Το υπουργείο Υγείας ξεκίνησε δύο δωρεάν δράσεις πρόληψης μέσω του προγράμματος «Προλαμβάνω», με επίκεντρο την παχυσαρκία και τη νεφρική δυσλειτουργία. Για το πρόγραμμα αντιμετώπισης της παχυσαρκίας δικαιούνται συμμετοχή περισσότεροι από 30.000 πολίτες, ενώ 4.000 έχουν ήδη λάβει ιατρική φροντίδα.
Στο πρόγραμμα για τη νεφρική δυσλειτουργία μπορούν να συμμετάσχουν 1,5 εκατομμύριο πολίτες. Η ανταπόκριση είναι ιδιαίτερα θετική, καθώς περίπου το 90% του πληθυσμού το αξιολογεί ως απαραίτητο.
Οι ειδικοί θεωρούν ότι οι συγκεκριμένες δράσεις μπορούν να περιορίσουν τη νοσηρότητα και να αποφέρουν οικονομικά οφέλη. Παράλληλα, επιδιώκεται η καλλιέργεια νοοτροπίας πρόληψης, ώστε να προστατευτεί η υγεία του πληθυσμού.
Δύο καινούργιες δράσεις πρόληψης, χωρίς κόστος για τους πολίτες, εφαρμόζει το υπουργείο Υγείας στο πλαίσιο του ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ. Αφορούν την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας στους ενήλικες και την αντιμετώπιση της νεφρικής δυσλειτουργίας.
Στο πρόγραμμα για την παχυσαρκία μπορούν να ενταχθούν περίπου 30.000 άτομα που πληρούν τις σχετικές προϋποθέσεις. Ως τώρα, πάνω από 4.000 πολίτες έχουν λάβει δωρεάν ιατρική φροντίδα, ενώ 2.000 έχουν πάρει χωρίς χρέωση φαρμακευτική αγωγή.
Έχει ήδη αρχίσει το νέο Πρόγραμμα Πρόληψης για τη Νεφρική Δυσλειτουργία, το οποίο απευθύνεται σε 1,5 εκατομμύριο πολίτες.
Σήμερα η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη προχωρά σε ανακοινώσεις σχετικά με τις δύο νέες δράσεις που εντάσσονται στο Εθνικό Πρόγραμμα για την Πρόληψη και την Αντιμετώπιση του Καρδιαγγειακού Κινδύνου.
Οι πολίτες δείχνουν ισχυρή ανταπόκριση στο πρόγραμμα
Έρευνα που πραγματοποιήθηκε τον Ιανουάριο του 2026 από την ερευνητική ομάδα του Ινστιτούτου Πολιτικής Υγείας καταγράφει πολύ υψηλή αποδοχή του «Προλαμβάνω» από τους πολίτες.
Παρουσιάζοντας τα αποτελέσματα σε συνέντευξή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο επικεφαλής της έρευνας, καθηγητής Πολιτικής Υγείας και κοσμήτορας της Σχολής Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, Κυριάκος Σουλιώτης, αναφέρει ότι « το πρόγραμμα έλαβε μία από τις υψηλότερες βαθμολογίες ανάμεσα στις μεταρρυθμίσεις των τελευταίων ετών στον τομέα της υγείας, ενώ το 90% του πληθυσμού περίπου, το κρίνουν απαραίτητο και ωφέλιμο για τους πολίτες».
Ο Κυριάκος Σουλιώτης σημειώνει ότι η συμμετοχή είναι υψηλή σε κάθε δράση και ξεπερνά συνολικά το 50% των δικαιούχων. Όπως διευκρινίζει, «Επειδή τα προγράμματα δεν ξεκίνησαν ταυτόχρονα και δεδομένου ότι ο πληθυσμός-στόχος διαφέρει, οι απόλυτοι αριθμοί είναι σχετικοί».
Ερωτηθείς αν έχουν διαφανεί τάσεις υποχώρησης της νοσηρότητας, των νοσηλειών και της θνησιμότητας, απάντησε ότι είναι ακόμη νωρίς για τέτοια συμπεράσματα. Ωστόσο, η επιστημονική βιβλιογραφία και τα στοιχεία από άλλες χώρες δείχνουν θετική επίδραση αντίστοιχων προγραμμάτων και στους τρεις δείκτες.
Τα οφέλη για την υγεία και την οικονομία
Ενδεικτικά, πρόσφατη μελέτη στις ΗΠΑ έδειξε ότι οι προληπτικές εξετάσεις για καρκίνο του μαστού, του παχέος εντέρου, του τραχήλου της μήτρας και του πνεύμονα έχουν ήδη προσθέσει 12,2 – 16,2 εκατομμύρια έτη ζωής. Μάλιστα, αυτό συνέβη χωρίς να συμμετέχει καθολικά ο πληθυσμός-στόχος στα αντίστοιχα προγράμματα, επισημαίνει.
Όπως προκύπτει από τις πιο πρόσφατες ανακοινώσεις του υπουργείου Υγείας, η συμμετοχή στο πρόγραμμα έχει οδηγήσει στον έγκαιρο εντοπισμό ευρημάτων σε περισσότερα από 120.000 άτομα. Αυτό, όπως εξηγεί, σημαίνει ότι οι πολίτες αυτοί παραπέμφθηκαν για περαιτέρω έλεγχο και στη συνέχεια, ανάλογα με τα αποτελέσματα, ακολούθησαν θεραπευτικό πλάνο.
Ο καθηγητής εκτιμά ότι, παρότι δεν έχει ακόμη αποτιμηθεί το οικονομικό αποτέλεσμα των προγραμμάτων, η εμπειρία από άλλες χώρες επιτρέπει να θεωρηθεί με βεβαιότητα πως ο αντίκτυπος θα είναι θετικός.
«Είναι γνωστό και επιβεβαιωμένο ότι τα συστηματικά και στοχευμένα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου είναι αποδοτικά σε σχέση με τη μη διενέργειά τους. Για παράδειγμα, στην Ευρώπη έχει υπολογιστεί ότι η διενέργεια μαστογραφίας ανά δύο χρόνια σε γυναίκες 50-69 ετών προκαλεί ένα κόστος της τάξης των 3.000-8.000Euro ανά Ποιοτικώς Σταθμισμένο Έτος Ζωής, (QALY), το οποίο καθιστά το πρόγραμμα εξόχως αποδοτικό.. Το ζήτημα με την πρόληψη είναι ότι αποτελεί μια επένδυση για την υγεία και το σύστημα υγείας, η οποία όμως απαιτεί μια εμπροσθοβαρή χρηματοδότηση, τη στιγμή που τα οφέλη είναι, τουλάχιστον, μεσοπρόθεσμα. Για τον λόγο αυτό , η πρόληψη δεν ήταν τόσο δημοφιλής σε πολιτικούς όρους καθώς απαιτούσε χρηματοδότηση στην αρχή της ενώ η όποια πολιτική της κεφαλαιοποίηση δεν ήταν άμεση. Έτσι, για πολλά χρόνια δεν αποτέλεσε προτεραιότητα της πολιτικής υγείας παρά το γεγονός ότι η κοινωνία είχε αναγνωρίσει την αξία της. Θα λέγαμε λοιπόν ότι, όσον αφορά την πρόληψη, η κοινωνία προηγήθηκε του πολιτικού μας συστήματος γι’ αυτό και η οργανωμένη αυτή προσπάθεια του κράτους τυγχάνει ευρείας αποδοχής από τους πολίτες»
Από τις τελευταίες θέσεις στην πρωτοπορία
Για το πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου, η εξασφάλιση της συμμετοχής αποτέλεσε την πρώτη πρόκληση, όπως σημειώνει ο καθηγητής. Σύμφωνα με στοιχεία του Υπουργείου Υγείας, «πάνω από 5εκατομμύρια πολίτες έχουν ήδη επωφεληθεί από το πρόγραμμα, με την τάση να είναι αυξητική. Αυτό και μόνο αποτελεί μία επιτυχία του προγράμματος», εξηγεί.
Η πρόοδος αυτή έγινε πραγματικότητα όταν η Πολιτεία έδωσε προσοχή σε ένα ζήτημα που είχε μείνει για χρόνια στο περιθώριο: την πρόληψη.
Ο κ. Σουλιώτης επισημαίνει πως οι επιδόσεις της χώρας στον συγκεκριμένο τομέα βρίσκονταν επί χρόνια κάτω από το αναμενόμενο επίπεδο. Όπως εξηγεί, «ενδεχομένως η πρόληψη αντιμετωπιζόταν ως «πολυτέλεια» και σειρά ετών καθώς ήταν συνδεδεμένη με τη μεταρρύθμιση της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, πεδίο στο οποίο επίσης έχουμε υστέρηση σε σχέση με τις άλλες χώρες».
Πώς, όμως, κατάφερε η χώρα να αφήσει πίσω τις τελευταίες θέσεις και να γίνει παράδειγμα προς μίμηση;
Το πρόγραμμα συνιστά πράγματι πρότυπο για πολλές άλλες χώρες. Αξίζει να θυμίσουμε την πρόσφατη βράβευση της Ελλάδας γι’ αυτό από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και τα Ηνωμένα Έθνη.
«Το «Προλαμβάνω» είναι μία πρωτοβουλία που όχι μόνο είναι άκρως απαραίτητη και ωφέλιμη αλλά και που υλοποιείται χωρίς οικονομικά, διαδικαστικά ή άλλα εμπόδια για τους πολίτες. Το τελευταίο αυτό χαρακτηριστικό είναι πολύ σημαντικό, ιδίως τη στιγμή που, μέχρι πρόσφατα, η στάση των πολιτών απέναντι στην πρόληψη ήταν ανησυχητική με 1 στους 5 να δηλώνουν ότι σπάνια επισκέπτονται έναν γιατρό ή μια υπηρεσία υγείας για προληπτικό έλεγχο υγείας» επισημαίνει ο κ. Σουλιώτης στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.
Η καλλιέργεια κουλτούρας πρόληψης
Κατά τον καθηγητή, τα προγράμματα αποσκοπούν επίσης στη διαμόρφωση κουλτούρας πρόληψης στον πληθυσμό, η οποία με βεβαιότητα θα αποδώσει εξαιρετικά σημαντικά σε βάθος χρόνου. Και ολοκληρώνει λέγοντας:
«Θέλω να ελπίζω ότι βιώνουμε μια μετεξέλιξη από την παραδοσιακή, ξεπερασμένη προσέγγιση που επικεντρώνεται στο να βοηθήσει τους πολίτες να αντιμετωπίσουν την όποια ασθένειά τους, στην διεύρυνση της πολιτικής υγείας με δράσεις και πρωτοβουλίες που αποσκοπούν στο να κρατήσουν τον πληθυσμό υγιή».
Σε λίγα λόγια
- Το υπουργείο Υγείας έχει ξεκινήσει δύο δωρεάν προγράμματα πρόληψης για την παχυσαρκία και τη νεφρική δυσλειτουργία, με στόχο την προστασία της υγείας του πληθυσμού.
- Περισσότεροι από 30.000 πολίτες πληρούν τις προϋποθέσεις για το πρόγραμμα παχυσαρκίας, ενώ 4.000 έχουν ήδη λάβει ιατρική φροντίδα.
- Το πρόγραμμα για τη νεφρική δυσλειτουργία καλύπτει 1,5 εκατομμύριο πολίτες και το 90% του πληθυσμού το θεωρεί αναγκαίο.
- Η αποδοχή των προγραμμάτων είναι ευρεία, καθώς πάνω από 5 εκατομμύρια πολίτες έχουν ήδη επωφεληθεί.
- Οι ειδικοί εκτιμούν ότι τα προγράμματα θα συμβάλουν στην πρόληψη της νοσηρότητας και θα αποφέρουν οικονομικά οφέλη στο σύστημα υγείας.
- Επιδιώκεται η εδραίωση μιας διαχρονικής κουλτούρας πρόληψης, που θα αλλάξει τη σχέση των πολιτών με την υγειονομική φροντίδα.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/news/eniliki-pachysarkia-kai-nefriki-dysleitoyrgia-stin-aspida-toy-prolamvano/18659
