Μια εικοσαετής έρευνα με 1.459 υπεραιωνόβιους ανέδειξε πόσο σημαντική είναι η ισορροπημένη διατροφή για την υγεία σε βάθος χρόνου.
Τα ευρήματα, παρά τις ευρέως διαδεδομένες απόψεις υπέρ της αποκλειστικά φυτικής διατροφής, δείχνουν ότι μεγαλύτερες πιθανότητες να γίνουν 100 ετών είχαν τόσο οι παμφάγοι όσο και οι χορτοφάγοι που έτρωγαν ψάρια και γαλακτοκομικά.
Σύμφωνα με τη μελέτη, σημαντικότερα στοιχεία είναι η επαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης και η διατήρηση υγιούς βάρους, όχι ο πλήρης αποκλεισμός των ζωικών τροφίμων. Η μέτρια κατανάλωσή τους ενδέχεται να συμβάλλει ουσιαστικά στη μακροζωία.
Η μακροζωία αποτελεί διαχρονικό αντικείμενο μελέτης για την επιστημονική κοινότητα. Παρότι το προσδόκιμο ζωής έχει αυξηθεί, το να φτάσει κάποιος τα 100 παραμένει σχετικά σπάνιο.
Σε πληθυσμιακή έρευνα που διήρκεσε 20 χρόνια, 1.459 άνθρωποι έφτασαν τα 100 έτη. Τα δεδομένα τους επέτρεψαν στους επιστήμονες να εξετάσουν ποια χαρακτηριστικά της διατροφής σχετίζονται με τη μακροζωία.
Εδώ και πολλά χρόνια, οι επιστήμονες επισημαίνουν τα οφέλη των διατροφών με πολλά φυτικά τρόφιμα, οι οποίες συνδέονται με μικρότερο κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων, σακχαρώδη διαβήτη και ορισμένων μορφών καρκίνου. Σε κάποιες περιπτώσεις, ωστόσο, η προβολή αυτού του προτύπου έχει οδηγήσει σε αυστηρά ή πλήρως χορτοφαγικές επιλογές, που αποκλείουν τα ζωικά τρόφιμα.
Μια νέα έρευνα στο επιστημονικό περιοδικό «American Journal of Clinical Nutrition» εξετάζει το ζήτημα: ευνοεί τη μακροζωία η ολοκληρωτική αποφυγή ζωικών τροφών ή συνδέεται μια πιο ισορροπημένη διατροφή με καλύτερα αποτελέσματα;
Μακροζωία: – Τα δεδομένα στα οποία βασίστηκε η έρευνα
Η ανάλυση αξιοποίησε στοιχεία της Κινεζικής Διαχρονικής Μελέτης Υγιούς Μακροζωίας, που άρχισε το 1998. Συνολικά 5.203 άτομα ηλικίας τουλάχιστον 80 ετών δήλωσαν τι συνήθιζαν να τρώνε. Οι ερευνητές τα διαχώρισαν σε παμφάγους και χορτοφάγους, ενώ στους τελευταίους διέκριναν όσους έτρωγαν ψάρια και θαλασσινά, όσους κατανάλωναν αυγά και γαλακτοκομικά, καθώς και όσους ακολουθούσαν αυστηρά φυτική διατροφή.
Οι επιστήμονες παρακολούθησαν τους συμμετέχοντες έως το 2018 και κατέγραψαν ποιοι συμπλήρωσαν τα 100 χρόνια. Συνολικά, 1.459 άτομα έφτασαν στην ηλικία των 100 ετών.
Οι περισσότεροι αιωνόβιοι ήταν παμφάγοι, ενώ οι αυστηρά φυτοφάγοι εμφάνισαν τις μικρότερες πιθανότητες να φτάσουν τα 100. Παράλληλα, τα άτομα που έτρωγαν ψάρια και γαλακτοκομικά παρουσίασαν υψηλότερα ποσοστά μακροζωίας από εκείνα που απέφευγαν όλα τα ζωικά τρόφιμα.
Αρχικά, τα αποτελέσματα φαίνεται να θέτουν υπό αμφισβήτηση την άποψη ότι η αμιγώς φυτική διατροφή είναι ο καλύτερος τρόπος για μακροχρόνια υγεία. Ωστόσο, τα δεδομένα δεν δίνουν μια τόσο απλή εικόνα.
Το σωματικό βάρος ως καθοριστικός παράγοντας
Τα αποτελέσματα επηρεάστηκαν σε σημαντικό βαθμό από έναν παράγοντα: το σωματικό βάρος.
Οι χορτοφάγοι με χαμηλό βάρος και δείκτη μάζας σώματος μικρότερο από 18,5 είχαν, όπως διαπιστώθηκε, μειωμένη πιθανότητα να γίνουν 100 ετών. Η ίδια συσχέτιση δεν καταγράφηκε στους ηλικιωμένους με φυσιολογικό βάρος.
Στους ηλικιωμένους, το χαμηλό βάρος συνδέεται με μεγαλύτερη ευπάθεια, αυξημένο κίνδυνο πτώσεων, απώλεια μυών και πρόωρο θάνατο. Επομένως, η ανεπαρκής θρέψη φαίνεται να έχει μεγαλύτερη σημασία από το αν υπάρχει κρέας στο πιάτο.
Ο Ντέιβιντ Κάτλερ, γιατρός στο Κέντρο Υγείας Πρόβιντενς Σεντ Τζονς στην Καλιφόρνια, συνοψίζει το βασικό συμπέρασμα ως εξής: καθοριστική είναι η καλή θρέψη. Για τους ηλικιωμένους, ο υποσιτισμός αποτελεί σοβαρό κίνδυνο ανεξάρτητα από το διατροφικό πρότυπο.
Μακροζωία και η σημασία της πρωτεΐνης
Η πρωτεΐνη αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της συζήτησης γύρω από τη μακροζωία. Με την ηλικία μειώνεται η ικανότητα του οργανισμού να απορροφά και να αξιοποιεί τα θρεπτικά συστατικά. Η Σόνια Αντζελόνε, διδάκτωρ Κλινικής Διατροφής στο Πανεπιστήμιο Case Western Reserve, σημειώνει ότι οι παμφάγοι τείνουν να λαμβάνουν περισσότερα θρεπτικά στοιχεία, όπως πρωτεΐνη υψηλής βιολογικής αξίας, βιταμίνες Β6 και Β12, ψευδάργυρο και ωμέγα-3 λιπαρά οξέα.
Ακόμη, τα ζωικά τρόφιμα συχνά περιέχουν περισσότερες θερμίδες ανά ποσότητα, κάτι που μπορεί να διευκολύνει τους ηλικιωμένους να διατηρήσουν επαρκές βάρος.
Κατά τη γήρανση είναι φυσιολογικό να μειώνεται η μυϊκή μάζα, μια διαδικασία που ονομάζεται σαρκοπενία και μπορεί να επιβαρύνει την υγεία. Η επαρκής πρωτεΐνη από ψάρια, άπαχο κρέας, αυγά ή γαλακτοκομικά βοηθά στη διατήρηση της μυϊκής δύναμης και της λειτουργικότητας.
Ο Σκοτ Κίτλεϊ, κλινικός διαιτολόγος-διατροφολόγος και συνιδρυτής του κέντρου ιατρικής διατροφικής θεραπείας Keatley Medical Nutrition Therapy στη Νέα Υόρκη, τονίζει ότι ο επιπλέον περιορισμός ζωικών τροφίμων ενδέχεται να είναι επιζήμιος για όσους έχουν ήδη έλλειψη πρωτεΐνης ή θερμίδων.
Μακροζωία: Γιατί η ισορροπία στη διατροφή έχει σημασία
Η αξία της φυτικής διατροφής δεν αμφισβητείται. Ωστόσο, τα διατροφικά πρότυπα που σχετίζονται με τη μακροζωία περιλαμβάνουν πολλά φυτικά τρόφιμα, όπως όσπρια, λαχανικά, φρούτα και δημητριακά ολικής άλεσης, μαζί με επαρκείς ποσότητες ποιοτικών ζωικών προϊόντων. Φαίνεται πως καθοριστική είναι η ισορροπία.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι όποιο διατροφικό μοντέλο κι αν ακολουθεί κάποιος, είναι σημαντικό κάθε γεύμα να παρέχει αρκετή πρωτεΐνη, φυτικές ίνες και υγιεινά λιπαρά. Σε άτομα άνω των 70 ετών ή σε όσους έχουν χαμηλό βάρος, η προσθήκη αυγών, ψαριών, γαλακτοκομικών ή άπαχου κρέατος μπορεί να προσφέρει υποστήριξη.
Βασική παραμένει, επίσης, η επιλογή φυσικών τροφίμων και ο περιορισμός των υπερεπεξεργασμένων προϊόντων.
Η μελέτη, επομένως, δεν αναιρεί τη σημασία της φυτικής διατροφής. Δείχνει, όμως, ότι ο πλήρης αποκλεισμός των ζωικών τροφών δεν φαίνεται να προσθέτει όφελος στη μακροζωία, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχουν χαμηλό σωματικό βάρος ή ανεπαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης.
Τα ευρήματα, αντίθετα, υποδηλώνουν ότι η μέτρια κατανάλωση ζωικών τροφών, όπως ψαριών, αυγών και γαλακτοκομικών, μπορεί να σχετίζεται με μεγαλύτερη πιθανότητα να φτάσει κάποιος τα 100 χρόνια. Η ποιότητα της διατροφής, η επάρκεια των θρεπτικών συστατικών και η διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους, φαίνεται να έχουν πιο καθοριστική σημασία από τον πλήρη αποκλεισμό ορισμένων τροφίμων.
Φωτογραφία: istock
Συμπεράσματα για τη διατροφή και τη μακροζωία
- Σε μια 20ετή μελέτη με 1.459 υπεραιωνόβιους, επιβεβαιώθηκε η σημασία της ισορροπημένης διατροφής για την υγεία σε βάθος χρόνου.
- Οι παμφάγοι και οι χορτοφάγοι που έτρωγαν ψάρια και γαλακτοκομικά εμφάνισαν μεγαλύτερες πιθανότητες να συμπληρώσουν τα 100 χρόνια από όσους ακολουθούσαν αυστηρά φυτική διατροφή.
- Η επαρκής πρωτεΐνη και η διατήρηση υγιούς βάρους έχουν μεγαλύτερη σημασία από τον αποκλεισμό των ζωικών τροφών.
- Η έρευνα αναδεικνύει την καλή θρέψη και την αποφυγή του υποσιτισμού ως παράγοντες καθοριστικούς για τη μακροχρόνια υγεία.
- Για τη μακροζωία, το κλειδί φαίνεται να είναι μια ισορροπημένη διατροφή που συνδυάζει φυτικά και ζωικά προϊόντα.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/makrozoia-to-mystiko-diatrofis-1-459-yperaionovion-apokalyptei-20etis-ereyna/20174
