνειδητότητα μπορεί να δώσει ώθηση στη φαντασία και την εφευρετικότητα, καθώς συνδέεται με τη δημιουργικότητα και την ανάπτυξη νέων ιδεών.
Ερευνητικά ευρήματα δείχνουν ότι η ενσυνειδητότητα ενισχύει τη δημιουργική σκέψη, ενώ παράλληλα καλλιεργεί την ψυχική ανθεκτικότητα και την αισιοδοξία.
Η παρατήρηση απλών αντικειμένων, η συγκέντρωση στην αναπνοή και η προσεκτική επαφή με τη φύση είναι τρόποι εξάσκησης της ενσυνειδητότητας, που μπορούν να κινητοποιήσουν τη φαντασία και να συμβάλουν στην παραγωγή νέων ιδεών.
Πώς συνδέεται η ενσυνειδητότητα με τη δημιουργικότητα και με ποιον τρόπο μπορεί να τροφοδοτήσει τη φαντασία και την εφευρετικότητα; Ορισμένες ισχυρές πρακτικές φωτίζουν τον ρόλο της ως «καύσιμο» για όσα δημιουργικά επιχειρούμε.
Ενσυνειδητότητα και δημιουργικές δυνατότητες
Σε μελέτη του επιστημονικού περιοδικού Frontiers in Psychology, 894 μαθητές δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης αξιολογήθηκαν ως προς τη σύνδεση της ενσυνειδητότητας ως χαρακτηριστικού της προσωπικότητας —της φυσικής τάσης ενός ατόμου να λειτουργεί με ενσυνειδητότητα— με διαφορετικές πλευρές της δημιουργικότητας. Μία από αυτές είναι η αποκλίνουσα σκέψη: μορφή δημιουργικής σκέψης που αναζητά πολλές εναλλακτικές ιδέες και λύσεις για ένα πρόβλημα, πέρα από τις συνηθισμένες απαντήσεις.
Κατά τους ερευνητές, η ενσυνειδητότητα παρουσιάζει θετική σύνδεση με τη δημιουργική λειτουργία και ενισχύει τη δημιουργικότητα μέσω εσωτερικών ψυχολογικών εφοδίων, μεταξύ των οποίων η ψυχική ανθεκτικότητα και η αισιοδοξία.
Έρευνα που δημοσιεύτηκε στο Journal of Intelligence εστίασε στους μεταπτυχιακούς φοιτητές και στη σχέση της ενσυνειδητότητας με τη δημιουργικότητα στην επιστημονική έρευνα. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, η ενσυνειδητότητα προβλέπει άμεσα υψηλότερη ερευνητική δημιουργικότητα.
Σε φοιτητές προπτυχιακών σπουδών, άλλη μελέτη του American Journal of Applied Psychology διερεύνησε πώς συνδέονται η ενσυνειδητότητα, η περιπλάνηση του νου και οι δημιουργικές ικανότητες. Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι η ενσυνειδητότητα μεσολαβεί στη σχέση της σκόπιμης περιπλάνησης του νου με δεξιότητες όπως η ευελιξία και η ευχέρεια στην παραγωγή ιδεών.
Πώς εφαρμόζονται τα ερευνητικά ευρήματα
Με τον όρο ενσυνειδητότητα εννοούμε την κατεύθυνση της προσοχής στην παρούσα στιγμή: στις σωματικές αισθήσεις που αντιλαμβανόμαστε και στις σκέψεις που αναδύονται τότε. Παρατηρούμε όσα συμβαίνουν τώρα, δίχως να χρειάζεται να τα ερμηνεύσουμε νοητικά. Έτσι επιστρέφουμε στο «εδώ και τώρα», αφήνοντας στην άκρη το «θα έπρεπε» και το «θα μπορούσε». Πρόκειται επίσης για έναν ενεργό έλεγχο της πραγματικότητας, μέσα από τη συλλογή πληροφοριών και την επίγνωση.
Οι ειδικοί ορίζουν την ενσυνειδητότητα ως την επαναφορά της προσοχής, ξανά και ξανά, στα γεγονότα της παρούσας στιγμής. Αντί να εξαντλούμε χρόνο και ενέργεια παλεύοντας με την πραγματικότητα, μαθαίνουμε να την αποδεχόμαστε και να τη βιώνουμε. Η ίδια δεν μεταβάλλεται από την ενσυνειδητότητα, αλλάζει όμως ο τρόπος που σχετιζόμαστε μαζί της — και αυτό ενδέχεται να αλλάξει τα πάντα.
Ασκήσεις ενσυνειδητότητας για μεγαλύτερη δημιουργικότητα
Μπορείτε να δοκιμάσετε τις παρακάτω ιδέες για να καλλιεργήσετε την ενσυνειδητότητά σας:
1. Παρατηρήστε με συγκέντρωση ένα απλό αντικείμενο
Επιλέξτε ένα καθημερινό αντικείμενο, όπως μια κούπα ή ένα βάζο, και παρατηρήστε το σιωπηλά για 2-4 λεπτά. Προσέξτε το σχήμα, το μέγεθος, το χρώμα, το βάρος, τις σκιές και την υφή του, χωρίς να το ονομάσετε ή να το κρίνετε. Περιοριστείτε στην παρατήρηση και έπειτα καταγράψτε 5-10 ασυνήθιστους τρόπους χρήσης του.
2. Βρείτε άνετη θέση και παρακολουθήστε την αναπνοή
Με κλειστά μάτια, μετρήστε σιωπηλά μέχρι το επτά καθώς εισπνέετε και μέχρι το έντεκα καθώς εκπνέετε, για 4-5 λεπτά. Όταν ηρεμήσει ο νους, αφήστε μια ερώτηση δημιουργικού χαρακτήρα να εμφανιστεί από μόνη της, χωρίς να την πιέσετε ή να την αξιολογήσετε.
3. Καλλιεργήστε τον θαυμασμό μέσα στη φύση
Σε έναν περίπατο, σταματήστε μπροστά σε ένα στοιχείο της φύσης που σας γεμίζει δέος. Παρατηρήστε το και κατόπιν κλείστε τα μάτια, ανακαλώντας την εικόνα του με τον νου σας. Μείνετε για λίγο ακίνητοι. Η ενσυνειδητότητα στη φύση έχει αποδειχθεί ότι ενισχύει τη διορατικότητα και την ευχέρεια παραγωγής ιδεών.
Με συστηματική εξάσκηση, η ενσυνειδητότητα είναι δυνατόν να κινητοποιήσει τη φαντασία και να οδηγήσει σε δυναμικές ιδέες. Καθώς ηρεμεί τον νου, αφήνει τον χρόνο και τον χώρο που χρειάζονται για να αναδυθούν νέες δυνατότητες και δημιουργικές ανακαλύψεις.
Με λίγα λόγια
- Η φαντασία και η εφευρετικότητα μπορούν να ενισχυθούν από την ενσυνειδητότητα, η οποία λειτουργεί ως καταλύτης για τη δημιουργικότητα.
- Μελέτες δείχνουν ότι η ενσυνειδητότητα αυξάνει την ψυχική ανθεκτικότητα και την αισιοδοξία, στοιχεία που ενδυναμώνουν τη δημιουργική σκέψη.
- Για την εξάσκηση της ενσυνειδητότητας μπορούν να χρησιμοποιηθούν πρακτικές όπως η παρατήρηση αντικειμένων, η συγκέντρωση στην αναπνοή και η εκτίμηση της φύσης.
- Εστιάζοντας τον νου στο παρόν, η ενσυνειδητότητα διευκολύνει την αποδοχή της πραγματικότητας και τη δημιουργία νέων ιδεών.
- Η συστηματική εξάσκηση της ενσυνειδητότητας ενδέχεται να ενισχύσει τη διορατικότητα και την ευχέρεια παραγωγής ιδεών.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/ensyneiditotita-to-mystiko-oplo-gia-aperioristi-dimioyrgikotita/18400
